Ανακοίνωση

H 31η Δεκεμβρίου 2026 είναι η καταληκτική ημερομηνία για την ολοκλήρωση των έργων που έχουν ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει πολλά δισεκατομμύρια ευρώ επενδύσεων στα μέτωπα της «πράσινης ενεργειακής μετάβασης» και της «ψηφιοποίησης της οικονομίας», κι αυτό γιατί πολλά έργα δεν έχουν καν προκηρυχθεί, ενώ πολλά απ’ όσα έχουν προκηρυχθεί υπολείπονται των χρονοδιαγραμμάτων εκτέλεσης. Αυτή είναι η μία διάσταση του θέματος. Η άλλη σχετίζεται με την επιλεκτική επιλογή και διοχέτευση των κονδυλίων.

Σύμφωνα με την έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας τον Ιούνιο του 2024, η σημαντική υστέρηση στην απορροφητικότητα (μόνο το 45%των συνολικών κονδυλίων των επιχορηγήσεων που είχαν εισπραχθεί μέχρι τότε είχε διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία) είχε ως αποτέλεσμα να «κοστίζει» στη χώρα περίπου 1% του ΑΕΠ ετησίως.

Προς την ίδια κατάσταση συνηγορεί και το 7 Ημέρες Οικονομία, το εβδομαδιαίο newsletterτης Eurobank, το οποίο τον Σεπτέμβριο του 2024 επισήμανε ότι μόνο το ένα τέταρτο των δανείων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας είχε φτάσει στους τελικούς αποδέκτες. Η πλέον κατηγορηματική διαπίστωση της κυβερνητικής αβελτηρίας ήταν τα στοιχεία του ίδιου του υπουργείου Οικονομικών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης, από τα 3,6 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης που θα έπρεπε να είχαν απορροφηθεί από την αγορά μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2024, απορροφήθηκαν μόλις 1,14 δισ. ευρώ!

Η έκθεση της Κομισιόν

Στην ετήσια έκθεσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι ως τις 31 Αυγούστου 2024 η χώρα έλαβε 17,2 δισ. ευρώ από το RRF, εκ των οποίων 7,6 δισ. ευρώ είναι επιχορηγήσεις και 9,6 δισ. ευρώ δάνεια. Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 48% της συνολικής χρηματοδότησης ύψους 35,9 δισ. ευρώ που είναι διαθέσιμη για την Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, όπως προαναφέρθηκε, μόνο το 45% των 17,2 δισ. έχουν πληρωθεί από την κυβέρνηση. Τα υπόλοιπα «αναπαύονται» στα κρατικά ταμεία και «φουσκώνουν» τεχνηέντως κατά 9-10 δισ. το γνωστό «μαξιλάρι».

Όμως αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία για το αν θα μπορέσει να απορροφήσει ή να χάσει σημαντικά ποσά η Ελλάδα είναι ότι μέχρι στιγμής έχουν εκπληρωθεί μόνο τα 86 από τα 381 ορόσημα (βασικά έργα πράσινης μετάβασης και ψηφιοποίησης) και στόχους του ελληνικού σχεδίου, δηλαδή περίπου το 22%. Αυτό σημαίνει ότι απομένουν 294 ορόσημα και στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν έως το τέλος του 2026, όταν λήγει η ισχύς του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Άρα…

Βεβαίως η κυβέρνηση, επικαλούμενη ακριβώς αυτή την καθυστέρηση, χαρακτηρίζει έργα δισεκατομμυρίων ως επείγοντα και προχωρά σε διαδικασίες απευθείας αναθέσεων ή σε μη πραγματοποίηση δημόσιων διαγωνισμών. Όπως συμβαίνει με τα έργα της αποκατάστασης υποδομών στη Θεσσαλία, στα οποία αναφερθήκαμε εκτεταμένα στο φύλλο της προηγούμενης Κυριακής.

Ποιοι έχουν πάρει τα περισσότερα από το ΤΑΑ

Το συνολικό ποσό της χρηματοδότησης που έχει εγκριθεί μέσω του ΤΑΑ για την Ελλάδα ξεπερνά τα 31 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων περίπου 17,8 δισ. ευρώ προορίζονται για επιδοτήσεις και τα υπόλοιπα για δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα.

Οι μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις αφορούν έργα:

• Πράσινης μετάβασης: Περίπου 37% των συνολικών πόρων.
• Ψηφιακής μετάβασης: Περίπου 23% των συνολικών πόρων.
• Ιδιωτικές επενδύσεις: Περίπου 40% αφορά επενδύσεις ιδιωτικών επιχειρήσεων σε υποδομές και ενέργεια.

Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, οι 20 μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αφορούν τις εξής εταιρείες:

• ΔΕΔΔΗΕ (θυγατρική της ΔΕΗ): 437 εκατ. ευρώ για το έργο αναβάθμισης του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
• ΑΔΜΗΕ: 303 εκατ. ευρώ για έργα προώθησης ηλεκτρικών διασυνδέσεων και αναβάθμιση του συστήματος μεταφοράς ρεύματος.
• ΔΕΗ Οπτικές Επικοινωνίες: 290 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών.
• AVIS: 269 εκατ. ευρώ για την ανανέωση του στόλου αυτοκινήτων της με ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα.
• ΔΕΣΦΑ (Φυσικό Αέριο): 261 εκατ. ευρώ για έργα υποδομής μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου.
• ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή Αντλησιοταμίευση: 250 εκατ. ευρώ για το έργο αντλησιοταμίευσης (υβριδικά έργα παραγωγής ρεύματος) στην Αμφιλοχία.
• ΔΕΗ: 204 εκατ. ευρώ για επενδύσεις σε ΑΠΕ.
• Ελληνικός Χρυσός: 200 εκατ. ευρώ για επενδύσεις στα ορυχεία της Χαλκιδικής.
• Autohellas (Όμιλος Βασιλάκη): 150 εκατ. ευρώ για την ανανέωση του στόλου αυτοκινήτων της με ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα.
• ΤΕΡΝΑ Fiber: 129 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών.
• Φοίβη Ενεργειακή (θυγατρική της ΔΕΗ Ανανεώσιμες): 184 εκατ. ευρώ για ΑΠΕ.
• Αιολική Βερμίου (βασικός μέτοχος η αμερικανική πολυεθνική Quantum Energy Partners): 182,2 εκατ. ευρώ για ανάπτυξη αιολικών πάρκων.
• Αμύνταιο Φωτοβολταϊκό Πάρκο RWE Renewables Europe & Australia γερμανικών συμφερόντων (51%) και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες (49%)]: 120,5 εκατ. ευρώ για την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου.
• Εγνατία Wind Ενεργειακή (Όμιλος Μυτιληναίου): 58εκατ. ευρώ για πάρκα αιολικής ενέργειας.
• Lidl Ελλάς: 56,4 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη και αναβάθμιση υποδομών της.
• Solarlab, ΔΕΗ Ανανεώσιμες: 49,3 εκατ. ευρώ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ΑΠΕ.
• Sunrider Mονοπρόσωπη A.E. Cero Generation (θυγατρική του αυστραλιανού κολοσσού Macquarie) : 40,9 εκατ. ευρώ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ΑΠΕ.
• Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης ΑΕΕ: 37,9 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση και αναβάθμιση των υποδομών της.
• Sunlight Technosystems Α.Ε. (θυγατρική Olympia Ομίλου Π. Γερμανού) : 37,8 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών στον τομέα της (μπαταρίες αποθήκευσης ρεύματος ΑΠΕ).
• Καρατζής Ανανεώσιμες Θεσσαλία3 Μονοπρόσωπη Α.Ε.: 34 εκατ. ευρώ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη Θεσσαλία.

Σε αρκετές από τις προναφερθείσες περιπτώσεις τα έργα κατασκευάζονται από εταιρείες με πτυχία 7ης τάξης και εξειδίκευση σε τέτοια έργα και κυρίως από τις ΜΕΤΚΑ (Όμιλος Μυτιληναίου-METLEN), ΓΕΚΤΕΡΝΑ, AKTOR, 2705.16.

ΠΗΓΗ: «ΑΥΓΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ»

by Εργατικό Κέντρο

Τα τελευταία 14 χρόνια, οι ΟΤΑ στην Ελλάδα έχουν υποστεί σημαντική μείωση του προσωπικού τους, γεγονός που επηρεάζει την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται στις αρμοδιότητές τους. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η μείωση αυτή οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως οι δημοσιονομικοί περιορισμοί, οι πολιτικές λιτότητας και οι περιορισμοί στις προσλήψεις.

Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2009 οδήγησε σε αυστηρά μέτρα λιτότητας, με στόχο τη μείωση των δημόσιων δαπανών. Οι ΟΤΑ, ως μέρος του δημόσιου τομέα, επηρεάστηκαν άμεσα, με αποτέλεσμα τη μείωση του προσωπικού τους μέσω συνταξιοδοτήσεων, μη ανανέωσης συμβάσεων και περιορισμών στις νέες προσλήψεις. Η μείωση του προσωπικού στους ΟΤΑ είχε άμεσες επιπτώσεις στην παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες. Οι δήμοι αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κάλυψη βασικών λειτουργιών, όπως η καθαριότητα, η συντήρηση υποδομών και η κοινωνική πρόνοια μεταξύ πολλών άλλων.

Η υποστελέχωση οδήγησε σε αυξημένο φόρτο εργασίας για τους εναπομείναντες υπαλλήλους.

Παράλληλα, η ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό σε τομείς όπως η πολεοδομία, οι τεχνικές υπηρεσίες, το περιβάλλον και η κοινωνική πολιτική κατέστησε εμφανή τα κενά που δημιουργήθηκαν.

Επιπλέον, η περιορισμένη διασυνδεσιμότητα των πληροφοριακών συστημάτων των ΟΤΑ με άλλα πληροφοριακά συστήματα δυσχέρανε την αποτελεσματική διαχείριση και παρακολούθηση των λειτουργιών τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αδυναμία εντοπισμού, πρόληψης και αντιμετώπισης προβλημάτων, επιδεινώνοντας την ήδη δύσκολη κατάσταση λόγω της υποστελέχωσης.

Η δραματική μείωση του προσωπικού στους ΟΤΑ υπογραμμίζει την ανάγκη για αναθεώρηση των πολιτικών προσλήψεων και ενίσχυση των τοπικών αρχών με το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό.

Σύμφωνα με στοιχεία, το 2010 το σύνολο του προσωπικού στους ΟΤΑ ανερχόταν σε περίπου 120.000 άτομα. Μέχρι το 2023, ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί κατά πολύ, σημειώνοντας πτώση πέριξ του 33%. Ειδικότερα, οι δήμοι, που αποτελούν τον βασικό κορμό της τοπικής αυτοδιοίκησης, στερούνται σχεδόν 35.000 εργαζομένους, ενώ και οι Περιφέρειες καταγράφουν σημαντικές ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς. Ενδεικτικό το 2023, όπου είτε αποχώρησαν είτε συνταξιοδοτήθηκαν από τους ΟΤΑ 32.290 εργαζόμενοι. Το 2022 το προσωπικό που αποχώρησε από τους ΟΤΑ ανήλθε στους 3.096 ανθρώπους. Το 2015, 2.951 εργαζόμενοι στους ΟΤΑ είτε συνταξιοδοτήθηκαν είτε αποχώρησαν από τις υπηρεσίες των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το ίδιο έτος, προσλήφθηκαν ή μετακινήθηκαν από άλλες υπηρεσίες του ευρύτερου δημοσίου τομέα 1.079 εργαζόμενοι.

Η εφαρμογή του κανόνα προσλήψεων- αποχωρήσεων 1:5 (μία πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις) την περίοδο 2010-2014, και η μεταγενέστερη εφαρμογή του 1:1, περιόρισε δραματικά τη δυνατότητα αναπλήρωσης προσωπικού.

Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με αναφορές, σε αρκετούς δήμους της χώρας τα τεχνικά τμήματα λειτουργούν με λιγότερο από το 50% του απαιτούμενου προσωπικού. Παράλληλα, οι κοινωνικές υπηρεσίες, που επιτελούν κρίσιμο ρόλο σε περιόδους κρίσης, είναι επίσης υποστελεχωμένες, με ορισμένους δήμους να έχουν λιγότερο από έναν κοινωνικό λειτουργό.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, λόγω των περιορισμένων πόρων που λαμβάνουν οι δήμοι συγκεκριμένα, όσο απαραίτητες κατά γενική ομολογία είναι οι προσλήψεις τόσο πρέπει να βρεθεί και ένας τρόπος να πληρώνονται αυτοί οι άνθρωποι. Ήδη δημοτικές αρχές – που βρίσκουν απολύτως σωστό τις αυξήσεις των μισθών των υπαλλήλων που αποφάσισε η πολιτεία ζητούν την οικονομική τους ενίσχυση προκειμένου να μπορέσουν να ανταποκριθούν σε αυτές τις αυξήσεις.

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

by Εργατικό Κέντρο

Aρκετά απογοητευμένοι και δυσαρεστημένοι εμφανίζονται οι Έλληνες πολίτες για αρκετές παραμέτρους της ΚΑΠ, ειδικά όσον αφορά τον αντίκτυπο που έχει στην καθημερινότητά τους (τιμές καταναλωτή και ζωή στην ύπαιθρο), αλλά και στο εισόδημα που εξασφαλίζουν οι αγρότες. Αυτό είναι το συμπέρασμα που ουσιαστικά προκύπτει από την τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για την Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ. Στο σύνολό της, όμως, η έρευνα αποτυπώνει, σε γενικές γραμμές, την ευαισθητοποίηση και την ικανοποίηση των Ευρωπαίων που λιτών για τον ρόλο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής ειδικά στην εξασφάλιση βιώσιμων τροφίμων υψηλής ποιότητας.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα, το 77% των Ευρωπαίων πολιτών συμφωνεί ότι η ΕΕ, μέσω της ΚΑΠ, εκπληρώνει τον ρόλο της στη διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού με τρόφιμα ανά πάσα στιγμή, ενώ το 71% συμφωνεί ότι η ΕΕ εκπληρώνει τον ρόλο της στην παροχή ασφαλών, υγιεινών και βιώσιμων τροφίμων υψηλής ποιότητας. Με την άποψη ότι η ΚΑΠ ωφελεί όλους τους Ευρωπαίους πολίτες και όχι μόνο τους αγρότες, συμφωνούν 7 στους 10 πολίτες.

Τι πιστεύουν, όμως, οι Έλληνες πολίτες;

Για τους Έλληνες, η παροχή ασφαλών, υγιεινών και αειφόρων τροφίμων υψηλής ποιότητας (σε ποσοστό 51%, έναντι 47% σε επίπεδο ΕΕ) και η παροχή στον πληθυσμό ποικιλίας ποιοτικών προϊόντων (ποσοστό 31 % έναντι 24% σε ΕΕ) αποτελούν τις δύο κύριες ευθύνες των αγροτών στην κοινωνία μας.

Αν και οι περισσότεροι Ευρωπαίοι εμφανίζονται πρόθυμοι να πληρώσουν 10% περισσότερο για γεωργικά προϊόντα που παράγονται με τρόπο που να περιορίζει το αποτύπωμα άνθρακά τους (το 19% συμφωνεί απόλυτα και το 38% τείνει να συμφωνεί), οι Έλληνες πολίτες εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι, αφού το 32% τείνει να διαφωνεί (έναντι 24% σε επίπεδο ΕΕ) και το 24% να διαφωνεί κάθετα (έναντι 16%).

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα (έντονες ξηρασίες, πλημμύρες, πυρκαγιές κ.λπ.) και η κλιματική αλλαγή σε ποσοστό 57% (έναντι 49%), η οικονομική ύφεση και η φτώχεια σε ποσοστό 38% (έναντι 20%) και τα γεωπολιτικά γεγονότα, π.χ. πόλεμοι και συγκρούσεις, εμπορικές διαφορές μεγάλης κλίμακας, αποτελούν σε ποσοστό 36% (έναντι 31%) για τους Έλληνες πολίτες τους σημαντικότερους κινδύνους που σχετίζονται με την ασφάλεια τροφίμων στην ΕΕ.

Καθημερινότητα

Επίσης, οι Έλληνες πολίτες εμφανίζονται περισσότερο απογοητευμένοι από τον ρόλο που τελικά επιτελεί η ΚΑΠ σε σύγκριση με το σύνολο των υπόλοιπων κατοίκων της ΕΕ. Για παράδειγμα, μόλις το 24% πιστεύει ότι η ΚΑΠ διασφαλίζει εύλογες τιμές στα τρόφιμα για τους καταναλωτές, όταν το ποσοστό των υπόλοιπων Ευρωπαίων φτάνει το 60%. Όπως και ότι το 57% των Ελλήνων πιστεύει ότι η ΚΑΠ δεν διασφαλίζει ένα αποδεκτό βιοτικό επίπεδο για τους αγρότες, όταν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι , σε ποσοστό 61%, πιστεύουν το αντίθετο!

Απογοητευμένοι , όμως, είναι οι Έλληνες και για τον ρόλο της ΚΑΠ στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές, με το 61% να μη βλέπει απτά αποτελέσματα, όταν οι άλλοι Ευρωπαίοι πιστεύουν ότι η ΚΑΠ εκπληρώνει και αυτόν τον στόχο σε ποσοστό 58%.

Εξάλλου, από την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου αποτυπώνεται η δυσαρέσκεια των Ελλήνων για την κατάσταση που επικρατεί στις αγροτικές περιοχές. Το 41% αξιολογεί την πρόσβαση σε διαδικτυακές συνδέσεις υψηλών ταχυτήτων από αρκετά κακή έως πολύ κακή. Το 64% αξιολογεί την κατάσταση των εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων από αρκετά κακή έως πολύ κακή. Στο 67%  φτάνει η ίδια κακή αξιολόγηση για τις υπηρεσίες φροντίδας παιδιών.

Το ποσοστό της δυσαρέσκειας (αξιολόγηση από αρκετά κακή έως πολύ κακή) πιάνει ταβάνι με τις υπηρεσίες υγείας σε ποσοστό 81%, όταν η αρνητική γνώμη των υπόλοιπων Ευρωπαίων ανέρχεται σε 56%. Σχεδόν το ίδιο ποσοστό δυσαρέσκειας (80%) καταγράφεται όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην ελληνική ύπαιθρο. Όσο για τις υποδομές στις μεταφορές, η ικανοποίηση (πολύ καλή έως αρκετά καλή) φτάνει στο 34%.

Πάντως, οι Έλληνες πολίτες πιστεύουν ότι οι αγρότες λαμβάνουν υπερβολικά χαμηλή οικονομική στήριξη μέσω της ΚΑΠ για τη σταθεροποίηση του εισοδήματός τους. Είναι ενδεικτικό ότι το 47% των Ελλήνων χαρακτηρίζει υπερβολικά χαμηλή τη στήριξη έναντι του 27%των υπόλοιπων Ευρωπαίων.

Ταυτότητα έρευνας

Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, με θέμα «Ευρωπαίοι, γεωργία και ΚΑΠ», είναι η 8η κατά σειρά. Διεξήχθη και στα 27 κράτη- μέλη της ΕΕ από τις 13 Ιουνίου έως τις 8 Ιουλίου 2024. Συνολικά, 26.349 πολίτες από διαφορετικές κοινωνικές και δημογραφικές ομάδες ερωτήθηκαν στην εθνική τους γλώσσα. Η έρευνα παρέχει μια ολοκληρωμένη επισκόπηση της στάσης των Ευρωπαίων για τη γεωργία και την ΚΑΠ.

ΠΗΓΗ: «ΥΠΑΙΘΡΟΣ»

by Εργατικό Κέντρο

Στη χώρα μας το ύψος του μέσου ετήσιου προσαρμοσμένου μισθού πλήρους απασχόλησης ήταν 17.013 ευρώ.

Ο πληθωρισμός συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά την αγοραστική δύναμη των πολιτών, τροφοδοτώντας την κρίση αξιοπρεπούς διαβίωσης, η οποία πλήττει μεγάλα τμήματα του πληθυσμού σύμφωνα με την ενδιάμεση έκθεση του 2024 για την ελληνική οικονομία που έδωσε στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ-ΓΣΕΕ).

Όπως προκύπτει, οκτώ από τις 13 περιφέρειες της χώρας κατέγραψαν το 2023 υψηλότερα ποσοστά υπερβολικής επιβάρυνσης του στεγαστικού κόστους έναντι του 2021, στοιχείο ενδεικτικό της όξυνσης του προβλήματος στέγασης σε αυτές το εν λόγω διάστημα. Παράλληλα, το 2023 στη χώρα μας το ύψος του μέσου ετήσιου προσαρμοσμένου μισθού πλήρους απασχόλησης ήταν 17.013 ευρώ, επίδοση που αποτελεί την τρίτη χαμηλότερη μεταξύ των 26 υπό εξέταση κρατών – μελών της ΕΕ. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι η χώρα μας αποτελεί το μοναδικό από τα υπό εξέταση κράτη – μέλη της ΕΕ όπου καταγράφεται μείωση του συγκεκριμένου μεγέθους συγκριτικά με το 2009.

• Το 2024 η εξέλιξη του πραγματικού ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας κυμάνθηκε σε υψηλότερο επίπεδο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η κατανάλωση εξακολουθεί να αποτελεί τον πρωταρχικό προσδιοριστικό παράγοντα της οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, το εισόδημα των μισθωτών έχει μικρή συμβολή στη μεταβολή του ακαθάριστου εισοδήματος των νοικοκυριών και στην αύξηση της κατανάλωσης. Το 2023 οι πραγματικοί μισθοί συνέβαλαν μόλις κατά 1%, τα εισοδήματα των αυτοαπασχολουμένων κατά 1,76% και τα κέρδη από διακράτηση πλούτου κατά 1,5%. Τα ευρήματα αυτά αποτελούν ένδειξη άνισης κατανομής της ευημερίας στην Ελλάδα.
• Οι πραγματικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ εξακολουθούν να είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ, ενώ το γ’ τρίμηνο του 2024 έμειναν στάσιμες. Αναφορικά με το είδος των επενδύσεων, η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση εντοπίζεται στις επενδύσεις σε κατοικίες. Σε συνδυασμό με τις λοιπές κατασκευές, το α’ εξάμηνο του 2024, οι επενδύσεις αυτές αντιστοιχούσαν στο 5,2% του ΑΕΠ. Στο ίδιο διάστημα, υψηλότερες ήταν οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό και οπλικά συστήματα (6,2% του ΑΕΠ), ενώ χαμηλές ήταν οι επενδύσεις σε προϊόντα διανοητικής ιδιοκτησίας (2,4% του ΑΕΠ), οι οποίες αποτελούν κρίσιμο μέγεθος για την ποιοτική αναβάθμιση του εγχώριου παραγωγικού ιστού.
• Η μεγάλη αύξηση των εισαγωγών διατήρησε το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε πολύ υψηλό επίπεδο, παρά τη βελτίωση στο ισοζύγιο ενέργειας. Τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση σε αυτή την εξέλιξη είχε το ισοζύγιο ενδιάμεσων προϊόντων, το οποίο το α’ εξάμηνο του 2024 διευρύνθηκε κατά 932 εκατ. ευρώ έναντι του α’ εξαμήνου του 2023 και επιπλέον κατά 425 εκατ. ευρώ το γ’ τρίμηνο σε ετήσια βάση.

Στην περιφέρεια

Σε επίπεδο περιφερειών, το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης εμφάνισαν το 2023 οι Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (34,8%), Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (32,7%) και Πελοποννήσου (31,8%). Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά επιβάρυνσης κατέγραψαν οι Περιφέρειες Κρήτης (20,2%) και Ιονίων Νήσων (23,1%), ακολουθούμενες από τις Περιφέρειες Θεσσαλίας (23,9%), Νοτίου Αιγαίου (25%), Ηπείρου (25,6%) και Δυτικής Μακεδονίας (25,7%). Κοντά στον μέσο όρο της χώρας (28,5%) κυμάνθηκαν, τέλος, τα αντίστοιχα ποσοστά στην Αττική (27,9%) και στις περιφέρειες Στερεάς, Ελλάδας και Βορείου Αιγαίου (27,7%).

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

by Εργατικό Κέντρο

Η ΑΥΞΗΣΗ του δείκτη εισαγωγών τροφίμων κατά 3% τον Νοέμβριο αναζωπυρώνει την ανησυχία για την εξέλιξη των τιμών στον κλάδο πάνω που άρχισαν να αποτυπώνονται οι πρώτες μειώσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Δεδομένου ότι οι επιπτώσεις από τις αυξήσεις στον δείκτη τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία καθυστερούν αρκετές εβδομάδες να φτάσουν στο ράφι, το ερώτημα αν οι επόμενες εβδομάδες θα φέρουν νέες πιέσεις σε βασικές κατηγορίες τροφίμων επανέρχεται. Μπορεί ο γενικός δείκτης τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία τον Νοέμβριο να παρουσίασε μείωση 2,8% συγκριτικά με τον Νοέμβριο του 2023, ωστόσο τα αναλυτικά στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν μέτωπα ανησυχίας.

Οριακή μείωση από χώρες της Ευρωζώνης

Η μείωση του δείκτη τιμών εισαγωγών από χώρες της Ευρωζώνης ήταν πολύ οριακή, της τάξεως του 0,4%. Η συνολική μείωση του δείκτη τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία κατά 2,8% στηρίχτηκε κυρίως στη μείωση του δείκτη τιμών εισαγωγών από χώρες εκτός Ευρωζώνης κατά 4,1%. Οι αλλαγές που καταγράφηκαν σε κλαδικό επίπεδο, σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή, ήταν οι εξής:

• Άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου : -9,7%
• Παραγωγή οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου: -7,7%
• Κατασκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών, ηλεκτρονικών και οπτικών προϊόντων: -2,5%
• Παραγωγή άλλων μη μεταλλικών ορυκτών προϊόντων: -2,0%
• Παραγωγή βασικών φαρμακευτικών προϊόντων και φαρμακευτικών σκευασμάτων: -0,7%
• Κατασκευή ειδών ένδυσης: 0,5%
• Χαρτοποιία και κατασκευή χάρτινων προϊόντων: 1,8%
• Κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων, ρυμουλκούμενων και ημιρυμουλκούμενων οχημάτων: 2,7%
• Βιομηχανία τροφίμων: 3,0%
• Παραγωγή βασικών μετάλλων: 3,5%
• Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού: 7,2%
• Παραγωγή προϊόντων καπνού: 17,2%

Κάτω οι τιμές των αγροτικών αγαθών

Πτωτικά, αλλά με επιβραδυμένο ρυθμό σε σχέση με το δεκάμηνο κινήθηκαν οι τιμές παραγωγού και το κόστος παραγωγής τον Νοέμβριο του 2024, εξέλιξη που επιβεβαιώνει την ευθραυστότητα στις τελικές τιμές στο ράφι.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης τιμών εκροών σε γεωργία – κτηνοτροφία (χωρίς επιδοτήσεις) του Νοεμβρίου 2024 παρουσίασε μείωση 1,9% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, ενώ σε σύγκριση με τον Οκτώβριο καταγράφηκε οριακή αύξηση κατά 0,5%.

Η ετήσια μείωση του γενικού δείκτη τιμών εκροών αποδίδεται στην υποχώρηση κατά 2,2% του δείκτη τιμών της φυτικής παραγωγής, καθώς και στην αύξηση κατά 0,8% του δείκτη τιμών της ζωικής παραγωγής.

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί το γεγονός ότι οι τιμές παραγωγού στο ελαιόλαδο κατέγραψαν σημαντική μείωση κατά 16,2% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που μένει να αποτυπωθεί και στην τελική τιμή στα τυποποιημένα ελαιόλαδα στο ράφι.

Σε αντίθεση με το ελαιόλαδο, τα λαχανικά και κηπευτικά αποτελούν την κατηγορία με την υψηλότερη επίδοση σε επίπεδο αύξησης τιμών παραγωγού στο εξεταζόμενο διάστημα, καθώς σε ετήσια βάση η αύξηση διαμορφώνεται στο 6%, ενώ στα φρούτα κυμάνθηκε στο 2,8%.

Σε ό,τι αφορά το κόστος παραγωγής, τον Νοέμβριο παρουσίασε μείωση 2,1% σε ετήσια βάση, ενώ σε σύγκριση με τον Οκτώβριο καταγράφεται αύξηση της τάξεως του 0,7%.

ΠΗΓΗ: «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»

by Εργατικό Κέντρο

Mπορεί οι εξαγωγές νωπών φρούτων και λαχανικών να κατέγραψαν νέο ρεκόρ το 2024, ωστόσο κατακόρυφη αύξηση παρουσίασαν και οι εισαγωγές. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Εξαγωγέων Φρούτων, Λαχανικών και Χυμών Incofruit Hellas, βάσει των επίσημων στοιχείων ενδεκαμήνου του 2024 και προσωρινών στοιχείων για τον Δεκέμβριο, οι εξαγωγές σε αξία αυξήθηκαν κατά 8,2%, αγγίζοντας τα 1,86 δισ. ευρώ, και σε όγκο κατά 1,7%, ξεπερνώντας τους 1,78 εκατ. τόνους, ενώ οι εισαγωγές έκαναν άλμα κατά 13,6%.

Ακτινογραφία

Αναλυτικά, οι ελληνικές εξαγωγές φρούτων και λαχανικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανήλθαν σε 1,24 εκατ. τόνους και 1,26 δισ. ευρώ το πρώτο ενδεκάμηνο του 2024, αντιπροσωπεύοντας το 78,34% του όγκου των εξαγωγών εκείνη την περίοδο, ο οποίος έφτασε τους 1,582 εκατ. τόνους και στο 76,92% της αξίας, που διαμορφώθηκε στα 1,638 δισ. ευρώ.

Η Ρουμανία καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην αγορά της Ε.Ε. όπου 296,59 χιλ. τόνοι φρέσκων φρούτων και λαχανικών προορίζονταν από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριο, έναντι αξίας 222,25 εκατ. ευρώ, με μεσοσταθμική τιμή ανά μονάδα 0,75 ευρώ/κιλό.

Η Βουλγαρία διατήρησε επίσης της θέση της ως η δεύτερη αγορά του ελληνικού τομέα στην Ε.Ε. με 248,2 χιλ. τόνους αξίας 132,22 εκατ. ευρώ, με μεσοσταθμική τιμή 0,53 ευρώ/κιλό. Αντίστοιχα, οι εξαγωγές φρούτων και λαχανικών στη Γερμανία αυξήθηκαν σε όγκο σε 161,27 χιλ. τόνους, τρίτη αγορά στην Ε.Ε. ως προς τις ποσότητες και πρώτη σε αξία, φτάνοντας τα 249 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, με μέσο όρο τιμής 1,54 ευρώ/κιλό, και ακολούθησαν η Πολωνία, η Ιταλία και η Ισπανία.

Εκτός Ε.Ε.

Οι εξαγωγές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν το 22% του συνόλου και ανέρχονται στους 342,7 χιλ. τόνους και 377,96 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία ενδεκαμήνου της ΕΛ.ΣΤΑΤ.

«Η γάγγραινα” του ελληνικού εξαγωγικού εμπορίου είναι η δραστηριοποίηση Ελλήνων, Βαλκάνιων, Ιταλών κ.ά. εμπόρων που διακινούν ατυποποίητα, χωρίς ταυτότητα (κατευθείαν από τον αγρό) προϊόντα, με συνέπεια να μην καρπώνεται η χώρα τη μετασυλλεκτική αξία τους και να πλήττονται η φήμη και η ποιότητά τους στις διεθνείς αγορές. Οι σχετικοί έλεγχοι για την τήρηση των κοινοτικών και εθνικών προδιαγραφών εμπορίας είναι ελλιπείς – εκτιμάται ότι τα εξαχθέντα Mesterekes φορτία το 2024 ανέρχονται σε 320 χιλ., εκ των οποίων οι 65 χιλ. προς τρίτες χώρες και τα εκδοθέντα πιστοποιητικά ελέγχου για τρίτες χώρες σε 45 χιλ. , με τα αντίστοιχα φυτοϋγειονομικά να είναι περισσότερα, παρά το ότι δεν είναι υποχρεωτικά)», σχολιάζει ο ειδικός σύμβουλος του Συνδέσμου, κ. Πολυχρονάκης.

Οι εισαγωγές

Παράλληλα, όμως, εκτιμάται ότι και οι εισαγωγές θα διατηρήσουν την υψηλή ανάπτυξη των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία ΕΛ.ΣΤΑΤ. , στο δωδεκάμηνο θα αυξηθούν κατά 6,2% σε όγκο σε σύγκριση με το 2023, φτάνοντας συνολικά τους 866 χιλ. τόνους, ενώ υπερδιπλάσια αναμένεται να είναι και η αξία τους κατά 13,2%, στα 805 εκατ. ευρώ.

Το διάστημα Ιανουαρίου- Νοεμβρίου η αξία των ελληνικών εισαγωγών νωπών φρούτων και λαχανικών από τρίτες χώρες διαμορφώθηκε σε 321,6 εκατ. ευρώ, το 43,8% του συνόλου και όσα εισήχθησαν από την Ε.Ε. ανήλθαν σε 433,3 εκατ. ευρώ, 56,2% του συνόλου.

Η Αίγυπτος είναι ο πρώτος προμηθευτής στην εθνική αγορά με 80,91 εκατ. ευρώ έως τον Νοέμβριο 2024. Ακολουθεί η Τουρκία με 53,7 εκατ. ευρώ και την τρίτη θέση καταλαμβάνει η Βόρεια Μακεδονία με 17,68 εκατ. ευρώ.

Η αξία των συνολικών εισαγωγών φρούτων και λαχανικών στην Ελλάδα μέχρι τον Νοέμβριο διαμορφώθηκε στα 804,935 εκατ. ευρώ και ο όγκος σε 715 χιλ. τόνους.

ΠΗΓΗ: «ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ»

by Εργατικό Κέντρο

Στον αέρα» βρίσκεται από σήμερα το πρωί η πλατφόρμα του gov.gr για το πρόγραμμα «Σπίτι Μου ΙΙ», που θα δώσει περίπου 20.000 στεγαστικά δάνεια για απόκτηση πρώτης κατοικίας με έκπτωση 50% στο επιτόκιο. Η έκπτωση αυξάνεται στο 75% αν πρόκειται για οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά ή αν το σπίτι που αφορά το δάνειο βρίσκεται στις ακριτικές περιοχές του Έβρου (Δήμοι Ορεστιάδας, Διδυμότειχου και Σουφλίου).

Με το λανσάρισμα της πλατφόρμας θα ανακοινωθούν και τα επιτόκια των τραπεζών για τα δάνεια του «Σπίτι Μου ΙΙ», που θα αποτελέσουν το πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ τους. Δεδομένου ότι στην ευρωζώνη τα επιτόκια βάσης κινούνται καθοδικά λόγω της πολιτικής της ΕΚΤ, οι τράπεζες αναμένεται να είναι πιο γενναιόδωρες στα δάνεια σταθερού επιτοκίου και πιο συγκρατημένες στα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου του «Σπίτι Μου II». Έτσι, το τελικό επιτόκιο στα δάνεια όπου το επιτόκιο παραμένει σταθερό για λίγα χρόνια (π.χ. 3 ή 5 έτη) μπορεί να διαμορφωθεί ακόμα και στο 1,30%-1,50%. Στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο η μείωση θα είναι μάλλον μικρότερη, με το τελικό επιτόκιο να διαμορφώνεται κοντά στο 2%, με προοπτική περαιτέρω μείωσης, δεδομένης της χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ.

Οι τράπεζες έχουν άλλωστε ήδη προβεί σε κινήσεις για να προλάβουν τον ανταγωνισμό, με στόχο να πάρουν τον μεγαλύτερο όγκο των προσφερόμενων δανείων. Μέσω πλατφορμών αλλά και κατ’ ιδίαν συνεννοήσεων με πελάτες που έμειναν εκτός του «Σπίτι Μου Ι» ή έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για στεγαστικό δάνειο, έχουν ήδη ετοιμάσει τους σχετικούς φακέλους (απαιτείται Ε1, Ε9 και αντίγραφο ταυτότητας). Έτσι, η πλειοψηφία των ενδιαφερομένων θα χρειάζεται μόνο να καταθέσουν το αίτημά τους στη σχετική πλατφόρμα του gov.gr. Τόσο από τις τράπεζες όσο και από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εκτιμάται ότι η προσφορά θα καλυφθεί άμεσα.

Βασική πηγή ανησυχίας αποτελεί, όμως, το αν θα βρεθούν τα σπίτια που θα πληρούν τα κριτήρια. Σύμφωνα με την αρμόδια υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, τα διαθέσιμα οικιστικά ακίνητα που μπορούν να επιλεγούν είναι περίπου 60.000 σε όλη τη χώρα. Το εμβαδόν της οικίας δεν μπορεί να ξεπερνά τα 150 τ.μ. (χωρίς να υπολογίζονται παραρτήματα) και η μέγιστη αξία του συμβολαίου πώλησης ορίζεται στα 250.000 ευρώ. Το δάνειο θα μπορεί να καλύπτει ως και 90% της αξίας του συμβολαίου, ο μέγιστος όγκος του θα περιορίζεται στα 190.000 ευρώ και η διάρκεια αποπληρωμής θα κυμαίνεται από 3 έως 30 έτη. Τέλος, τα επιλέξιμα σπίτια θα πρέπει να έχουν χτιστεί μέχρι τις 31/12/2007.

Τα κριτήρια

Το πρόγραμμα έχει διευρυμένα εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια σε σχέση με την πρώτη έκδοσή του. Συγκεκριμένα, το ανώτατο ηλικιακό όριο ανεβαίνει από τα 40 στα 50 έτη, ενώ σε ό,τι αφορά τα εισοδήματα ο «κόφτης» μπαίνει στα 20.000 ευρώ για ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό και στα 28.000 ευρώ για ένα ζευγάρι, με προσαύξηση 4.000 ευρώ ανά εξαρτώμενο παιδί. Δηλαδή, μια τετραμελής οικογένεια με δύο γονείς και δύο παιδιά θα πρέπει να έχει μέγιστο ετήσιο εισόδημα 36.000 ευρώ για να ενταχθεί στο πρόγραμμα. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες, το ανώτατο όριο τίθεται στα 31.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί. Δηλαδή, ο πήχης τίθεται στα 36.000 ευρώ για ένα νοικοκυριό με έναν γονέα και δύο παιδιά.

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

by Εργατικό Κέντρο

Το 2024 η εξέλιξη του πραγματικού ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας κυμάνθηκε σε υψηλότερο επίπεδο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η κατανάλωση εξακολουθεί να αποτελεί τον πρωταρχικό προσδιοριστικό παράγοντα της οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, το εισόδημα των μισθωτών έχει μικρή συμβολή στη μεταβολή του ακαθάριστου εισοδήματος των νοικοκυριών και στην αύξηση της κατανάλωσης. Το 2023 οι πραγματικοί μισθοί συνέβαλαν μόλις κατά 1%, τα εισοδήματα των αυτοαπασχολούμενων κατά 1,76% και τα κέρδη από διακράτηση πλούτου κατά 1,5%. Τα ευρήματα αυτά αποτελούν ένδειξη άνισης κατανομής της ευημερίας στην Ελλάδα.

• Οι πραγματικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ εξακολουθούν να είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ, ενώ το γ΄ τρίμηνο του 2024 έμειναν στάσιμες. Αναφορικά με το είδος των επενδύσεων, η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση εντοπίζεται στις επενδύσεις σε κατοικίες. Σε συνδυασμό με τις λοιπές κατασκευές, το α΄ εξάμηνο του 2024, οι επενδύσεις αυτές αντιστοιχούσαν στο 5,2% του ΑΕΠ. Στο ίδιο διάστημα, υψηλότερες ήταν οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό και οπλικά συστήματα (6,2% του ΑΕΠ), ενώ χαμηλές ήταν οι επενδύσεις σε προϊόντα διανοητικής ιδιοκτησίας (2,4% του ΑΕΠ), οι οποίες αποτελούν κρίσιμο μέγεθος για την ποιοτική αναβάθμιση του εγχώριου παραγωγικού ιστού.

• Η μεγάλη αύξηση των εισαγωγών διατήρησε το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε πολύ υψηλό επίπεδο, παρά τη βελτίωση στο ισοζύγιο ενέργειας. Τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση σε αυτή την εξέλιξη είχε το ισοζύγιο ενδιάμεσων προϊόντων, το οποίο το α΄ εξάμηνο του 2024 διευρύνθηκε κατά 932 εκατ. ευρώ έναντι του α΄ εξαμήνου του 2023 και επιπλέον κατά 425 εκατ. ευρώ το γ΄ τρίμηνο σε ετήσια βάση.

• Το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα είναι αποτέλεσμα της μεγάλης εξάρτησης της εγχώριας παραγωγής από εισαγόμενα ενδιάμεσα προϊόντα, η οποία με τη σειρά της αναδεικνύει, αφενός, τη σοβαρή διαρθρωτική ανεπάρκεια του παραγωγικού συστήματος και, αφετέρου, την επιτακτική ανάγκη σχεδιασμού μιας σύγχρονης βιομηχανικής πολιτικής.

• Το γεγονός ότι δεν σημειώνεται κάποιος ουσιαστικός μακροοικονομικός και παραγωγικός μετασχηματισμός αποτελεί ένδειξη αδυναμίας διαμόρφωσης συνθηκών διατηρήσιμης δυναμικής ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας της οικονομίας.

• Υποβοηθούμενο από την άνοδο του πληθωρισμού και την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, το ύψος του δημόσιου χρέους ως ποσοστού στο ΑΕΠ κατέγραψε σημαντική αποκλιμάκωση. Ειδικότερα, το β΄ τρίμηνο του 2024 κατήλθε στο 163,6% έναντι 172,5% το β΄ τρίμηνο του 2023. Ωστόσο, σε απόλυτα νούμερα, και παρά τη μετάβαση της οικονομίας σε καθεστώς πρωτογενών δημοσιονομικών πλεονασμάτων, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης εξακολουθούσε το β΄ τρίμηνο του 2024 να κυμαίνεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, στα οποία βρέθηκε μετά το ξέσπασμα της πανδημικής κρίσης το 2020.

• Επιπλέον, παρά τη θετική δημοσιονομική επίδραση του πληθωρισμού και τους θετικούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ, η χρηματοπιστωτική κατάσταση του ελληνικού δημόσιου τομέα, αν και βελτιωμένη, παραμένει εύθραυστη, με τον δείκτη φερεγγυότητας του ελληνικού Δημοσίου να εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί το 2024 εντός του χρηματοπιστωτικού καθεστώτος Ponzi. Ωστόσο, φέτος και το 2026 προβλέπεται, βάσει των στοιχείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναβάθμιση του δείκτη φερεγγυότητας του ελληνικού Δημοσίου.

• Το εξωτερικό έλλειμμα εξακολουθεί να παραμένει σε υψηλότερο επίπεδο από αυτό του 2019. Ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να χρηματοδοτήσει τόσο το εξωτερικό έλλειμμα όσο και τη δημοσιονομική προσαρμογή του δημόσιου τομέα, το έλλειμμα του οποίου έχει σχεδόν εξαλειφθεί. Το α΄ τρίμηνο του 2024 το ισοζύγιο των επιχειρήσεων ήταν σχεδόν ισοσκελισμένο, πράγμα που συνεπάγεται ότι το έλλειμμα των νοικοκυριών είναι αυτό που προσδιορίζει τη μακροοικονομική κατάσταση της οικονομίας.

• Τον Δεκέμβριο του 2024 ο ρυθμός μεταβολής του ΕνΔΤΚ, σε ετήσια βάση, διαμορφώθηκε στο 2,9% έναντι 3,7% τον Δεκέμβριο του 2023. Ωστόσο, παρά τη σχετική αποκλιμάκωσή του και τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια για την αντιμετώπισή του, ο πληθωρισμός συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά την αγοραστική δύναμη των πολιτών, τροφοδοτώντας την κρίση αξιοπρεπούς διαβίωσης, η οποία πλήττει μεγάλα τμήματα του πληθυσμού.

• Είναι χαρακτηριστικό ότι στο σύνολο της περιόδου Νοέμβριος 2020-Νοέμβριος 2024, πλην της κατηγορίας «Επικοινωνίες», όλες οι υπόλοιπες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών που απαρτίζουν τον ΓΔΤΚ σημείωσαν θετικές μεταβολές τιμάριθμου, στην πλειονότητά τους διψήφιες. Τη μεγαλύτερη μεταβολή εμφάνισαν οι κατηγορίες «Ένδυση και υπόδηση» (+31,3%), «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» (+30,5%) και «Στέγαση» (24,3%), ενώ μεγάλες αυξήσεις καταγράφηκαν και στις κατηγορίες «Μεταφορές» (+23,8%) και «Ξενοδοχεία, καφέ, εστιατόρια» (+21,4%).

• Στην επίπτωση του πληθωρισμού στο επίπεδο ευημερίας των πολιτών πρέπει να συνυπολογιστούν και οι ιδιαίτερα χαμηλές αποδοχές των μισθωτών. Το 2023 στη χώρα μας το ύψος του μέσου ετήσιου προσαρμοσμένου μισθού πλήρους απασχόλησης ήταν 17.013 ευρώ, επίδοση που αποτελεί την τρίτη χαμηλότερη μεταξύ των 26 υπό εξέταση κρατών-μελών της ΕΕ. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι η χώρα μας αποτελεί το μοναδικό από τα υπό εξέταση κράτη-μέλη της ΕΕ όπου καταγράφεται μείωση του συγκεκριμένου μεγέθους συγκριτικά με το 2009. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε στην υποβάθμιση της θέσης της Ελλάδας από τη 13η το 2009 στην 24η θέση της σχετικής κατάταξης το 2023. Τέλος, σε όρους PPS το αντίστοιχο μέγεθος ανήλθε στην Ελλάδα σε 21.004, το χαμηλότερο επίπεδο μεταξύ των υπό εξέταση κρατών-μελών της ΕΕ.

• Η βελτίωση που παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια τα βασικά ποσοτικά μεγέθη της αγοράς εργασίας συνεχίζεται και το 2024. Ωστόσο, αν και η εξέλιξη αυτή συμβάλλει στη μερική αντιστάθμιση των σημαντικών απωλειών που έχουν υποστεί οι εργαζόμενοι στη χώρα μας όσον αφορά το βιοτικό τους επίπεδο εξαιτίας της οικονομικής και της πληθωριστικής κρίσης, η κατάσταση στην αγορά εργασίας παραμένει εύθραυστη. Οι συμβατικοί δείκτες της απέχουν ακόμη σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ταυτόχρονα, σε μια εποχή στην οποία η προαγωγή της ποιοτικής, παραγωγικής και υψηλής ειδίκευσης απασχόλησης αποτελεί βασικό επίδικο και συστατικό της νέας βιομηχανικής πολιτικής πολλών κρατών, η κλαδική διάρθρωση της απασχόλησης στη χώρα μας φαίνεται να αντικατοπτρίζει ευρύτερους μετασχηματισμούς του παραγωγικού της συστήματος, οι οποίοι, σε συνδυασμό με την ευελικτοποίηση των εργασιακών σχέσεων, δημιουργούν σοβαρά ερωτηματικά για τον βαθμό ανθεκτικότητας της αγοράς εργασίας και τη διατηρήσιμη άνοδο του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων.

• Είναι χαρακτηριστικό ότι, σε σύγκριση με το γ΄ τρίμηνο του 2009, το γ΄ τρίμηνο του 2024 το μερίδιο των θέσεων εργασίας στον δευτερογενή τομέα παραγωγής στον συνολικό όγκο της απασχόλησης ήταν χαμηλότερο κατά 4,7 ποσοστιαίες μονάδες (από 21,4% το γ΄ τρίμηνο του 2009 σε 16,7% το γ΄ τρίμηνο του 2024), ενώ στον πρωτογενή τομέα κατά μία ποσοστιαία μονάδα (από 11,2% σε 10,2%). Αντίθετα, το μερίδιο των θέσεων απασχόλησης στους κλάδους του τομέα των υπηρεσιών ενισχύθηκε από 67,4% το γ΄ τρίμηνο του 2009 σε 73,1% το γ΄ τρίμηνο του 2024.

• Παράλληλα με την υστέρηση της απασχόλησης στον δευτερογενή τομέα, η ελληνική οικονομία καταγράφει ιδιαίτερα χαμηλές επιδόσεις και όσον αφορά το ποσοστό των εργαζομένων που απασχολούνται σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας στο σύνολο της απασχόλησης. Ειδικότερα, στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό το 2023 ανήλθε στο 3,4%, τιμή που, αν και αυξημένη συγκριτικά με το 2009 και το 2019, είναι η δεύτερη χαμηλότερη στο σύνολο των κρατών-μελών της ΕΕ. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι το ποσοστό των ατόμων που απασχολούνταν το 2023 στην Ελλάδα σε μεταποιητικούς κλάδους υψηλής τεχνολογίας ανήλθε μόλις στο 0,8% του συνόλου των απασχολουμένων, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα μας, μαζί με τη Ρουμανία και την Κροατία, στην πέμπτη θέση από το τέλος μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Αντίστοιχα, το 2023 το ποσοστό των εργαζομένων που είχαν μια θέση εργασίας σε υπηρεσίες υψηλής τεχνολογίας και έντασης γνώσης αντιστοιχούσε στο 2,6% του συνόλου της απασχόλησης, το δεύτερο χαμηλότερο στην ΕΕ.

• Το στεγαστικό πρόβλημα έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος εξαιτίας, μεταξύ άλλων, της αύξησης που καταγράφουν οι δαπάνες στέγασης. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2023 στην Ελλάδα το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιούσε σε νοικοκυριά στα οποία το στεγαστικό κόστος ήταν μεγαλύτερο του 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους (ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης) ανερχόταν στο 28,5%. Η τιμή αυτή, αν και μειωμένη συγκριτικά με το 2019, παραμένει με διαφορά η υψηλότερη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.

• Επιπρόσθετα, το κόστος στέγασης στη χώρα μας έχει δυσανάλογη επίδραση στην ευημερία των πολιτών διαφορετικής εισοδηματικής κατάστασης. Ενδεικτικά, το 2023 για τα άτομα που ανήκαν στο φτωχότερο εισοδηματικό πεμπτημόριο το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης του κόστους στέγασης ανερχόταν στο 85,3% (έναντι 29,9% στην ΕΕ), ενώ για τα πλουσιότερα άτομα (5ο εισοδηματικό πεμπτημόριο) στο 1,2% (συγκριτικά με 0,7% στην ΕΕ).

• Αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις παρουσιάζει το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης του κόστους στέγασης ανάλογα με το καθεστώς ιδιοκτησίας της κατοικίας. Το 2023 το ποσοστό αυτό για τους ενοικιαστές ανερχόταν στο 40,5% (τέταρτο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ), ενώ για τα άτομα σε ιδιόκτητη κατοικία, χωρίς δάνειο ή υποθήκη σε εκκρεμότητα, ήταν 23,7% (το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ).

• Σε επίπεδο περιφερειών, το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης εμφάνισαν το 2023 οι περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (34,8%), Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (32,7%) και Πελοποννήσου (31,8%). Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά επιβάρυνσης κατέγραψαν οι περιφέρειες Κρήτης (20,2%) και Ιονίων Νήσων (23,1%), ακολουθούμενες από τις περιφέρειες Θεσσαλίας (23,9%), Νοτίου Αιγαίου (25%), Ηπείρου (25,6%) και Δυτικής Μακεδονίας (25,7%). Κοντά στον μέσο όρο της χώρας (28,5%) κυμάνθηκαν, τέλος, τα αντίστοιχα ποσοστά στην Αττική (27,9%) και στις περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας και Βορείου Αιγαίου (27,7%). Τονίζεται ότι οκτώ από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας κατέγραψαν το 2023 υψηλότερα ποσοστά υπερβολικής επιβάρυνσης του στεγαστικού κόστους έναντι του 2021, στοιχείο ενδεικτικό της όξυνσης του προβλήματος στέγασης σε αυτές το εν λόγω διάστημα.

ΠΗΓΗ: «ΙΝΕ-ΓΣΕΕ»

by Εργατικό Κέντρο

Το ΙΝΕ – ΓΣΕΕ Πελοποννήσου σε συνεργασία με το Εργατικό Κέντρο Καλαμάτας διοργανώνουν ομαδικά εργαστήρια επαγγελματικής πληροφόρησης και συμβουλευτικής για εργαζομένους & ανέργους:

► «Τεχνικές πλοήγησης στην αγορά εργασίας: βιογραφικό σημείωμα, συνοδευτική επιστολή, συνέντευξη», Δευτέρα 10 Φεβρουαρίου 2025 και ώρα 12:00 – 14:00

Χώρος υλοποίησης: Εργατικό Κέντρο Καλαμάτας, Αριστομένους 95 , Καλαμάτα.

Τα εργαστήρια έχουν στόχο την υποστήριξη των συμμετεχόντων στην ένταξη ή επανένταξη στην αγορά εργασίας και την ανάπτυξη δεξιοτήτων για την αντιμετώπιση των μεταβάσεων και των δυσκολιών που αφορούν στη διαχείριση της σταδιοδρομίας τους.

Παρέχονται δωρεάν και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να απευθύνεστε στο 27210 90411

by Εργατικό Κέντρο

Ευκαιρία χρηματοδότησης με ευνοϊκούς όρους των πολύ μικρών επιχειρήσεων, με έως 10 άτομα προσωπικό, θα προσφέρει από τις 27 Ιανουαρίου το νέο Ταμείο Μικροπιστώσεων που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και από το πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027».

Όπως διευκρινίζεται, στην περίπτωση αυτών των δανείων δεν θα μεσολαβούν τράπεζες, καθιστώντας τη διαδικασία πιο ευέλικτη. Τα δάνεια θα χορηγούνται άτοκα σε ποσοστό 60% για τη γενική επιχειρηματικότητα ή 75% για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα από το νέο Ταμείο Μικροπιστώσεων, ενώ το υπόλοιπο 40% ή 25% αντίστοιχα θα παρέχεται από τους εξειδικευμένους οργανισμούς μικροπιστώσεων. Σήμερα λειτουργούν 3 τέτοιοι: τα ιδρύματα «ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions, «Microsmart» και «ΑΦΗ Microfinance A.E.». Όλα είναι αδειοδοτημένα από την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία αναμένεται να προχωρήσει και σε νέες αδειοδοτήσεις το προσεχές διάστημα.

Συνολικά, με βάση την απόφαση που υπέγραψε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, τα δάνεια που θα χορηγηθούν θα είναι ύψους 80 εκατ. ευρώ. Έχει προηγηθεί επιχειρησιακή συμφωνία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα- HDB, που αναλαμβάνει τη δημιουργία και τη διαχείριση του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου στο πλαίσιο του Ταμείου Χαρτοφυλακίου «Ταμείο Επιχειρηματικότητας ΙΙΙ (ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ)».

Τα δάνεια θα είναι ύψους 3.000-25.000 ευρώ και θα αφορούν κεφάλαια κίνησης, καθώς και χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων. Πέραν της επιδότησης επιτοκίου, το ευνοϊκό καθεστώς των συγκεκριμένων δανείων προβλέπει ότι δεν θα λαμβάνονται εμπράγματες εξασφαλίσεις. Θα είναι διάρκειας 12-96 μηνών, με δυνατότητα περιόδου χάριτος έως 6 μηνών.

Συνολικά προβλέπεται ότι θα ενισχυθούν 3.300 επιχειρήσεις εκ των οποίων 1.000 στο πλαίσιο της γυναικείας επιχειρηματικότητας.

«Το γεγονός ότι η παρέμβαση χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο», σχολίασε ο κ. Παπαθανάσης, «αποτελεί μια ακόμη έμπρακτη απάντηση στο ερώτημα πού και προς όφελος ποιων κατευθύνονται τα κονδύλια από τους ευρωπαϊκούς πόρους που εξασφαλίσαμε. Επιταχύνουμε τις παρεμβάσεις προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας, για μια ανθεκτική και δυναμική ανάπτυξη με κοινωνική συνοχή, για τη βελτίωση των εισοδημάτων των συμπολιτών μας».

Η διευθύνουσα σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, Ισμήνη Παπακυρίλλου, υποστήριξε πως με το νέο Ταμείο Μικροπιστώσεων διευρύνεται ο αριθμός των πολύ μικρών επιχειρήσεων που αποκτούν πρόσβαση στη χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους. Σημείωσε δε ότι υπάρχει πρόβλεψη χρηματοδότησης έως 900 ευρώ και για χρηματοδοτικές υπηρεσίες επιχειρηματικής εκπαίδευσης και καθοδήγησης (mentoring). «Το νέο ταμείο που παρέχεται για πρώτη φορά από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, στηρίζει –με αυξημένη επιδότηση- τη χρηματοδότηση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, ειδικά σε περιπτώσεις εταιρικών σχημάτων όπου μέτοχος – εταίρος ποσοστού άνω του 50% είναι γυναίκα και η διαχείριση – εκπροσώπηση της επιχείρησης πραγματοποιείται από γυναίκα», πρόσθεσε.

Στην Ελλάδα ο θεσμός λειτουργεί στο πλαίσιο του νόμου 4701 του 2020, κατ’ εφαρμογήν του Ευρωπαϊκού Κώδικα Καλής Πρακτικής για τη χορήγηση μικροπιστώσεων. Πρόκειται, όπως έχει πει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, για έναν πυλώνα που λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά προς τις τράπεζες για να καλύψει ανάγκες που οι τράπεζες δεν καλύπτουν. Σύμφωνα με τον νόμο, οι χρηματοδοτήσεις μπορούν να καλύψουν:

(α) Όλες τις μορφές πιστώσεων, είτε για την κάλυψη επενδυτικών αναγκών, είτε ως κεφάλαιο κίνησης.

(β) Προϊόντα χρηματοδοτικής μίσθωσης για την απόκτηση εξοπλισμού.

(γ) Αυτοτελείς εγγυήσεις, οι οποίες δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν για τη λήψη δανείων από άλλα χρηματοδοτικά ιδρύματα.

ΠΗΓΗ: «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»

by Εργατικό Κέντρο