Ανακοίνωση

Αύξηση έως 53,5% κατά μέσον όρο έχουν καταγράψει οι τιμές ενοικίασης κατοικιών στην Αττική, από το πρώτο τρίμηνο του 2019 μέχρι και το φετινό πρώτο τρίμηνο. Η «επίδοση» αυτή εντοπίζεται στα ανατολικά προάστια της Αττικής, όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία του δείκτη τιμών SPI του δικτύου ηλεκτρονικών αγγελιών Spitogatos.gr, η μέση ζητούμενη τιμή ανέρχεται σήμερα σε σχεδόν 9 ευρώ/τ.μ. , από 5,83 ευρώ/τ.μ. που ήταν το αντίστοιχο διάστημα του 2019.

Πολύ υψηλές αυξήσεις καταγράφονται επίσης και σε άλλες περιοχές της Αττικής, όπου η «αφετηρία» των ενοικίων ήταν χαμηλή το 2019, μετά τα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Για παράδειγμα, στα δυτικά προάστια η αύξηση αγγίζει το 51%, με το μέσο ενοίκιο να διαμορφώνεται σε 8,6 ευρώ/τ.μ. , από 5,7 ευρώ/τ.μ. Στα προάστια του Πειραιά, όπου επίσης το κόστος ενοικίασης ήταν χαμηλό το 2019, με 5,78 ευρώ/τ.μ., η αύξηση μέχρι σήμερα αγγίζει το 48,7%, στα 8,6 ευρώ/τ.μ. Εν ολίγοις, ένα διαμέρισμα των 80 τ.μ. που το 2019 μπορούσε να μισθωθεί έναντι 462 ευρώ, έχει φτάσει σήμερα ευρώ να απαιτεί 690 , ποσό που είναι «δυσβάσταχτο» για τους περισσότερους, ιδίως όσους μισθώνουν στις περιοχές αυτές.

Στα βόρεια προάστια, η μέση ζητούμενη τιμή αγγίζει πλέον τα 11,25 ευρώ/τ.μ. έχοντας σημειώσει σωρευτική αύξηση κατά 40,5% από το 2019 μέχρι σήμερα. Κάπως έτσι, ένα διαμέρισμα των 100 τ.μ. απαιτεί 1.125 ευρώ τον μήνα, ενώ ανάλογο είναι το κόστος και στο κέντρο της Αθήνας, όπου η κατάσταση μοιάζει να είναι αδιέξοδη για όλο και περισσότερους ενοικιαστές. Ωστόσο, στο κέντρο η αύξηση από το 2019 είναι μικρή και δεν ξεπερνά το 12,7%, καθώς εκεί ο μεγάλος όγκος των αυξήσεων πραγματοποιήθηκε το 2017 και το 2018, όντας μια από τις πρώτες περιοχές της Αττικής όπου τα ενοίκια πήραν την ανιούσα. Το ίδιο συνέβη και στα νότια προάστια, όπου απαντώνται και οι υψηλότερες τιμές στην Αττική, με μέσο κόστος 12,85 ευρώ/τ.μ. Η αύξηση από το 2019 δεν ξεπερνά το 20%.

Ωστόσο, οι μισθολογικές απολαβές, παρότι επίσης αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ετών, «ωχριούν» μπροστά στην άνοδο των ενοικίων, ιδίως στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη, όπου επίσης καταγράφεται αύξηση κατά 42,8%, σε 10 ευρώ/τ.μ. , από 7 ευρώ/τ.μ. το 2019. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε πρόσφατα ο γενικός γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων Νίκος Μηλαπίδης, η αύξηση του μέσου μισθού στην πλήρη απασχόληση την περίοδο 2019-2024 αγγίζει το 16% και διαμορφώνεται σε 1.470 ευρώ, από 1.264 ευρώ. Ακόμα χειρότερη είναι η «ανάγνωση» με βάση τα στοιχεία του INE (Ινστιτούτο Εργασίας) της ΓΣΕΕ, καθώς αποπληθωρίζοντας με τον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή, με έτος βάσης το 2020, ο πραγματικός καθαρός μέσος μισθός το 2024 ήταν 885 ευρώ, όταν το 2020 ήταν 839 ευρώ, δηλαδή μόλις 46 ευρώ υψηλότερος.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η ανακοίνωση του μέτρου της επιστροφής ενοικίου έως 800 ευρώ από τον φετινό Νοέμβριο, και κάθε χρόνο εφεξής, μοιάζει εξαρχής να προσφέρει μια κάποια οικονομική βοήθεια προς τους ενοικιαστές, αρκεί φυσικά να μην αποτελέσει αφορμή και για νέες αυξήσεις από μερίδα ιδιοκτητών, που θα θεωρήσουν ότι θα μπορέσουν να πιέσουν για μεγαλύτερες αυξήσεις στο μέλλον. Άλλωστε, προκειμένου να εισπράξουν το σχετικό ποσό, οι ενοικιαστές θα κληθούν να δηλώσουν το σύνολο του ποσού που καταβάλλουν (φανερό και αφανές), ανοίγοντας τον δρόμο για ηλεκτρονικές διασταυρώσεις από τη φορολογική διοίκηση, ώστε να εντοπιστούν τα αδήλωτα ποσά που εισπράττουν κάποιοι ιδιοκτήτες.

ΠΗΓΗ: «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»

by Εργατικό Κέντρο

ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ Ιανουαρίου – Μαρτίου οι έλεγχοι ξεπέρασαν τις 18.000, οι παραβάσεις υπερέβησαν τις 4.000 , ενώ τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν κυμάνθηκαν στα επίπεδα των 10,3 εκατ. ευρώ.

Τα στοιχεία που δημοσίευσε η Ανεξάρτητη Αρχή της Επιθεώρησης Εργασίας (ΑΑΕΕ) δείχνουν πως συνεχίστηκε και τον Μάρτιο η καταγραφή παραβάσεων που σχετίζονται, άμεσα ή έμμεσα, με τις υπερβάσεις ωραρίων στους εργασιακούς χώρους.

Παρά το γεγονός ότι η Ψηφιακή Κάρτα επεκτάθηκε και σε Τουρισμό και Εστίαση τον Μάρτιο, κατά το α’ τρίμηνο συνεχίστηκαν οι καταγραφές παραβάσεων και από αυτή την αιτία συνεχίστηκαν με αμείωτη ένταση. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως, σε επίπεδο εργασιακών σχέσεων, οι παραβάσεις της Ψηφιακής Κάρτας κατέλαβαν τη δεύτερη θέση, τόσο στο α’ τρίμηνο όσο και κατά τον μήνα Μάρτιο.

Πιο αναλυτικά, τα στοιχεία της ΑΑΕΕ δείχνουν τα εξής:

• Τον Μάρτιο πραγματοποιήθηκαν 6.050 έλεγχοι και καταγράφηκαν 1.359 κυρώσεις, με το ποσοστό της παραβατικότητας να υπολογίζεται στο 22,46%, ενώ επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 3.321.994 ευρώ.
• Μόνο από την Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων πραγματοποιήθηκαν 3.278 έλεγχοι και προέκυψαν 993 παραβάσεις (ποσοστό παραβατικότητας 30,29%). Τα πρόστιμα γι’ αυτού του είδους τις παραβάσεις ανήλθαν στα 2.815.470 ευρώ, τον Μάρτιο.
• Από τις 993 παραβάσεις για εργασιακά ζητήματα που προέκυψαν τον Μάρτιο, οι 255 (ποσοστό 25,67%) αφορούσαν τους Πίνακες Προσωπικού, άρα υποκρύπτουν υπέρβαση ωραρίου απασχόλησης και μη καταβληθείσες υπερωρίες, ανά περίπτωση. Γι’ αυτές τις παραβάσεις επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 650.660 ευρώ.
• Καταγράφηκαν ακόμα 132 παραβάσεις που προέκυψαν από τη χρήση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας (ποσοστό 13,29%), για τις οποίες τα πρόστιμα ανήλθαν στα 441.700 ευρώ. Σε 31 περιπτώσεις εντοπίστηκαν αυτοτελείς υπερβάσεις χρόνου εργασίας (ποσοστό 3,12% – πρόστιμα 62.000 ευρώ), ενώ η αδήλωτη εργασία είχε τον Μάρτιο 892.500 πρόστιμα για 80 παραβάσεις (ποσοστό 8,05%).

Αναλυτικά οι έλεγχοι

Η πορεία των ελέγχων κατά το α’ τρίμηνο του τρέχοντος έτους ήταν η εξής:

• Την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου πραγματοποιήθηκαν 18.177 έλεγχοι, εντοπίστηκαν4.059 κυρώσεις (ποσοστό παραβατικότητας 22,33%) και επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 10.328.663 ευρώ.
• Ειδικά στο πεδίο των Εργασιακών Σχέσεων, οι έλεγχοι της Επιθεώρησης ήταν 10.141 κατά το α’ τρίμηνο, οι παραβάσεις ανήλθαν στις 2.967 (ποσοστό παραβατικότητας 29,25%) και τα πρόστιμα έφτασαν τα 8.832.060 ευρώ. Άρα, από το σύνολο των ελέγχων του α’ τριμήνου, το 55,79% αφορούσε ζητήματα εργασιακών σχέσεων. Αντίστοιχα, το 73,09% των παραβάσεων αφορούσαν τα θέματα εργασιακού ενδιαφέροντος καθώς και το 85,51% των προστίμων.

Από το σύνολο των2.967 παραβάσεων του α’ τριμήνου για εργασιακά ζητήματα, οι 816 (ποσοστό 27,5%) σχετίζονταν με τους Πίνακες Προσωπικού, για τις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 1.963.960 ευρώ.

Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ξανά η Ψηφιακή Κάρτα, με 580 παραβάσεις (ποσοστό 19,54%) και πρόστιμα 1.912.800 ευρώ. Στις 81 ανήλθαν οι παραβάσεις υπέρβασης χρόνου εργασίας (ποσοστό 2,73%) που απέφεραν πρόστιμα 163 χιλ. ευρώ, ενώ άλλες 228 αφορούσαν την αδήλωτη εργασία (ποσοστό 7,68%) με πολύ υψηλότερα πρόστιμα όμως, καθώς ανήλθαν συνολικά στα 2.572.500 ευρώ.

ΠΗΓΗ: «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»

by Εργατικό Κέντρο

Χρυσάφι πληρώνουν οι Έλληνες το κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους, καθώς τα εισοδήματα ανεβαίνουν με χαμηλότερο ρυθμό από τις τιμές των ακινήτων, ενώ ακόμη και όσοι αναζητούν σπίτι δεν μπορούν να βρουν. Όπως δείχνει μεγάλη έρευνα της Alpha Bank για την προσιτότητα της κατοικίας, πάνω από 1 στους 2 Έλληνες θεωρούν ανέφικτη την αγορά κατοικίας, το 39% δύσκολη και 7 στους 10 απρόσιτα τα ενοίκια.

ΔΥΣΒΑΣΤΑΧΤΟ ΒΑΡΟΣ

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 42% των νοικοκυριών που έχουν στεγαστικό δάνειο δαπανά πάνω από το 30% του μηνιαίου εισοδήματός του για τη δόση του δανείου, ενώ πάνω από το 30% του εισοδήματός του πληρώνει και το 52% των ενοικιαστών για το ενοίκιό του. Η επιβάρυνση από το κόστος στέγασης φτάνει σχεδόν στο 60% για όσους έχουν διαθέσιμο εισόδημα κάτω των 1.450 ευρώ. Τα λοιπά κόστη στέγασης (λογαριασμοί κοινής ωφέλειας, κόστος θέρμανσης και άλλα σημαντικά έξοδα πλην ενοικίου/στεγαστικού δανείου) αντιπροσωπεύουν επίσης σημαντικό ποσοστό των μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών, με το 1/3 να απαντά ότι καταλαμβάνουν περισσότερο από το 30% του μηνιαίου εισοδήματός τους.

Οι υψηλές τιμές αποθαρρύνουν τους αγοραστές. Μόλις το 12% σχεδιάζει να αγοράσει σπίτι την επόμενη διετία (από αυτούς το 18% ενδιαφέρεται να επενδύσει και σε δεύτερη κατοικία). Σημειώνεται ότι το 69% όσων ενδιαφέρονται για αγορά κατοικίας σκοπεύει να προχωρήσει μέσω στεγαστικού δανείου, με προτιμώμενη συμμετοχή -στην πλειοψηφία τους- άνω του 50%. Το 54% θεωρεί μη εφικτή την αγορά κατοικίας λόγω υψηλών τιμών και επιτοκίων δανεισμού και το 68% πιστεύει ότι τα ενοίκια δεν είναι προσιτά σε σχέση με τους μισθούς. Το 60% των νοικοκυριών αναμένει περαιτέρω αύξηση των ενοικίων και των τιμών κατοικιών μέσα στην επόμενη πενταετία και μόνο το 14% μείωση.

Παρά τις δυσκολίες για την απόκτηση στέγης, ωστόσο, η ιδιοκατοίκηση παραμένει βασική επιθυμία για τους Έλληνες: το 74% τη βλέπει ως επένδυση ζωής. Πάντως, η μετάβαση στη δική τους κατοικία καθυστερεί – ο μέσος όρος αποχώρησης από τη γονική στέγη είναι τα 35 έτη.

ΧΑΜΗΛΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

Η υψηλότερη ταχύτητα με την οποία κινούνται οι τιμές των ακινήτων σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αντανακλά την επιδείνωση των συνθηκών απόκτησης προσιτής κατοικίας στη χώρα μας. Η ανάλυση της Alpha Bank δείχνει ότι οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τα εισοδήματα, καθιστώντας την κατοικία όλο και λιγότερο προσιτή (+13,9% αύξηση τιμών κατοικιών το 2023 και +8,7%το 2024, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, όταν το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε με ρυθμό 8,1% το 2023 και 5,6%το 2024) και αναφέρει ότι υπάρχουν περίπου 794.000 κενές κατοικίες στην Ελλάδα, κυρίως σε αστικά κέντρα, των οποίων η αξιοποίηση αποτελεί πιθανή λύση στο πρόβλημα προσφοράς ακινήτων.

Το πρόβλημα της προσφοράς κατοικιών αποδίδεται σε δομικούς παράγοντες και εξελίξεις:

1. Η γήρανση του αποθέματος, με το 64% των κατοικιών να είναι άνω των 30 ετών, ώστε η ανακαίνισή τους να είναι συχνά οικονομικά ανέφικτη ή να καθυστερεί.

2. Το υψηλό κόστος κατασκευής, αφού η άνοδος των τιμών υλικών και ενέργειας (ιδίως το 2022) αύξησε το συνολικό κόστος ανέγερσης νέων κατοικιών.

3. Η περιορισμένη κατασκευαστική δραστηριότητα (2010-2020), καθώς η κρίση μείωσε δραστικά τις νέες οικοδομές. Αν και οι οικοδομικές άδειες αυξάνονται από το 2016 και μετά, η προσφορά δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση.

4. Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις που αποσύρουν πολλές κατοικίες από τη μακροχρόνια ενοικίαση, ιδίως σε τουριστικές περιοχές, όπως το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη, αλλά και στα αστικά κέντρα, οδηγώντας σε αύξηση των ενοικίων.

ΥΨΗΛΗ ΖΗΤΗΣΗ

Οι επενδύσεις ξένων σε κατοικίες στην Ελλάδα και η περιορισμένη προσφορά έχουν διογκώσει περαιτέρω το πρόβλημα της στέγασης. Όπως καταγράφει η Alpha Bank, οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα έφτασαν τα 2,8 δισ. ευρώ το 2024, επηρεάζοντας κυρίως περιοχές υψηλής ζήτησης. Η οικονομία διαμοιρασμού (Airbnb) ενίσχυσε τη ζήτηση για κατοικίες προς επένδυση, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα προς μακροχρόνια μίσθωση. Επιπλέον, η τηλεργασία και η αλλαγή προτιμήσεων αύξησαν τη ζήτηση για μεγαλύτερους χώρους και σπίτια εκτός Κέντρου, ιδιαίτερα από νέους και οικογένειες.

Η ελληνική στεγαστική πολιτική στηρίχθηκε μεταπολεμικά κυρίως στην ιδιωτική πρωτοβουλία, μέσω αντιπαροχής και οικογενειακής βοήθειας, χωρίς εκτεταμένη κρατική παρέμβαση. Από το 1994 και ιδίως μετά την είσοδο στην Ευρωζώνη (2001), ο ενυπόθηκος δανεισμός άρχισε να υποκαθιστά τις αποταμιεύσεις, συμβάλλοντας στην αύξηση της ζήτησης για κατοικίες. Η τάση αυτή ενισχύθηκε έως την κρίση του 2008, οπότε και ο δανεισμός περιορίστηκε δραστικά.

ΠΗΓΗ: «ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ»

by Εργατικό Κέντρο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

14/4/25

Τι ισχύει για τις αργίες του Πάσχα; 

Το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο ενημερώνει τι ισχύει για τις Αργίες του Πάσχα 2025 και το πώς αμείβονται:

Η Μεγάλη Παρασκευή (18-04-2025) είναι υποχρεωτική ημιαργία για τα καταστήματα. Σύμφωνα με το νόμο, απαγορεύεται η απασχόληση των μισθωτών και η λειτουργία των καταστημάτων μέχρι τις 13.00 της Μεγάλης Παρασκευής.

Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, η Μεγάλη Παρασκευή δεν περιλαμβάνεται στις υποχρεωτικές αργίες που ορίζει ο νόμος για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις στη χώρα μας αργούν σε περίπτωση που η Μεγάλη Παρασκευή έχει χαρακτηρισθεί αργία ή ημιαργία από διάταξη ΣΣΕ, Κανονισμού Εργασίας της επιχείρησης, από επιχειρησιακή συνήθεια και έθιμο, κατά το οποίο η επιχείρηση παραμένει κλειστή την ημέρα αυτή.

Το Μεγάλο Σάββατο (19-04-2025) είναι εργάσιμη ημέρα για τους εργαζόμενους που νόμιμα απασχολούνται Σάββατο στον ιδιωτικό τομέα, εκτός αν έχει καθιερωθεί αργία ή ημιαργία από διάταξη ΣΣΕ, Κανονισμού Εργασίας της επιχείρησης, από επιχειρησιακή συνήθεια και έθιμο, κατά το οποίο η επιχείρηση παραμένει κλειστή την ημέρα αυτή.

Για την Κυριακή του Πάσχα (20-04-2025) ισχύει ο γενικός κανόνας της Κυριακής αργίας, δηλαδή απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζομένων. Όσοι από τους μισθωτούς απασχοληθούν σε επιχειρήσεις που νόμιμα λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις λοιπές απ’ το νόμο αργίες δικαιούνται τα παρακάτω:

1.  αν αμείβονται με ημερομίσθιο, το σύνηθες καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75% που θα υπολογισθεί στο νόμιμο ωρομίσθιό τους για όσες ώρες απασχοληθούν
2. αν αμείβονται με μηνιαίο μισθό, οφείλεται προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο 1/25 του νομίμου μισθού τους για όσες ώρες απασχοληθούν
3. αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό): Εφόσον οι εργαζόμενοι απασχοληθούν Κυριακή άνω των 5 ωρών δικαιούνται πρόσθετα και αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό), σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας.

Η Δευτέρα του Πάσχα (21-04-2025) είναι από το νόμο ημέρα υποχρεωτικής αργίας για όλες τις επιχειρήσεις. Στις επιχειρήσεις που δεν λειτουργούν καταβάλλεται χωρίς κάποια προσαύξηση το σύνηθες ημερομίσθιο σε όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, ενώ σε όσους αμείβονται με μισθό καταβάλλεται ο μηνιαίος μισθός τους. Οι εργαζόμενοι που θα απασχοληθούν δικαιούνται:

1. αν αμείβονται με ημερομίσθιο, το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75% που θα υπολογισθεί στο νόμιμο ωρομίσθιό τους για όσες ώρες απασχοληθούν
2. στην περίπτωση που οι εργαζόμενοι αμείβονται με μηνιαίο μισθό:

α) αν πρόκειται για επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα κατά τις Κυριακές και τις λοιπές απ’ το νόμο αργίες, οφείλεται προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο 1/25 του νομίμου μισθού τους για όσες ώρες απασχοληθούν.

β) αν πρόκειται για επιχειρήσεις που αργούν κατά τις Κυριακές και ημέρες αργίας και εκτάκτως θα λειτουργήσουν τη Δευτέρα του Πάσχα, οφείλεται το 1/25 του συνήθως καταβαλλομένου μισθού τους και επιπλέον προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ημερομισθίου για όσες ώρες απασχοληθούν.

Επισημαίνονται τα εξής:

• Οι διατάξεις της νομοθεσίας για την Κυριακή αργία, τις αργίες της περιόδου του Πάσχα, το χρόνο εβδομαδιαίας ανάπαυσης των εργαζομένων και τις εξαιρέσεις από αυτές (ανάλογα με τη δραστηριότητα και τη φύση των εργασιών) περιέχονται στα άρθρα 193-209 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (ΠΔ 80/2022, Α΄222).
• Σε περίπτωση που ισχύουν ευνοϊκότεροι όροι (πχ από ΣΣΕ, Κανονισμό Εργασίας, επιχειρησιακή συνήθεια ή έθιμο) ως προς τις προσαυξήσεις της αμοιβής για την εργασία σε ημέρα υποχρεωτικής αργίας ή Κυριακής, αυτοί υπερισχύουν.
• Σε ημέρα υποχρεωτικής αργίας απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζομένων και η λειτουργία των επιχειρήσεων, εκτός από εκείνες που νόμιμα λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις γιορτές.
• Δεν είναι νόμιμος ο συμψηφισμός ημέρας οφειλόμενης ανάπαυσης (ρεπό), με την ημέρα υποχρεωτικής αργίας.
• Δεν περιλαμβάνονται στην ετήσια άδεια με αποδοχές οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας.
• Κατά τις Κυριακές και τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας, απαγορεύεται κάθε βιομηχανική, βιοτεχνική, εμπορική εργασία και κάθε επαγγελματική γενικά δραστηριότητα, πλην των εξαιρέσεων που αναφέρονται ρητά στη νομοθεσία.
• Όσες επιχειρήσεις δεν υπάγονται στις εξαιρέσεις του νόμου, δεν μπορούν να λειτουργήσουν νόμιμα και συνεπώς δεν μπορούν να απασχολούν εργαζόμενους, χωρίς να έχουν λάβει ειδική άδεια από την αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας και σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης (κίνδυνος καταστροφής προϊόντων ή βλάβης εγκαταστάσεων ή υλικών), ύστερα από αναγγελία στην Αστυνομία.
• Η παράνομη απασχόληση προσωπικού κατά την Κυριακή ή τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας κατατάσσεται στην κατηγορία των πολύ σοβαρών παραβάσεων, με υψηλότατο πρόστιμο και περαιτέρω ποινική ευθύνη του εργοδότη.

by Εργατικό Κέντρο

Είναι η αύξηση του μεριδίου των μισθών που καθοδηγεί την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας μέσω της κατανάλωσης, ή η αύξηση του μεριδίου των κερδών; Προκειμένου τουλάχιστον για την ελληνική οικονομία, είναι το πρώτο, παρότι η αύξηση του μεριδίου των μισθών επηρεάζει αρνητικά τις επενδύσεις και τις καθαρές εξαγωγές, καθώς η αναπτυξιακή ώθηση της κατανάλωσης υπερκαλύπτει τις αρνητικές αυτές επιδράσεις. Δεν ισχύει το αντίθετο, που έχει υιοθετηθεί εμφατικά από την περίοδο των μνημονίων και ύστερα αλλά και από τις κυβερνήσεις της Ν.Δ. από το 2019 και ύστερα: η αύξηση του μεριδίου των κερδών (που προφανώς συνεπάγεται τη μείωση του μεριδίου των μισθών) υποβαθμίζει την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας, καθώς οι αρνητικοί παράγοντες υπερτερούν.

Αυτό συμπεραίνει νέα μελέτη του ΚΕΠΕ για τη σχέση μεταξύ διανομής εισοδήματος και μεγέθυνσης της ζήτησης στην οικονομία της χώρας, εξετάζοντας μάλιστα τη μακρά περίοδο 1960-2017, αποδεικνύοντας ότι η trickle down πολιτική της τελευταίας εξαετίας είναι χτισμένη ανάποδα πάνω στη θεωρία πως η αύξηση κερδών θα συμπαρασύρει τους μισθούς, την ώρα που σύμφωνα με τη Eurostat η χώρα βρίσκεται ανάμεσα στις δέκα με κατώτατους μισθούς κάτω των 1.000 ευρώ με ονομαστικούς όρους και στην προτελευταία θέση της Ε.Ε. με όρους αγοραστικής δύναμης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, εάν διατηρηθούν οι πολιτικές μισθολογικής μετριοπάθειας, τότε ενδέχεται να στερήσουν μέρος της μεγέθυνσης ζήτησης και κατ’ επέκταση του προϊόντος και της μείωσης της ανεργίας. Γι’ αυτό το ΚΕΠΕ προτείνει πολιτικές αύξησης των κατώτατων και ευρύτερα του μεριδίου των μισθών στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η ενδυνάμωση του κράτους πρόνοιας και η βελτίωση των θεσμών της αγοράς εργασίας, όπως επίσης τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας μέσω κινήτρων στον ιδιωτικό τομέα αλλά και ενίσχυσης των δημόσιων επενδύσεων.

Επιμέρους στοιχεία της εμπειρικής ανάλυσης δείχνουν σημαντική ελαστικότητα της κατανάλωσης ως προς τους μισθούς στις υπό εξέταση περιόδους από το 1960-1990 και 1991-2017. Στη δεύτερη παρατηρείται μια τάση μείωσης συγκριτικά με την πρώτη, πιθανότατα λόγω της επιθετικής καταναλωτικής συμπεριφοράς από την αρχή της τελευταίας δεκαετίας του 20ού αιώνα.

Η συντάκτρια της μελέτης, Αιμιλία Μαρσέλλου, διαπιστώνει διαχρονικά οριακή επίδραση της μεταβολής του μεριδίου των μισθών στο μερίδιο των εξαγωγών και εισαγωγών, η οποία τείνει να γίνεται πιο έντονη. Μια ελαφρώς υψηλότερη αντίδραση το 2008, σε σύγκριση με το 2017, αποδίδεται στην καθίζηση του εισοδήματος λόγω της δημοσιονομικής ύφεσης με συνέπεια την υποχώρηση των εισαγωγών ως ποσοστού του ΑΕΠ.

Η ερευνήτρια κάνει λόγο για υψηλή μακροχρόνια ελαστικότητα των εξαγωγών ως προς την εξωτερική ζήτηση και στα 47 χρόνια, σημειώνοντας ότι η ευ- μεταβλητότητα των τιμών τους ως προς το εγχώριο εισόδημα αποτελεί ένα σημαντικό δομικό πρόβλημα για την ελληνική οικονομία, καθώς η οικονομική μεγέθυνση οδηγεί αναπόφευκτα σε διεύρυνση του ελλείμματος του εξωτερικού εμπορίου της χώρας, το οποίο ανέρχεται διαχρονικά σε υψηλά επίπεδα.

Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, η στατιστικά ασήμαντη επίδραση των κερδών των επενδύσεων στους μισθούς έγκειται στο γεγονός ότι η παράμετρος των ιδιωτικών επενδύσεων περιλαμβάνει κεφαλαιουχικό εξοπλισμό των επιχειρήσεων και σε κατοικίες, οι οποίες έχουν υψηλή συμμετοχή στη γενική κατηγορία.

Κινητήρια δύναμη

Στο δεύτερο διάστημα, κατά το οποίο έλαβε χώρα η ελληνική δημοσιονομική κρίση, κυρίαρχη κινητήρια δύναμη για τις επενδύσεις των σχετικά μεγάλων επιχειρήσεων υπήρξε ο ρυθμός μεταβολής της ζήτησης, ο οποίος αντανακλά όχι μόνο τις τρέχουσες εξελίξεις στις πωλήσεις των επιχειρήσεων, αλλά και τις προσδοκίες για το επιχειρηματικό κλίμα και την κερδοφορία στο προσεχές μέλλον. Τα έτη πριν (2008) και μετά την κρίση (2017), οι επενδύσεις μείωσαν τον βαθμό αντίδρασής τους στα κέρδη με υπαιτιότητα τη συρρίκνωση των επενδύσεων μετά την κρίση.

Για λόγους πληρότητας της έρευνας ελήφθησαν υπόψη οι παράγοντες του δανεισμού και του επιτοκίου, που όπως συμπεραίνεται δεν επέφεραν αξιοσημείωτη μεταβολή στον συντελεστή των μισθών.

ΠΗΓΗ: «Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ»

by Εργατικό Κέντρο

Σε 2,4% διαμορφώθηκε ο πληθωρισμός τον Μάρτιο, με αρνητική έκπληξη τον πληθωρισμό των τροφίμων, ο οποίος διαμορφώθηκε σε 2,2%. Σε μηνιαία βάση, εξάλλου, ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 1,4%, με τον υποδείκτη των τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών να ενισχύεται τον Μάρτιο του 2025 σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του 2025 κατά 0,9%.

Έτσι, μπορεί τον Μάρτιο του 2025 η τιμή του ελαιόλαδου να εμφανίζεται μειωμένη κατά 23,3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, όμως οι τιμές σε σειρά άλλων τροφίμων είναι σημαντικά αυξημένες. Αυξήσεις καταγράφηκαν στα ακόλουθα είδη διατροφής: 4,9% στα κρέατα, 5,7% στα άλλα προϊόντα αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, 7,3% στα φρέσκα ψάρια, 9,7% στα άλλα βρώσιμα έλαια, 6,7% στα φρούτα, 4,1% στα λαχανικά, 6% σε ζάχαρη – σοκολάτες, 8,5% σε καφέ, 6% στους χυμούς.

Κατά 10,5% αυξήθηκαν σε ετήσια βάση τα ενοίκια των κατοικιών, κατά 10,4% η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, κατά 54,5% η τιμή του φυσικού αερίου, κατά 10,8% οι τιμές των ξενοδοχείων, κατά 5,7% οι τιμές των υπηρεσιών εστίασης, κατά 7% τα ασφάλιστρα υγείας, κατά 5,6% τα ασφάλιστρα οχημάτων.

Άλλωστε, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι αυξήσεις τιμών σε φυσικό αέριο, ξενοδοχεία, ενοίκια κατοικιών, ηλεκτρικό ρεύμα και άλλα βρώσιμα έλαια ήταν οι μεγαλύτερες σε ετήσια βάση. Από την άλλη, οι πέντε μεγαλύτερες ετήσιες μειώσεις τιμών ήταν στο ελαιόλαδο, στον εξοπλισμό επεξεργασίας ήχου και εικόνας (-12%), στο πετρέλαιο θέρμανσης (-8,8%), στα καύσιμα – λιπαντικά (-6,7%) και στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα (-4%).

Σε μηνιαία βάση, τον Μάρτιο του 2025 σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του 2025 καταγράφηκαν μεγάλες αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια (14,6%) , στα νωπά φρούτα (9,8%), στα ξενοδοχεία (8,1%), σε σάλτσες – καρυκεύματα (5,8%), στον καφέ (2,7%), στα κρέατα (2,5%).

Μειώσεις σε μηνιαία βάση καταγράφηκαν πολύ μικρές και συγκεκριμένα 0,3% στην ομάδα «Αλκοολούχα ποτά και καπνός», λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα μη σερβιριζόμενα αλκοολούχα ποτά, κατά 0,2% στην ομάδα «Στέγαση», λόγω μείωσης των τιμών στο πετρέλαιο θέρμανσης, και 0,5 στην ομάδα «Υγεία», λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα. Μέρος, πάντως, της μείωσης στην ομάδα «Στέγαση» αντισταθμίστηκε από την αύξηση των τιμών στα ενοίκια κατοικιών και στο φυσικό αέριο.

ΠΗΓΗ: «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»

by Εργατικό Κέντρο

Αυξάνεται το ελάχιστο κόστος εξαγοράς για τα πλασματικά έτη λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού από 1ης Απριλίου. Η αλλαγή αφορά κυρίως τους μισθωτούς, καθώς για τους ελεύθερους επαγγελματίες ο κάθε μήνας εξαγοράς κοστίζει όσο η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης.

Για όσους αμείβονται με χαμηλούς μισθούς ή μερική απασχόληση, η αύξηση μεταφράζεται σε επιβάρυνση περίπου 10 ευρώ ανά μήνα αναγνώρισης, δηλαδή 120 ευρώ ετησίως και 480 ευρώ για εξαγορά τριών ετών.

Η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί το «κλειδί» για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και τη μείωση του ορίου ηλικίας, έως και 7 χρόνια νωρίτερα. Έξι στους δέκα ασφαλισμένους κάνουν χρήση αυτών των διατάξεων, ενώ αφορά τόσο παλαιούς όσο και νέους ασφαλισμένους σε Δημόσιο, ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ και ειδικά ταμεία.

Ιδιαίτερα οι ασφαλισμένοι πριν το 1993 ωφελούνται διπλά, καθώς μέσω εξαγορών μπορούν να κατοχυρώσουν καλύτερες προϋποθέσεις και να συνταξιοδοτηθούν πριν τα 62 ή 67 έτη. Οι νεότεροι (μετά το 1993) αξιοποιούν τα πλασματικά έτη για να συμπληρώσουν 40ετία και να φύγουν στα 62, με αυξημένη σύνταξη.

Κόστος, προϋποθέσεις

Για μισθωτούς και δημοσίους υπαλλήλους, το κόστος εξαγοράς είναι 20% του μισθού τον μήνα της αίτησης ή του μέσου μισθού του τελευταίου 12μήνου. Αν δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση, εφαρμόζεται 20% επί του κατώτατου μισθού. Για ανέργους ή μερικώς απασχολούμενους, ισχύει η ίδια βάση.

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες πληρώνουν ό,τι και η μηνιαία τους εισφορά για τον κλάδο σύνταξης. Επιπλέον, μπορούν να εξαγοράσουν έως και 5 έτη από χρόνο άσκησης δραστηριότητας πριν την εγγραφή στα ταμεία, για συμπλήρωση της 35ετίας ως το 2010.

Πλασματικά ανά ταμείο

ΙΚΑ – Ειδικά Ταμεία (ΔΕΚΟ – Τράπεζες): Αναγνωρίζονται έως 4 έτη για θεμελίωση το 2011, 5για το 2012 και έως 7 από το 2013 και μετά. Πηγές πλασματικού χρόνου: στρατιωτική θητεία, σπουδές, χρόνος τέκνων, ανεργία, ασθένεια και κενά ασφάλισης. Ως το 2010, αναγνωρίζονται 400 ημέρες από ανεργία/ασθένεια και η στρατιωτική θητεία. Αν συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος (π.χ. 5.500 ημέρες για μητέρες με ανήλικο ή 35ετία), οι ασφαλισμένοι κατοχυρώνουν σύνταξη ακόμη και πριν τα 62. Για μητέρες ΙΚΑ δεν επιτρέπεται εξαγορά λόγω τέκνων εάν θεμελιώνουν με ανήλικο.

Δημόσιο: Η 25ετία έως το 2012 καθορίζει το δικαίωμα και το όριο ηλικίας. Για θεμελίωση έως 31/12/2010, αναγνωρίζονται τόσα πλασματικά έτη όσα χρειάζονται για τη 25ετία. Από 1/1/2011, τα πλασματικά ισχύουν και για τη συμπλήρωση 36, 37 ή 40 ετών. Αναγνωρίζονται έως 4 έτη το 2011, 5 το 2012 και 7 από το 2013 και μετά. Επιπλέον, έως 5 έτη για γονείς με 1-3 τέκνα. Άρα, ο μέγιστος αναγνωρίσιμος χρόνος είναι 9 έτη για το 2011, 10 για το 2012 και 12 από το 2013.

ΟΑΕΕ – ΕΤΑΑ (ελεύθεροι επαγγελματίες): Με εξαγορά έως 4 έτη (2011), 5 έτη (2012) και 7 έτη (από 2013) μπορούν να συμπληρώσουν 35ετία και να συνταξιοδοτηθούν στα 62, χωρίς να απαιτείται 40ετία. Αν δεν συμπληρώνεται η 35ετία, οδηγούνται στα 67. Ο χρόνος άσκησης δραστηριότητας πριν την εγγραφή στα ταμεία συνυπολογίζεται στα πλασματικά μετά το 2011.

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

by Εργατικό Κέντρο

Με συγκρατημένη ψυχραιμία αλλά και έντονο προβληματισμό εμφανίζεται η κυβέρνηση για τις επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία από τον εμπορικό πόλεμο που κλιμακώνει ο Τραμπ με την επιβολή δασμών 20% στα προϊόντα που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις οι άμεσες παρενέργειες από τους δασμούς είναι περιορισμένης έκτασης καθώς επικεντρώνονται στις εξαγωγές ελληνικών προϊόντων, οι οποίες αντιπροσωπεύουν μόλις το 4,9% των συνολικών εξαγωγών της χώρας, με την αξία τους να ανέρχεται στα 2,4 δισ. ευρώ το 2024.

Το μεγαλύτερο πλήγμα των νέων δασμών θα δεχθούν ελληνικά προϊόντα του αγροδιατροφικού τομέα, όπως το ελαιόλαδο, οι επιτραπέζιες ελιές, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ιδιαίτερα η φέτα, και το κρασί. Τα προϊόντα αυτά θα πωλούνται ακριβότερα στα αμερικανικά ράφια καθώς είναι δύσκολο να απορροφηθούν δασμοί τέτοιου μεγέθους από τους ενδιάμεσους κρίκους της αγοράς. Τα αγροδιατροφικά προϊόντα αποτελούν περίπου το 31% του εξαγωγικού καλαθιού της χώρας προς τις ΗΠΑ με το μεγαλύτερο μερίδιο να καταλαμβάνουν οι επιτραπέζιες ελιές με 212 εκατ. ευρώ.

«Ο εμπορικός πόλεμος, ο οποίος ξεκινά, τελικά δεν θα ωφελήσει κανέναν. Θα βλάψει τους πάντες» δήλωσε χθες από την Κοζάνη ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σπεύδοντας να διαβεβαιώσει ότι «η ελληνική οικονομία, με σχέδιο, με υπευθυνότητα θα μπορέσει να αντεπεξέλθει σε αυτές τις δύσκολες προκλήσεις». Όπως είπε, «η Ελλάδα θα παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση διότι εκεί θα συνδιαμορφωθούν οι αποφάσεις τις οποίες θα λάβουμε για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουμε σε αυτή την πρωτοφανή ιστορικά απόφαση, την οποία πήραν οι ΗΠΑ».

«Οι επιπτώσεις δεν μπορούν ακόμη να αποτυπωθούν στην ολότητά τους, αν και είναι δεδομένο ότι θα είναι αρνητικές» ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, προσθέτοντας ότι «οι οικονομίες όλου του πλανήτη θα αντιδράσουν με πολλαπλούς τρόπους και έτσι θα υπάρξουν όχι ένας αλλά πιθανώς αρκετοί γύροι κλιμάκωσης μέχρι να αποτυπωθεί η νέα οικονομική ισορροπία. Είναι επίσης δεδομένο πως η ελληνική κυβέρνηση συμμετέχει και θα συνδιαμορφώσει την ενιαία ευρωπαϊκή αντίδραση».

Η μεγάλη ανησυχία του οικονομικού επιτελείου έχει να κάνει με το εύρος των πληγμάτων που θα δεχθεί η ευρωπαϊκή οικονομία και τον αντίκτυπο που θα έχουν στην ελληνική οικονομία.

Σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, οι δασμοί που ανακοίνωσε η κυβέρνηση των ΗΠΑ εκτιμάται πως θα έχουν αρνητική επίδραση στην αναπτυξιακή δυναμική της ευρωζώνης, με τις αρχικές προβλέψεις να κάνουν λόγο για μείωση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ κατά 0,3% έως 0,4%μέσα στον πρώτο χρόνο. Ο Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στο Bloomberg News, εκτίμησε ότι «η καθοδική πορεία του πληθωρισμού αναμένεται να συνεχιστεί» και «οι πρόσφατες εξελίξεις δεν αποτελούν εμπόδιο για περαιτέρω μείωση των επιτοκίων τον Απρίλιο». Για την ελληνική οικονομία εκτιμά ότι θα επηρεαστεί έμμεσα από τις αρνητικές επιπτώσεις στην αύξηση του ΑΕΠ της ευρωζώνης. Όπως είπε οι άμεσες επιπτώσεις δεν αναμένεται να είναι σημαντικές καθώς «οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών της Ελλάδας στις ΗΠΑ είναι περίπου το 4,5% των συνολικών εξαγωγών της χώρας».

Εξαγωγείς

Οι τρίτες χώρες θα σώσουν το «παιχνίδι» των ελληνικών εξαγωγών σύμφωνα με τον πρόεδρο του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων Αλκιβιάδη Καλαμπόκη, ο οποίος εκτιμά ότι «η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου δεν είναι τόσο αρνητική όσο στο παρελθόν, γεγονός που μπορεί να μετριάσει τις απώλειες». «Το 30% των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ αφορά αγροδιατροφικά προϊόντα, το 23% πετρελαιοειδή και το 41% βιομηχανικά προϊόντα. Ιδιαίτερα, το ελληνικό κρασί, οι ελιές και τα ροδάκινα έχουν καταφέρει να εδραιωθούν στην αμερικανική αγορά» είπε, τονίζοντας παράλληλα ότι «πολλά προϊόντα μας είναι θυμικά και εγείρουν, αν θέλετε, το όνειρο του Αμερικανού καταναλωτή».

Το ΚΕΠΕ

«Οι χώρες που είχαν μεγάλες εξαγωγές στην Αμερική θα υποστούν ένα πλήγμα αρχικά. Κάποιες χώρες θα έχουν και μείωση του ΑΕΠ, μπορεί να φτάσουν και στην ύφεση» σημειώνει ο πρόεδρος του ΚΕΠΕ Παναγιώτης Λιαργκόβας ο οποίος για την Ελλάδα εκτιμά ότι « οι άμεσες επιπτώσεις δεν θα έχει ιδιαίτερα αισθητές, με την έννοια ότι μόνο ένα 5% των εξαγωγών της πηγαίνει προς τις ΗΠΑ. Κάποιοι κλάδοι βέβαια που είχαν βρει αγορές στην Αμερική θα χτυπηθούν. Ας πούμε, τα κρασιά που κάναμε εξαγωγές στην Αμερική, εκεί θα είναι ένα πρόβλημα. Αλλά οι επιπτώσεις συνολικά στην οικονομία μας, στο ΑΕΠ μας, έχουν γίνει διάφορες εκτιμήσεις δεν αναμένεται να είναι πάνω από 0 κόμμα κάτι. Κάτω από το 0,5. Η ελληνική οικονομία δεν έχει λόγο να φοβάται άμεσα, βραχυχρόνια».

«Για τη χώρα μας, ειδικότερα, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση την ανάγκη να επανεξετάσουμε το παραγωγικό μας μοντέλο, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας. Η Ελλάδα οφείλει να επενδύσει πιο συστηματικά στους τομείς όπου διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα: τον τουρισμό, την πρωτογενή παραγωγή, τη βιομηχανία, την υψηλής ποιότητας βιοτεχνία και χειροτεχνία, καθώς και την ενέργεια» δήλωσε ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ Γιάννης Μπρατάκος. Από την πλευρά του ο Σταύρος Καφούνης, πρόεδρος της ΕΣΕΕ, υποστηρίζει ότι «η μείωση των κραδασμών από το δασμολογικό σοκ στο ελληνικό εμπόριο μπορεί να επέλθει μέσα από τη συνεννόηση της κυβέρνησης με τους επιχειρηματικούς φορείς της χώρας για τη χάραξη οδικού χάρτη υπό το φως των νέων δεδομένων».

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

by Εργατικό Κέντρο