Ανακοίνωση

ΕΞΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ θέτει η φορολογική νομοθεσία για τους εργαζόμενους με «μπλοκάκι», προκειμένου να διασφαλίσουν το αφορολόγητο όριο που ισχύει για τους μισθωτούς και να αποφύγουν τη βαριά φορολόγηση ως ελεύθεροι επαγγελματίες από το πρώτο ευρώ. Το αφορολόγητο όριο για τους μισθωτούς (για το φορολογικό έτος 2025) κυμαίνεται από 8.636 έως 12.000 ευρώ, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση.

Η σχετική έκπτωση φόρου διαμορφώνεται σε 777 ευρώ για φορολογούμενους χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, 810 ευρώ για όσους έχουν ένα παιδί, 900 ευρώ για δύο παιδιά, 1.120 ευρώ για τρία παιδιά και 1.340 ευρώ για τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι που αμείβονται με δελτίο παροχής υπηρεσιών δεν κατοχυρώνουν αυτόματα τα ίδια φορολογικά προνόμια με τους μισθωτούς. Για να τύχουν της ίδιας μεταχείρισης, θα πρέπει να πληρούν σωρευτικά έξι συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Στον αντίποδα, τα μπλοκάκια που δεν πληρούν τις έξι προϋποθέσεις, θα φορολογηθούν ως ελεύθεροι επαγγελματίες με 9% από το πρώτο ευρώ μέχρι τα 10.000 ευρώ, με 22% στο τμήμα του εισοδήματος από τα 10.000 ευρώ μέχρι τα 20.000 ευρώ και με 28%-44% για το τμήμα των ετησίων αμοιβών πάνω από το επίπεδο των 20.000 ευρώ. Πάντως, στην περίπτωση αυτή, έχουν τη δυνατότητα να προσδιορίσουν το φορολογητέο εισόδημά τους, αφαιρώντας από τα συνολικά τους έσοδα τις επαγγελματικές δαπάνες. Το υπόλοιπο ποσό που θα απομείνει θα φορολογηθεί με την κλίμακα, αλλά χωρίς το αφορολόγητο των μισθωτών. Επίσης, αν δεν χαρακτηριστούν μισθωτοί, τα μπλοκάκια θα πέσουν στην παγίδα του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης που ισχύει για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Στο πλαίσιο αυτό θα φορολογηθούν για ελάχιστο εισόδημα 11.620 ευρώ, για το φορολογικό έτος 2025, ακόμη και αν έχουν λιγότερα έσοδα και χωρίς κανένα αφορολόγητο και έκπτωση φόρου.

Οι 6 προϋποθέσεις:

Για να αποφύγει τον αυξημένο φόρο εισοδήματος ο εργαζόμενος με μπλοκάκι, σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, πρέπει να συγκεντρώνει αθροιστικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

• Να έχει υποβάλει δήλωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας στην αρμόδια Δ.Ο.Υ..
• Να παρέχει τις υπηρεσίες του μέχρι σε τρεις εργοδότες ή και σε περισσότερους από τρεις, εφόσον όμως στην περίπτωση αυτή λαμβάνει τουλάχιστον το 75% των ετησίων αμοιβών του μόνο από έναν.
• Να δηλώνει ως έδρα για την άσκηση της δραστηριότητάς του την κατοικία του.
• Να μην εισπράττει μισθό από άλλη εργασία.

Το εισόδημα από περιστασιακή απασχόληση να μην υπερβαίνει τα 6.000 ευρώ ετησίως, εφόσον τα τεκμήρια διαβίωσης προσδιορίζουν τεκμαρτό εισόδημα μέχρι 9.500ευρώ και εφόσον δεν έχει αποκτηθεί ταυτόχρονα και εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα, ακίνητα ή τόκους καταθέσεων. Στην περίπτωση αυτή το πραγματικό εισόδημα όσο και η πρόσθετη διαφορά εισοδήματος που μπορεί να προκύψει λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων, φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών, την ευνοϊκή κλίμακα φορολόγησης των εισοδημάτων από μισθούς.

Να παρέχει υπηρεσίες στις οποίες προέχει το στοιχείο της συμβουλής ή της επιστημονικής, καλλιτεχνικής και πνευματικής δημιουργίας, δηλαδή να ασκεί δραστηριότητα η οποία -σύμφωνα με τις καταργηθείσες διατάξεις του παλαιού Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 2238/1994) – δεν εμπεριέχει την έννοια της εμπορικής ιδιότητας αλλά χαρακτηρίζεται ως «ελευθέριο επάγγελμα».

Οι δραστηριότητες αυτές είναι του ιατρού, οδοντιάτρου, κτηνιάτρου, φυσιοθεραπευτή, βιολόγου, ψυχολόγου, μαίας, δικηγόρου, συμβολαιογράφου, άμισθου υποθηκοφύλακα, δικαστικού επιμελητή, αρχιτέκτονα, μηχανικού, τοπογράφου, χημικού, γεωπόνου, γεωλόγου, δασολόγου, περιβαλλοντολόγου, ωκεανογράφου, σχεδιαστή, δημοσιογράφου, διερμηνέα, ξεναγού, μεταφραστή, καθηγητή ή δασκάλου, καλλιτέχνη γλύπτη ή ζωγράφου ή σκιτσογράφου ή χαράκτη, ηθοποιού, μουσικοσυνθέτη, εκτελεστή μουσικών έργων ή μουσουργού, τραγουδιστή- καλλιτέχνη των κέντρων διασκέδασης, χορευτή, χορογράφου, σκηνοθέτη, σκηνογράφου, ενδυματολόγου, διακοσμητή, οικονομολόγου, αναλυτή, προγραμματιστή, ερευνητή ή συμβούλου επιχειρήσεων, λογιστή ή φοροτέχνη, αναλογιστή, κοινωνιολόγου, κοινωνικού λειτουργού, εμπειρογνώμονα, ομοιοπαθητικού εναλλακτικής θεραπείας, ψυχοθεραπευτή, λογοθεραπευτή, λογοπαθολόγου και λογοπεδικού, πραγματογνώμονα, διαιτητή, εκκαθαριστή γενικά, ελεγκτή Α.Ε., εκτελεστή διαθηκών, εκκαθαριστή κληρονομιών και κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομίας, αρχαιολόγου, προπονητή, εργοφυσιολόγου, εργοθεραπευτή, γραφίστα, διαιτολόγου, διατροφολόγου, συντηρητή αρχαιοτήτων, επιμελητή, διορθωτή κειμένων, νοσηλεύτριας ή αποκλειστικής νοσοκόμας.

ΠΗΓΗ: «KONTRA NEWS»

by Εργατικό Κέντρο

ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ενεργοποίηση της αλλαγής στη φορολογία, που οδήγησε σε μικρές αυξήσεις μισθών σε εργαζομένους και συνταξιούχους, επιμένουν να αναφέρονται τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου σε συνεντεύξεις τους. Η «ζέση» είναι τόσο μεγάλη, που το μεγαλύτερο μέρος των αναφορών τους κινείται γύρω από το πόσο αυξήθηκαν οι μισθοί των πολιτών.

Ωστόσο, ουδείς προχωρά στην πιο απλή αντιπαραβολή: αύξηση μισθών έναντι αύξησης τιμών, δείγμα πως η πολιτική συνεχίζει να κινείται σε διαφορετικά μονοπάτια από τις ανάγκες των πολιτών. Σε συνέντευξή του μέσα στο Σαββατοκύριακο ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργος Κώτσηρας, σημείωσε: «Φέτος οι πολίτες θα δουν σημαντικές μειώσεις στη φορολογία. Ήδη οι μισθωτοί του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, ιδίως νέοι και οικογένειες με παιδιά, καθώς και συνταξιούχοι, λαμβάνουν αυξήσεις μέσω της μειωμένης παρακράτησης φόρου. Επιπλέον, ελάφρυνση φόρου θα έχουν οι πολίτες χάρη στη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες και αυτοκίνητα».

Ωστόσο, αυτό που δεν αναφέρουν τα κυβερνητικά στελέχη είναι πως οι όποιες αυξήσεις δίνονται από τις αρχές της χρονιάς έχουν ήδη εξανεμιστεί. Μόνη η ετήσια αύξηση στις τιμές του μοσχαριού κατά 25% έχει «ροκανίσει» τις αυξήσεις που πήραν τα νοικοκυριά με παιδιά, ενώ, αν προσθέσει κανείς και τις ανεξέλεγκτες ανατιμήσεις στα ενοίκια, τότε η μέση ελληνική οικογένεια έχει μπει «μέσα» στα οικονομικά της.

Την ίδια ώρα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) εργάζονται πυρετωδώς για την υποβολή των φετινών φορολογικών δηλώσεων, με το σύστημα TAXIS να ανοίγει στις 16 Μαρτίου. Το πλαίσιο προβλέπει κλιμακωτή έκπτωση ως κίνητρο έγκαιρης υποβολής και με τον αριθμό των προσυμπληρωμένων δηλώσεων να αυξάνεται για τη διευκόλυνση των πολιτών. Υπενθυμίζεται ότι η καταβολή του φόρου πραγματοποιείται σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να λήγει στο τέλος Ιουλίου. Οι φορολογούμενοι που θα επιλέξουν την εφάπαξ εξόφληση δικαιούνται έκπτωση 4% για δηλώσεις που υποβάλλονται έως τις 30 Απριλίου, 3% έως τις 15 Ιουνίου και 2% έως τις 15 Ιουλίου 2026.

ΠΗΓΗ: «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ»

by Εργατικό Κέντρο

Στην ίδια ζώνη της κατάταξης συγκεντρώνονται συνολικά οκτώ ελληνικές Περιφέρειες, γεγονός που καταδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μεμονωμένες περιοχές, αλλά μεγάλο τμήμα της ελληνικής περιφέρειας. Μαζί με την Πελοπόννησο βρίσκονται χαμηλά στην κατάταξη η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη , η Δυτική Μακεδονία, η Στερεά Ελλάδα, η Θεσσαλία, το Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο, καθώς και η Δυτική Ελλάδα.

Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια Αττικής εμφανίζει διαθέσιμο εισόδημα 65.556,8 εκατ. PPS, υπερβαίνοντας σημαντικά όχι μόνο την Πελοπόννησο αλλά και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η σύγκριση αναδεικνύει το έντονο εσωτερικό αναπτυξιακό χάσμα, με την οικονομική δραστηριότητα και την αγοραστική δύναμη να παραμένουν ισχυρά συγκεντρωμένες στο λεκανοπέδιο. Τα στοιχεία της Eurostat, εκφρασμένα σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS), αποτυπώνουν την πραγματική οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών και όχι απλώς ονομαστικά μεγέθη. Υπό αυτό το πρίσμα, η θέση της Περιφέρειας Πελοποννήσου δείχνει ότι η οικονομική μεγέθυνση των τελευταίων ετών δεν έχει μεταφραστεί σε ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.

Η συγκέντρωση οκτώ ελληνικών Περιφερειών στο κάτω άκρο της ευρωπαϊκής κατάταξης επαναφέρει τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των περιφερειακών πολιτικών και για το κατά πόσο το υφιστάμενο αναπτυξιακό μοντέλο μειώνει ή , αντίθετα , αναπαράγει τις ανισότητες.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΣΕ ΜΑΔ

Διαθέσιμο Εισόδημα: Είναι το ποσό που απομένει στα νοικοκυριά για κατανάλωση ή αποταμίευση αφού αφαιρεθούν οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές και προστεθούν τυχόν κοινωνικά επιδόματα. Ο αριθμός αυτός δεν αφορά το εισόδημα ενός ατόμου, αλλά το συνολικό διαθέσιμο εισόδημα όλων των νοικοκυριών που κατοικούν στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (ΜΑΔ): Είναι μια τεχνητή νομισματική μονάδα που χρησιμοποιεί η Eurostat για να εξαλείφει τις διαφορές στα επίπεδα τιμών μεταξύ των χωρών. Με απλά λόγια, μια ΜΑΔ αγοράζει την ίδια ποσότητα αγαθών και υπηρεσιών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΠΗΓΗ: «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ»

by Εργατικό Κέντρο

Στις 20 Φεβρουαρίου αναμένεται να παιχτεί η πρώτη πράξη του σχεδίου μετασχηματισμού 150 καταστημάτων των ΕΛΤΑ στην περιφέρεια. Το πλάνο προβλέπει το κλείσιμό τους και την αντικατάστασή τους είτε από υφιστάμενα σημεία της ΕΛΤΑ Courier είτε μέσω του μοντέλου λειτουργίας πρακτορείων σε ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις, όπως μίνι μάρκετ, βιβλιοπωλεία και καφετέριες.

«Δεν πρόκειται για οριζόντια παύση, αλλά για στοχευμένη αναδιάταξη του τρόπου εξυπηρέτησης. Η ταμπέλα των ΕΛΤΑ παραμένει σε όλη τη χώρα, καθώς η φυσική παρουσία δεν αποσύρεται, αλλά επανασχεδιάζεται λειτουργικά», σημειώνουν στην «Κ» πηγές προσκείμενες στο υπουργείο Οικονομικών, το οποίο έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στο εγχείρημα.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, η 20η Φεβρουαρίου σηματοδοτεί το πρώτο κύμα παρεμβάσεων, με 11 ταχυδρομεία να κατεβάζουν ρολά. Τον Μάρτιο θα ακολουθήσει η δεύτερη με στόχο έως τον Απρίλιο να έχουν ολοκληρωθεί οι αλλαγές και το έργο των 150 σημείων να έχει περάσει σε πράκτορες.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η «Κ» , τα πρώτα 11 καταστήματα που κλείνουν οριστικά και μετασχηματίζονται, είναι σε:

• Αλιβέρι, όπου θα εξυπηρετείται από ταχυδρομικό πρακτορείο ΕΛΤΑ Courier, το οποίο απέχει 490 μέτρα.
• Λεχαινά Ηλείας, όπου στα 250 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο τοπικού συνεργάτη.
• Αλεξάνδρεια Ημαθίας, όπου στα 600 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο.
• Αρχάνες Ηρακλείου, όπου στα 200 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο τοπικού συνεργάτη.
• Παραμυθιά Θεσπρωτίας, όπου στα 340 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, πρακτορείο ΕΛΤΑ Courier.
• Κουφάλια Θεσσαλονίκης, όπου στα 650 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο ΕΛΤΑ Courier.
• Σοφάδες Καρδίτσας, όπου στα 650 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο.
• Νεάπολη Λακωνίας, όπου στα 250 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο ΕΛΤΑ Courier.
• Σκάλα Λακωνίας, όπου στα 700 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο ΕΛΤΑ Courier.
• Αλμυρός Μαγνησίας, όπου στα 540 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο ΕΛΤΑ Courier.
• Στυλίδα Φθιώτιδας, όπου στα 670 μέτρα λειτουργεί, με διευρυμένο ωράριο, ταχυδρομικό πρακτορείο ΕΛΤΑ Courier.

Η επιλογή των ταχυδρομείων που μπαίνουν πρώτα στο κύμα λουκέτων δεν είναι καθόλου τυχαία. Στις συγκεκριμένες περιοχές λειτουργεί ήδη είτε πρακτορείο είτε κατάστημα της ΕΛΤΑ Courier. Ιδιαίτερη σημειολογία αποδίδεται στη συμπερίληψη της Σκάλας Λακωνίας, τόπου καταγωγής του Κυριάκου Πιερρακάκη, στην πρώτη φάση του σχεδίου. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η κίνηση αυτή στέλνει μήνυμα σε βουλευτές και δημάρχους ότι καμία περιοχή δεν εξαιρείται από τον ανασχεδιασμό του δικτύου.

Τα 150 καταστήματα απασχολούν κατά κύριο λόγο μόνιμο προσωπικό, το οποίο θα μετακινηθεί στο πλησιέστερο κατάστημα εντός του ίδιου νομού. Σημειώνεται ότι 17 ταχυδρομεία της αρχικής λίστας θα παραμείνουν ανοιχτά, καθώς σε αυτές τις περιοχές δεν υπάρχει ΑΤΜ ή τραπεζική δομή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα ταχυδρομεία της Επιδαύρου, των Μυκηνών και της Αθωνικής Πολιτείας.

ΠΗΓΗ: «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»

by Εργατικό Κέντρο

Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας με τίτλο «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας» κατατέθηκε στη Βουλή. Το συγκεκριμένο Σ.Ν. περιλαμβάνει ρυθμίσεις αναφορικά με:

• Tη σύναψη κλαδικών ΣΣΕ
• Τα Γενικά Μητρώα Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων και Οργανώσεων Εργοδοτών
• Τη μετενέργεια των συλλογικών ρυθμίσεων (ΣΣΕ και ΔΑ)
• Την επέκταση των συλλογικών ρυθμίσεων (ΣΣΕ και ΔΑ)
• Τις διαδικασίες μεσολάβησης και διαιτησίας του ΟΜΕΔ

Το νομοσχέδιο αποτελεί τη νομοθετική κατοχύρωση της ομώνυμης συμφωνίας και στοχεύει στην ουσιαστική αναβάθμιση του πλαισίου που διέπει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις στην Ελλάδα.

Οι βασικοί στόχοι του νομοσχεδίου είναι η αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, η διευκόλυνση της επέκτασής τους, η πλήρης προστασία μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ, και ο εκσυγχρονισμός των διαδικασιών μεσολάβησης και διαιτησίας.

Σκοπός του Ν/Σ είναι αφενός την υλοποίηση της δέσμευσης νομοθετική κατοχύρωση της συμφωνίας με τους κοινωνικούς εταίρους και αφετέρου να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, που υπάρχουν, με τις μνημονιακές ριθμίσεις.

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, η περιορισμένη εφαρμογή συλλογικών ρυθμίσεων στην Ελλάδα οδηγεί σε:

• Αυξημένη ετερογένεια όρων εργασίας μεταξύ εργαζομένων του ίδιου κλάδου
• Μειωμένη προβλεψιμότητα για εργαζομένους και επιχειρήσεις
• Δυσχέρειες στον υγιή ανταγωνισμό Αποδυνάμωση της διαπραγματευτικής θέσης των εργαζομένων
• Περιορισμό του θεσμικού κοινωνικού διαλόγου

Οι κύριες αλλαγές του νομοσχεδίου

Με το Ν/Σ, έχουμε μεταξύ άλλων, τις παρακάτω αλλαγές:

•  Με το άρθρο 3 του Ν/Σ Τροποποίηση άρθρου 396 Κώδικα Εργατικού Δικαίου) με ενίσχυση του ρόλου της ΓΣΕΕ στις κλαδικές ΣΣΕ.

Ειδικότερα: Η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ) αποκτά τη δυνατότητα να συνυπογράφει κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, εφόσον προσκληθεί από την αρμόδια πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση. Η ΓΣΕΕ ως τριτοβάθμια οργάνωση διαθέτει μεγαλύτερη οργανωτική υποστήριξη, τεχνογνωσία και διαπραγματευτική εμπειρία. Η συμμετοχή της θα συμβάλει στη σταθερότητα και τη συνοχή των κλαδικών ρυθμίσεων.

Η πρωτοβουλία παραμένει στις κατώτερες οργανώσεις, σεβόμενη τη συλλογική τους αυτονομία.

• Με το άρθρο 4 γίνεται σαφής προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής με ΚΑΔ ήτοι:

Οι κλαδικές ΣΣΕ θα περιέχουν υποχρεωτικά αναφορά στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) του κλάδου που καλύπτουν, καθώς και σε τυχόν άλλα στοιχεία εξειδίκευσης.

Ο ορισμός του «κλάδου» ως «ομοειδείς ή συναφείς επιχειρήσεις» είναι αρκετά ευρύς και δημιουργεί ασάφειες. Με την αναφορά σε ΚΑΔ διασφαλίζεται:

1. Ακριβής οριοθέτηση των επιχειρήσεων που υπάγονται στη σύμβαση
2. Αξιόπιστη αξιολόγηση των προϋποθέσεων επέκτασης
3. Ασφάλεια δικαίου για εργαζομένους και εργοδότες

• Με τα άρθρα 5 έως και 7 έχουμε τροποποιήσεις άρθρων 369 και 399 Κώδικα Εργατικού Δικαίου και Απλοποίηση των Μητρώων Οργανώσεων.

1. Η εγγραφή στα Μητρώα (ΓΕΜΗΣΟΕ/ΓΕΜΗΟΕ) δεν αποτελεί πλέον προϋπόθεση για τη σύναψη ΣΣΕ – οι οργανώσεις μπορούν να συνάπτουν συμβάσεις ελεύθερα.
2. Η εγγραφή απαιτείται μόνο για:

• αίτηση επέκτασης ΣΣΕ,
• προσφυγή σε μεσολάβηση/διαιτησία

1. Μειώνονται τα απαιτούμενα στοιχεία εγγραφής – καταργείται η υποχρέωση κατάθεσης οικονομικών καταστάσεων
2. Ο αριθμός μελών προκύπτει από υπεύθυνη δήλωση του προέδρου, χωρίς ονομαστικούς καταλόγους
3. Η καταχώριση των μελών διοίκησης γίνεται μόνο με ρητή συγκατάθεσή τους (GDPR)
4. Τα πρακτικά αρχαιρεσιών φυλάσσονται στο Πρωτοδικείο αντί του ΓΕΜΗΣΟΕ

Σκοπός: Διευκόλυνση της συλλογικής αυτονομίας και ελαχιστοποίηση της επεξεργασίας ειδικών προσωπικών δεδομένων (συμμετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση).

• Με το άρθρο 8 γίνεται τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 402 Κώδικα Εργατικού Δικαίου με επαναφορά της μετενέργειας όλων των κανονιστικών όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, που είχε ουσιαστικά καταργηθεί με τις μνημονιακές ρυθμίσεις το 2012.

Τι ισχύει σήμερα: Μετά τη λήξη της ΣΣΕ και του τριμήνου παράτασης, ο εργοδότης υποχρεούται να συνεχίσει να καταβάλλει μόνο τον βασικό μισθό ή το βασικό ημερομίσθιο και ορισμένα επιδόματα (ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών, επικινδύνου εργασίας). Τα υπόλοιπα μπορεί να τα περικόπτει μονομερώς.

Τι αλλάζει: Μετά την τρίμηνη παράταση, ΟΛΟΙ οι κανονιστικοί όροι της ΣΣΕ συνεχίζουν να ισχύουν μέχρι να αντικατασταθούν από νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση. Η μετενέργεια είναι αόριστης διάρκειας.

Επιπλέον: Οι όροι της ΣΣΕ εφαρμόζονται και στους εργαζομένους που προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράταση.

• Με το άρθρο 9 έχουμε τροποποίηση άρθρου 404 Κώδικα Εργατικού Δικαίου με την οποία γίνεται διευκόλυνση επέκτασης των ΣΣΕ τόσο με την Μείωση του ποσοστού κάλυψης από 50% σε 40% των εργαζομένων που απασχολούν επιχειρήσεις μέλη των συμμετεχουσών εργοδοτικών οργανώσεων όσο και με εισαγωγή του τεκμηρίου κάλυψης με συμμετοχή ΓΣΕΕ στην σύναψη της ΣΣΕ. Ειδικότερα:

• Μείωση του ποσοστού κάλυψης

Το ποσοστό μειώνεται από 50% σε 40%.

• Τεκμήριο κάλυψης με συμμετοχή ΓΣΕΕ

Δεν εξετάζεται καθόλου το ποσοστό κάλυψης όταν η κλαδική ΣΣΕ συνυπογράφεται από:

• Τη ΓΣΕΕ (από την πλευρά των εργαζομένων), και
• Μία εργοδοτική οργάνωση ευρύτερης εκπροσώπησης ή πανελλήνιας έκτασης (από αυτές που συμμετέχουν στη διαδικασία καθορισμού κατώτατου μισθού), εφόσον είναι η πλέον αντιπροσωπευτική στον συγκεκριμένο κλάδο

Αυτό είναι σημαντικό γιατί θα μπορούν να επεκτείνονται περισσότερες ΣΣΕ, καλύπτοντας μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων με ενιαίους όρους εργασίας ανά κλάδο.

• Νέα κριτήρια αξιολόγησης Στην αξιολόγηση των αιτημάτων επέκτασης προστίθενται νέα κριτήρια: οι επιπτώσεις στις τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών και στον πληθωρισμό.

• Με τα άρθρα 10 έως και 13 γίνονται Τροποποιήσεις άρθρων 410 έως και 413 Κώδικα Εργατικού Δικαίου και προσθήκη νέο 414Α με τα οποία ρυθμίζονται θέματα του ΟΜΕΔ.

Ειδικότερα:

• Σύσταση Επιτροπής Ελέγχου Παραδεκτού

Δημιουργείται νέα τριμελής επιτροπή στον ΟΜΕΔ που θα ελέγχει το παραδεκτό των μονομερών αιτήσεων μεσολάβησης και διαιτησίας (δηλαδή όταν ένα μόνο μέρος προσφεύγει, χωρίς συμφωνία του άλλου).

Η Επιτροπή αποτελείται από:

1. Έναν αφυπηρετήσαντα ανώτατο δικαστικό λειτουργό (Πρόεδρος)
2. Έναν καθηγητή Εργατικού Δικαίου
3. Έναν καθηγητή Οικονομικών της Εργασίας.

Η Επιτροπή εξετάζει αποκλειστικά τυπικά κριτήρια: ικανότητα σύναψης ΣΣΕ, εγγραφή στο Μητρώο, τήρηση διαδικασίας διαπραγμάτευσης, αποτυχία των διαπραγματεύσεων.

• Κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας

Τι ισχύει σήμερα: Υπάρχει δεύτερος βαθμός διαιτησίας (έφεση στην Πενταμελή Επιτροπή) πριν την προσφυγή στα δικαστήρια.

Τι αλλάζει: Καταργείται ο δεύτερος βαθμός. Οι διαιτητικές αποφάσεις προσβάλλονται απευθείας στο Μονομελές Πρωτοδικείο.

Γιατί: Ο νέος προέλεγχος παραδεκτού καθιστά περιττό τον δεύτερο βαθμό. Η διατήρησή του επιμήκυνε αδικαιολόγητα τον χρόνο εφαρμογής των διαιτητικών αποφάσεων.

• Νέες διαδικαστικές προθεσμίες

Η Επιτροπή αποφασίζει εντός 15 εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης

Τα μέρη μπορούν να υποβάλουν υπόμνημα εντός 7 εργάσιμων ημερών

Η απόφαση προσβάλλεται με αγωγή εντός 10 ημερών

Το δικαστήριο αποφασίζει ανεκκλήτως εντός 30 ημερών από τη δικάσιμο.

Μεταβατικές διατάξεις

Το νομοσχέδιο προβλέπει μεταβατική περίοδο έως τις 25 Φεβρουαρίου 2026 για τη σύσταση της Επιτροπής Ελέγχου Παραδεκτού.

• Οι εκκρεμείς διαδικασίες μεσολάβησης/διαιτησίας ολοκληρώνονται με την υφιστάμενη διαδικασία
• Η διατάξεις για τη μετενέργεια όπως ρυθμίζονται με το νομοσχέδιο εφαρμόζονται σε ΣΣΕ που υπογράφονται μετά τη δημοσίευση του νόμου
• Τα πρακτικά αρχαιρεσιών (και των τελευταίων πριν τον νόμο) πρέπει να παραδοθούν στο Πρωτοδικείο εντός 15 εργάσιμων ημερών
• Υφιστάμενες ΣΣΕ δεν χρειάζονται τροποποίηση για προσθήκη ΚΑΔ.

Συνοπτικά:

ΠΗΓΗ: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ»

by Εργατικό Κέντρο

ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.26                                                                                                       ΚΑΛΑΜΑΤΑ, 28/1/2026

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το τραγικό δυστύχημα στο εργοστάσιο της ΒΙΟΛΑΝΤΑ στα Τρίκαλα, μετά από ισχυρή έκρηξη και την εκδήλωση εκτεταμένης πυρκαγιάς στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, που στοίχησε τη ζωή μέχρι στιγμής σε πέντε εργάτριες και ακόμη τον τραυματισμό σε επτά εργαζομένους, έρχεται να προστεθεί σε μία μακρά λίστα εργατικών δυστυχημάτων στην χώρα μας.

Εκφράζουμε τη θλίψη, την οδύνη και την οργή μας για αυτό το πολύνεκρο εργατικό δυστύχημα.

Πρόκειται για ένα ακόμη πολύνεκρο εργατικό δυστύχημα που συγκλονίζει την κοινωνία και αναδεικνύει με τον πιο δραματικό τρόπο τα διαχρονικά και σοβαρά ζητήματα υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας.

Το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Καλαμάτας τονίζει με κατηγορηματικό τρόπο ότι είναι απολύτως αναγκαία η πλήρης και σε βάθος και χωρίς καμία σκιά διευκρίνηση των ακριβών αιτίων της τραγωδίας, με ευθύνη όλων των αρμόδιων αρχών.

Η κοινωνία, οι εργαζόμενοι και οι οικογένειες των θυμάτων έχουν δικαίωμα να μάθουν την αλήθεια.

Η χώρα μας καταγράφει ανησυχητικά υψηλά ποσοστά εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων. Τουλάχιστον 201 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους στην δουλειά, ενώ άλλοι 332 τραυματίστηκαν πολύ σοβαρά το 2025.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ:

• Την πλήρη και σε βάθος διερεύνηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το τραγικό συμβάν.
• Την απόδοση ευθυνών όπου αυτές προκύπτουν.
• Την αναβάθμιση και πλήρη στελέχωση των ελεγκτικών υπηρεσιών όλης της χώρας, αλλά και στο νομό μας, με επαρκές προσωπικό και σύγχρονα εργαλεία ελέγχου.
• Συστηματικούς προληπτικούς ελέγχους στους χώρους εργασίας.

Η ανθρώπινη ζωή και η αξιοπρέπεια στην εργασία δεν είναι κόστος, είναι αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα.

Η απώλεια ανθρώπινων ζωών στους χώρους δουλειάς δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμα στατιστικό στοιχείο.

Η ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παράπλευρη απώλεια της παραγωγικής διαδικασίας.

Το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Καλαμάτας εκφράζει τα ειλικρινή συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων.

by Εργατικό Κέντρο

Η τραγωδία στη βιομηχανία μπισκότων «Βιολάντα» με το θάνατο των άτυχων εργαζομένων ήλθε να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τα εργατικά ατυχήματα στη χώρα μας και ειδικά για τα θανατηφόρα ατυχήματα.

Τα προσωρινά στοιχεία της Ελληνική Στατιστική Αρχή για το 2023, τα οποία περιλαμβάνονται στην ετήσια Έρευνα Εργατικών Ατυχημάτων, αποτυπώνουν μια ανησυχητική εικόνα. Οι θάνατοι εργαζομένων κατά την εκτέλεση της εργασίας τους ανήλθαν σε 51, έναντι 35 το 2022, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 45,7% σε ετήσια βάση. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο των τελευταίων ετών, η οποία έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη γενική τάση μείωσης των εργατικών ατυχημάτων.

Συγκεκριμένα, το 2023 καταγράφηκαν συνολικά 4.847 εργατικά ατυχήματα στη χώρα, μειωμένα κατά 3% σε σύγκριση με τις 4.999 περιπτώσεις του 2022. Παρά τη μείωση αυτή, η σοβαρότητα των περιστατικών φαίνεται να εντείνεται. Τα θανατηφόρα ατυχήματα αφορούν σχεδόν αποκλειστικά άνδρες εργαζομένους, καθώς 48 από τους 51 θανάτους σημειώθηκαν σε άνδρες. Ιδιαίτερα ευάλωτες εμφανίζονται οι ηλικιακές ομάδες από 50 έως 64 ετών, στις οποίες συγκεντρώνεται πάνω από το ήμισυ των θανατηφόρων περιστατικών, στοιχείο που συνδέεται τόσο με τη φύση της απασχόλησης όσο και με τη σωματική καταπόνηση σε απαιτητικούς κλάδους.

Σε περιφερειακό επίπεδο, τα περισσότερα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα καταγράφηκαν στην Κεντρική Μακεδονία, ενώ ακολουθούν η Θεσσαλία και η Αττική. Η γεωγραφική αυτή κατανομή συνδέεται άμεσα με τη συγκέντρωση βαριάς βιομηχανικής, μεταποιητικής και κατασκευαστικής δραστηριότητας στις συγκεκριμένες περιοχές. Αντίστοιχα, σε επίπεδο κλάδων, οι Κατασκευές αναδεικνύονται ως ο πιο επικίνδυνος τομέας, συγκεντρώνοντας το 25,5% των θανατηφόρων ατυχημάτων, με τη Μεταποίηση και τις Μεταφορές και Αποθήκευση να ακολουθούν.

Ως βασικές αιτίες θανάτου καταγράφονται τα πλήγματα από κινούμενα αντικείμενα, οι παγιδεύσεις και οι συνθλίψεις, καθώς και οι σοβαρές κακώσεις στο κεφάλι και τον θώρακα. Τα χερσαία οχήματα, τα μηχανήματα και οι χώροι κατασκευών και επιφανειών αναφέρονται ως οι συχνότεροι υλικοί παράγοντες που συνδέονται με τα θανατηφόρα περιστατικά.

Ανάλογη τάση καταγράφεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat, τα μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση κινήθηκαν σε πτωτική τροχιά το 2023, ενώ τα θανατηφόρα παρουσίασαν οριακή αύξηση. Συνολικά, καταγράφηκαν 2,83 εκατομμύρια μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στα κράτη-μέλη, μειωμένα κατά 5% σε σχέση με το 2022, δηλαδή 148.935 λιγότερα περιστατικά.

Αντίθετα, τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στην ΕΕ ανήλθαν σε 3.298 το 2023, αυξημένα κατά 12 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 0,1% του συνόλου. Παρά την αύξηση αυτή, ο αριθμός παραμένει σημαντικά χαμηλότερος από τα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας. Ενδεικτικά, το 2013 είχαν καταγραφεί 110 περισσότερα θανατηφόρα περιστατικά, γεγονός που υπογραμμίζει μια μακροπρόθεσμη βελτίωση, παρά τις ετήσιες διακυμάνσεις.

Σημαντικός παραμένει και ο δείκτης συχνότητας των θανατηφόρων ατυχημάτων, ο οποίος στην ΕΕ διαμορφώθηκε το 2023 σε 1,63 θανάτους ανά 100.000 απασχολούμενους, έναντι 1,66 το 2022. Ο δείκτης αυτός παραμένει σταθερά κάτω από το όριο των 2 θανάτων από το 2016 και μετά, χωρίς ωστόσο να αναιρεί την ανάγκη για εντατικοποίηση των ελέγχων και των πολιτικών πρόληψης, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

ΠΗΓΗ: «DNEWS»

by Εργατικό Κέντρο

Το ποσοστό των μισθωτών που διαβιούν σε συνθήκες υλικής και κοινωνικής στέρησης στην Ελλάδα, το 2024, ήταν 21% και με διαφορά το υψηλότερο μεταξύ των 15 επιλεγμένων κρατών-μελών της ΕΕ, ξεπερνώντας κατά 12,6 ποσοστιαίες μονάδες τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ήταν υψηλότερο κατά 16,1 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τα κράτη-μέλη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και κατά 11,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις οικονομίες της Περιφέρειας, όπως προκύπτει από τα αποκαλυπτικά στοιχεία της Ενδιάμεσης Έκθεσης για την ελληνική οικονομία που έδωσε στη δημοσιότητα το ΙΝΕ ΓΣΕΕ την Τετάρτη.

Η πολιτική της κυβέρνησης που πριν από λίγες ημέρες έκανε λόγο και για πακέτο 29 παρεμβάσεων για τη στέγαση, με συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα άνω των 2,6 δισ. ευρώ στη διετία 2025–2026, αλλά και οι εξαγγελίες για επικείμενη αύξηση στον κατώτατο μισθό τον Απρίλιο αλλά και οι έμμεσες αυξήσεις που αναμένονται μέσω της μείωσης της μηνιαίας παρακράτησης φόρου που τίθεται σε ισχύ από τον μισθό Ιανουαρίου, όλα αυτά δεν ανατρέπουν διόλου τις συνθήκες διαβίωσης για εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτούς στη χώρα μας που ολοένα και πιο δύσκολα τα βγάζουν πέρα παρά την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας…

Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα εμφάνιζε το 2019 υψηλότερο ποσοστό μισθωτών που ζούσαν σε συνθήκες στέρησης σε σχέση με το 2024, η μείωση του συγκεκριμένου δείκτη στη χώρα μας την περίοδο 2019-2024 ήταν αρκετά μικρότερη από εκείνη σε άλλα κράτη-μέλη, τα οποία το 2019 είχαν αντίστοιχα υψηλά ποσοστά, όπως επισημαίνει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ που συγκρίνει την Ελλάδα με τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία: Ενώ το 2019 στη Ρουμανία το ποσοστό υλικής στέρησης ήταν 1,4 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από ό,τι στην Ελλάδα, το 2024 η χώρα μας εμφανίζει ποσοστό υψηλότερο από τη συγκεκριμένη χώρα κατά 5,5 ποσοστιαίες μονάδες (15,5%), και κατά 3,1 π.μ. από τη Βουλγαρία (17,9%).

Παρόμοια εικόνα προκύπτει από την εξέταση που κάνει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ στο ποσοστό των μισθωτών που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Όπως προκύπτει, το 2024 το ποσοστό αυτό στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 12,5%, τιμή που ήταν η τρίτη υψηλότερη μεταξύ των επιλεγμένων κρατών-μελών της ΕΕ, πίσω μόνο από τη Βουλγαρία (17,2%) και την Ισπανία (13,9%) ενώ και σε αυτή την περίπτωση η χώρα μας υπολείπεται κατά 3,3 π.μ. του μέσου ευρωπαϊκού όρου.

Συγκριτικά, όμως, με το μέσο ποσοστό στο σύνολο των κρατών-μελών των Βαλκανίων, το ποσοστό των μισθωτών που βρίσκονταν στη χώρα μας σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν το 2024 υψηλότερο κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, δεδομένης της συγκριτικά καλύτερης επίδοσης που εμφάνισαν έναντι της Ελλάδας οι υπόλοιπες τρεις βαλκανικές χώρες, δηλαδή η Ρουμανία, η Κροατία και η Σλοβενία.

Σε σχέση με τα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης η εικόνα είναι ακόμη πιο προβληματική, με την Ελλάδα να καταγράφει το 2024 σχεδόν διπλάσιο ποσοστό μισθωτών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Οι χαμηλές αποδοχές των εργαζομένων στη χώρα μας συγκριτικά με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη αποτυπώνονται και στην εξέλιξη μιας σειράς δεικτών οι οποίοι καταγράφουν τη δυσκολία των νοικοκυριών να καλύψουν βασικές ανάγκες αξιοπρεπούς διαβίωσης. Έτσι στην Ελλάδα, το 2024, το 18,5% των ατόμων που ζούσαν σε νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά δήλωναν ότι αδυνατούσαν να διατηρήσουν επαρκώς ζεστή την οικία τους, έναντι μέσου ποσοστού 12,9% στις οικονομίες της Περιφέρειας και 10,4% στα κράτη-μέλη της Βαλκανικής, τα οποία μάλιστα, σύμφωνα με το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, τα τελευταία δεκαπέντε έτη έχουν καταγράψει αξιοσημείωτη μείωση των αντίστοιχων ποσοστών. Δηλαδή και σε αυτή την περίπτωση μεγαλύτερη είναι η σύγκλιση της Ελλάδας με τις βαλκανικές χώρες παρά με το μέσο όρο της Ευρώπης!

Από την άλλη η αδυναμία των νοικοκυριών, ειδικά στη χώρα μας, να εξασφαλίσουν επαρκή θέρμανση στα σπίτια τους αποτελεί αντανάκλαση του υπερβολικού κόστους στέγασης που αντιμετωπίζουν κυρίως τα τελευταία χρόνια αλλά και των χαμηλών μισθών, με αποτέλεσμα όλο και μεγαλύτερο μέρος ενός μισθού να “καταναλώνεται” σε πάγιες ανάγκες όπως το ενοίκιο ή η δόση στεγαστικού δανείου, οι λογαριασμοί ρεύματος και νερού κ.α. Συγκεκριμένα σύμφωνα με το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, το 2024 στη χώρα μας οι δαπάνες για ενοίκιο αντιπροσώπευαν το 22,9% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών με εξαρτώμενα παιδιά, όταν το ίδιο διάστημα το αντίστοιχο ποσοστό στα κράτη-μέλη των Βαλκανίων ήταν μόλις 15,9%, στα κράτη-μέλη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 18,6%, ενώ στις οικονομίες της Περιφέρειας 21,9%, με σαφή πτωτική τάση σε σύγκριση με το 2019.

Η οικονομική στενότητα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά στη χώρα μας γίνεται, όμως, πιο εμφανής όσον αφορά στο ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά και αδυνατεί να ανταποκριθεί σε μια σειρά πάγιες πληρωμές. Το 2024 διαμορφώθηκε στην Ελλάδα στο υψηλό 46,6%, ποσοστό το οποίο, αν και ελαφρά χαμηλότερο από το 2019, ήταν με διαφορά το υψηλότερο που καταγράφηκε μεταξύ μιας σειράς κρατών-μελών της ΕΕ.

Εν κατακλείδι, πέντε και πλέον χρόνια μετά το τέλος των Μνημονίων το ποσοστό όσων ζουν στη χώρα μας σε τέτοιου τύπου νοικοκυριά και δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε βασικές υποχρεώσεις πληρωμών παραμένει σταθερά υψηλό, χωρίς να εμφανίζει τάση αποκλιμάκωσης στα προ της κρίσης επίπεδα, όσο κι αν η κυβέρνηση προσπαθεί να εμφανίσει μια άκρως ωραιοποιημένη εικόνα για το επίπεδο διαβίωσης των ελληνικών νοικοκυριών.

ΠΗΓΗ: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ»

by Εργατικό Κέντρο

Εκρηκτικές διαστάσεις έχει λάβει το στεγαστικό πρόβλημα της χώρας τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της συνεχούς αύξησης που καταγράφουν οι δαπάνες στέγασης. Αρκεί να σημειωθεί ότι το 2024 στη χώρα μας η δαπάνη στέγασης άγγιζε το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος, που αποτελεί με διαφορά την υψηλότερη τιμή μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τις καταγραφές του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ στην ενδιάμεση έκθεση για την οικονομία και την απασχόληση το 2025, το στεγαστικό πρόβλημα συνιστά μια δυνητική εστία μακροχρηματοπιστωτικής αστάθειας.

Χειρότερες επιδόσεις στην ΕΕ

Αξιοσημείωτο είναι το στοιχείο σύμφωνα με το οποίο οι εργένηδες (τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά στην Ελλάδα το 2024 δαπανούσαν το 51,1% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες, ενώ τα τετραμελή νοικοκυριά που αποτελούνται από δύο ενήλικες με δύο εξαρτώμενα παιδιά δαπανούσαν το 34,8% του διαθέσιμου εισοδήματός τους.

Οι επιδόσεις αυτές αποτελούν τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο – που δείχνει την οξύτητα του προβλήματος – καταγράφει τα εξής: ένας στους τρείς (το 28,9% του πληθυσμού) διαβιούσε – το 2024 – σε νοικοκυριά όπου το στεγαστικό κόστος ήταν μεγαλύτερο του 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους. Πρόκειται για ποσοστό που παραμένει το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ και καταδεικνύει μια υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης.

Το 2024 το ποσοστό αυτό για τους ενοικιαστές ανερχόταν στο 37,4% (τρίτο υψηλότερο στην ΕΕ), ενώ για τα άτομα σε ιδιόκτητη κατοικία, χωρίς δάνειο ή υποθήκη σε εκκρεμότητα, ήταν 25,7% (το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ).

Πόσο επιβαρύνει η στέγαση το εισόδημα

Στην έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας υπογραμμίζεται πως το κόστος στέγασης στη χώρα μας έχει δυσανάλογη επίδραση στην ευημερία των πολιτών διαφορετικής εισοδηματικής κατάστασης.

Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι για τα άτομα που ανήκαν στην ασθενέστερη εισοδηματική κατηγορία (στο φτωχότερο εισοδηματικό πεμπτημόριο) το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης ανερχόταν στο 88,6% (έναντι 27,8% στην ΕΕ). Ενώ για τα πλουσιότερα άτομα (5ο εισοδηματικό πεμπτημόριο) στο 1,4% (συγκριτικά με 0,7% στην ΕΕ).

Τέλος, σε επίπεδο περιφερειών, το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης εμφάνισαν – κατά το 2024 – οι περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (35,7%), Πελοποννήσου (33,1%), Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (31,9%), Βορείου Αιγαίου (31,7%) και Δυτικής Ελλάδας (31,5%).

Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά επιβάρυνσης κατέγραψαν οι περιφέρειες Κρήτης (20,4%) και Νοτίου Αιγαίου (23,5%), ακολουθούμενες από τις περιφέρειες Ηπείρου (24,6%), Αττικής (26,5%) και Ιονίων Νήσων (26,9%).

Κοντά στον μέσο όρο της χώρας κυμάνθηκαν τα ποσοστά στη Θεσσαλία (28%) και στις περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας (28,6%) και Δυτικής Μακεδονίας (29,3%). Τονίζεται ότι οκτώ από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας, κατέγραψαν το 2024, υψηλότερα ποσοστά υπερβολικής επιβάρυνσης του στεγαστικού κόστους, έναντι του 2021.

ΠΗΓΗ: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ»

by Εργατικό Κέντρο

Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα αποτυπώνεται ως μια βαθιά αναντιστοιχία, με τις τιμές της κατοικίας να αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τα εισοδήματα και την αγορά να αναπτύσσεται χωρίς να καλύπτει τις πραγματικές στεγαστικές ανάγκες των νοικοκυριών, όπως καταγράφεται στη μελέτη της διαΝΕΟσις σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ.

Η στέγαση έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους πιο πιεστικούς παράγοντες της καθημερινότητας για τα ελληνικά νοικοκυριά. Ενοίκια, δόσεις δανείων, λογαριασμοί ενέργειας και φόροι απορροφούν πλέον ένα δυσανάλογα μεγάλο μέρος του εισοδήματος, αφήνοντας όλο και λιγότερο χώρο για βασικές ανάγκες και αποταμίευση. Το πρόβλημα δεν είναι ούτε συγκυριακό ούτε «εισαγόμενο». Είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς αλυσίδας εξελίξεων, που ξεκινά από την οικονομική κρίση και φτάνει έως τις σύγχρονες πιέσεις της τουριστικής ανάπτυξης και της ενεργειακής μετάβασης.

Η νέα εκτενής μελέτη της διαΝΕΟσις, σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ και με συντονιστή τον Νίκο Βέττα, επιχειρεί να αποτυπώσει με ακρίβεια το εύρος της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα, να αναδείξει τους βασικούς παράγοντες που τη διαμορφώνουν και να χαρτογραφήσει τις πολιτικές επιλογές που υπάρχουν μπροστά.

Όταν η στέγη ξεπερνά το ένα τρίτο του εισοδήματος

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 τα ελληνικά νοικοκυριά δαπάνησαν κατά μέσο όρο το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στο 19,2%. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις στην ΕΕ, που δεν αφορά μόνο τα χρόνια της κρίσης, αλλά επιμένει και στην περίοδο της ανάκαμψης.

Ακόμη πιο ανησυχητικός είναι ο δείκτης υπέρμετρης επιβάρυνσης: σχεδόν 3 στα 10 νοικοκυριά στις πόλεις δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγη. Για τους ενοικιαστές, το πρόβλημα είναι εκρηκτικό: 6 στους 10 βρίσκονται πάνω από αυτό το όριο, ενώ ακόμη και οι ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο εμφανίζουν υψηλά ποσοστά οικονομικής ασφυξίας.

Η πίεση αυτή μεταφράζεται άμεσα στην καθημερινότητα. Το 2024, 42,8% των πολιτών ζούσαν σε νοικοκυριά με οφειλές σε ενοίκια, δάνεια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας – έναντι μόλις 9,2% στην ΕΕ. Παράλληλα, περίπου 1 στα 10 νοικοκυριά καθυστερούσε πληρωμές ενοικίου ή στεγαστικού δανείου.

Από την κατάρρευση στην υπερθέρμανση της αγοράς

Η σημερινή εικόνα δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς την επιστροφή στη δεκαετία της κρίσης. Μετά το 2008, η ανεργία εκτινάχθηκε, η ζήτηση για κατοικίες κατέρρευσε και οι τιμές των αστικών ακινήτων μειώθηκαν πάνω από 30%. Οι τράπεζες περιόρισαν δραστικά τη χορήγηση στεγαστικών δανείων, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα πέρασαν σε καθεστώς διαχείρισης από funds και servicers.

Από το 2017 και μετά, η εικόνα αντιστράφηκε. Η οικονομική ανάκαμψη, η θεαματική άνοδος του τουρισμού και η είσοδος ξένων κεφαλαίων αναθέρμαναν την αγορά. Οι τιμές των κατοικιών άρχισαν να αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα, μια τάση που δεν ανακόπηκε ούτε από την πανδημία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στο real estate έφτασαν τα 2 δισ. ευρώ το 2024. Σε αυτό το περιβάλλον, εργαλεία όπως η Χρυσή Βίζα και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων ενίσχυσαν περαιτέρω τη ζήτηση, κυρίως εις βάρος της μακροχρόνιας κατοικίας.

Λιγότερα δάνεια, λιγότερα σπίτια, περισσότερη πίεση

Την ίδια στιγμή, η χρηματοδότηση παραμένει ασθενής. Το 2024 εκταμιεύθηκαν στεγαστικά δάνεια ύψους 1,4 δισ. ευρώ, όταν το 2006 το αντίστοιχο ποσό ξεπερνούσε τα 15,5 δισ. ευρώ. Η αυστηρότερη τραπεζική πολιτική και τα υψηλά επιτόκια περιορίζουν την πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση, ιδίως για τους νεότερους.

Παράλληλα, ένα εντυπωσιακό απόθεμα κατοικιών παραμένει ανενεργό: 2,27 εκατ. κενές κατοικίες, δηλαδή το 35% του συνόλου. Αν και πολλές δεν είναι άμεσα αξιοποιήσιμες, η κλίμακα του φαινομένου αναδεικνύει τα δομικά προβλήματα της αγοράς.

Ποιοι πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα

Η στεγαστική κρίση δεν κατανέμεται ισότιμα. Πλήττει κυρίως:

• Ενοικιαστές, που πληρώνουν το υψηλότερο ποσοστό εισοδήματος για στέγη.
• Νεότερες ηλικίες, με χαμηλότερους μισθούς και περιορισμένη περιουσία.
• Μονοπρόσωπα και μονογονεϊκά νοικοκυριά, όπου σχεδόν 2 στα 3 δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για κατοικία.

Την ίδια ώρα, το ενεργειακό κόστος λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής της πίεσης: Αυξάνει τους λογαριασμούς, αλλά και το κόστος κατασκευής και ανακαίνισης, μετακυλίοντας επιβαρύνσεις στους ενοικιαστές και τους αγοραστές.

Η αργή επιστροφή της στεγαστικής πολιτικής

Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα δεν διέθετε διαχρονικά ισχυρή στεγαστική πολιτική. Το κλείσιμο του ΟΕΚ το 2012 άφησε ένα θεσμικό κενό που μόλις πρόσφατα επιχειρείται να καλυφθεί. Τα τελευταία χρόνια εφαρμόζονται μέτρα αξιοποίησης κενών κατοικιών, περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, φορολογικά κίνητρα για ανακαινίσεις και προγράμματα όπως το «Σπίτι μου ΙΙ».

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η μελέτη, οι παρεμβάσεις παραμένουν αποσπασματικές. Η ανάγκη για μια συνεκτική Εθνική Στρατηγική Στέγασης, με κεντρικό φορέα, αξιοποίηση δημόσιας γης και καλύτερο συντονισμό κράτους και αυτοδιοίκησης, αναδεικνύεται ως κρίσιμη προτεραιότητα.

Η στεγαστική κρίση δεν είναι απλώς ένα ακόμη κοινωνικό μέτωπο. Είναι ένας σιωπηρός «φόρος» που ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα, συμπιέζει την κατανάλωση, αποδυναμώνει την αποταμίευση και μεταθέτει διαρκώς προς το μέλλον κρίσιμες αποφάσεις ζωής – από τη δημιουργία οικογένειας μέχρι την επαγγελματική εγκατάσταση. Όταν η κατοικία παύει να λειτουργεί ως αυτονόητη βάση ασφάλειας και γίνεται διαρκής αγωνία, οι ανισότητες βαθαίνουν και η οικονομία χάνει έδαφος, όχι μόνο σε ρυθμούς αλλά και σε προοπτική.

ΠΗΓΗ: «ΗΜΕΡΗΣΙΑ»

by Εργατικό Κέντρο