Ανακοίνωση

Δάνειο με σημαντικά χαμηλότερο επιτόκιο από αυτό που προσφέρουν σήμερα οι τράπεζες για στέγαση θα μπορούν να εξασφαλίσουν οι δικαιούχοι που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», το οποίο προγραμματίζεται να φτάσει σε συνολικό ύψος 2 δισ. ευρώ και να χρηματοδοτηθεί εν μέρει από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παράλληλα αναμένεται να ενεργοποιηθεί και το πρόγραμμα κοινωνικής στέγασης για τη διάθεση ακινήτων σε οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά.

Η χρηματοδότηση

Οι διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν για το «Σπίτι μου 2» συνεχίζονται μέχρι την τελευταία στιγμή, ενόψει της αναμενόμενης σχετικής εξαγγελίας του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη στη ΔΕΘ στις 7 Σεπτεμβρίου, καθώς πρέπει να διευκρινισθούν πολλές λεπτομέρειες πριν ανάψει το πράσινο φως για χρηματοδότηση από το Ταμείο.

Πάντως, με βάση τις μέχρι σήμερα συζητήσεις το μοντέλο που φαίνεται να διαμορφώνεται προβλέπει τη χρηματοδότηση κατά 50%, δηλαδή 1 δισ. ευρώ, από δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και κατά το υπόλοιπο 50% από δάνεια των τραπεζών. Αυτό σημαίνει ότι ο ενδιαφερόμενος να υπαχθεί στο πρόγραμμα θα μπορεί να δανειοδοτηθεί από την τράπεζα που τον εξυπηρετεί με επιτόκιο που θα αντιστοιχεί στον μέσο όρο του επιτοκίου στεγαστικού δανείου της τράπεζας και του επιτοκίου του Ταμείου Ανάκαμψης, που είναι πολύ χαμηλό. Επί της ουσίας θα πάρει δάνειο με λίγο πάνω από το μισό επιτόκιο του συνηθισμένου στεγαστικού, σύμφωνα με πηγές.

Σύμφωνα με πληροφορίες, με βάση και την εμπειρία της πρώτης φάσης σχεδιάζονται εξής αλλαγές σε σχέση με το πρώτο πρόγραμμα:

• Διεύρυνση των δικαιούχων με βάση την ηλικία, καθώς θα μπορούν να ενταχθούν άτομα ηλικίας έως 49 ετών (στο προηγούμενο οι δικαιούχοι ήταν έως 39 ετών).
• Διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων. Σήμερα το εισοδηματικό όριο είναι στις 24.000 ευρώ για το ζευγάρι και αυτό αυξάνεται κατά 3.000 ευρώ ανά τέκνο, ενώ όταν είναι μονογονεϊκή οικογένεια το εισοδηματικό κριτήριο αυξάνεται στις 27.000 ευρώ και τις 3.000 ανά τέκνο.
• Θα υπάρχει ειδική πρόνοια μηδενικού επιτοκίου και πλήρους κάλυψης από το κράτος για τους τριτέκνους και τους πολυτέκνους.
• Η παλαιότητα των ακινήτων θα είναι μικρότερη από 15 έτη.
• Δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί το ποσοστό της αξίας του ακινήτου που θα μπορεί να καλύπτεται με δάνειο.

Οι προϋποθέσεις Ε.Ε.

Ωστόσο, η πολύ ευνοϊκή αυτή χρηματοδότηση επιδιώκεται από την Κομισιόν να συνοδεύεται από όρους και συγκεκριμένα περιβαλλοντικούς. Δεδομένου ότι το 38% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης πρέπει να προορίζεται για την πράσινη μετάβαση, επιδιώκεται να δοθεί μια πράσινη διάσταση και στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Αυτό μεταφράζεται, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής διαπραγματεύσεις, σε υποχρέωση ενεργειακής αναβάθμισης των ακινήτων που θα μεταβιβαστούν με τους ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης του Ταμείου. Ενδεχομένως θα ενισχυθούν και άλλες πράσινες δράσεις, για να τηρηθεί η ποσόστωση του 38% που προβλέπει ο κανονισμός του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η δεύτερη προϋπόθεση που- σύμφωνα με πληροφορίες- θέτει η Κομισιόν για την ένταξη του προγράμματος «Σπίτι μου 2» στις δανειοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης είναι να συνδεθεί αυτή με την υποχρέωση πραγματοποίησης ακόμη μίας μεταρρύθμισης εκ μέρους της Ελλάδας. Αυτό είναι το καθεστώς που επικρατεί στο Ταμείο Ανάκαμψης άλλωστε, δηλαδή η χρηματοδότηση να συνοδεύεται από τα λεγόμενα ορόσημα, που αποτελούν συχνά μεταρρυθμίσεις.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση εξετάζεται η μεταρρύθμιση αυτή να αφορά την κοινωνική κατοικία. Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να προκηρύξει διαγωνισμό για την ανέγερση κατοικιών σε αδρανή ακίνητα του Δημοσίου. Αυτές οι κατοικίες θα διατεθούν με χαμηλό αντίτιμο και κοινωνικά κριτήρια, όπως γίνεται στο εξωτερικό. Στην Ελλάδα ακόμη ο θεσμός αυτός δεν υπάρχει.

«Κοινωνική Αντιπαροχή»

Ουσιαστικά, με την ευκαιρία του «Σπίτι μου 2» ενεργοποιείται και επιταχύνεται και το πρόγραμμα κοινωνικής στέγασης.

Έως το τέλος του έτους , ή το αργότερο στις αρχές του νέου, αναμένεται να προκηρυχθεί ο πρώτος, διεθνής διαγωνισμός για την ανέγερση 3.000 κατοικιών σε οικόπεδα του Δημοσίου, αλλά και την αξιοποίηση (διαμόρφωση) άλλων 1.600 κενών ακινήτων σε όλη τη χώρα για τη στέγαση 5.000 νέων ζευγαριών με κοινωνικά κριτήρια. Μέσω του προγράμματος «Κοινωνικής Αντιπαροχής» εκτιμάται ότι έως το 2026 θα έχουν κατασκευαστεί κατοικίες σε Κηφισιά, Λάρισα, Ξάνθη και Βόλο, ενώ τα πρώτα διαμερίσματα αναμένεται να διατεθούν από τα ήδη υπάρχοντα ακίνητα του Δημοσίου εντός του 2025. Το ενοίκιο θα είναι σημαντικά χαμηλό, βάσει κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων, ενώ θα υπάρχει ειδική ποσόστωση για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.

«Ανακαινίζω – Νοικιάζω»

Με βελτιωμένους όρους αναμένεται να εκκινήσει εκ νέου, μέχρι το τέλος του έτους, και το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω». Στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εξετάζεται η αύξηση της επιδότησης από 4.000 σε 6.000 ευρώ (60% για συνολικό κόστος έως 10.000 ευρώ) , και μάλιστα με αναδρομική ισχύ, προκειμένου να συμμετάσχουν όσοι ήδη έχουν υποβάλει αίτηση αλλά και άλλοι ιδιοκτήτες ακινήτων που παραμένουν «κλειδωμένα». Παράλληλα θα αυξηθεί και η προκαταβολή του ποσού στο 50%. Σύμφωνα με την αρμόδια υπουργό Σοφία Ζαχαράκη, στόχος είναι ο αριθμός των κατοικιών προς ανακαίνιση και στη συνέχεια προς ενοικίαση να φτάσει τις 12.500.

Να σημειωθεί ότι όσοι υπέβαλαν αίτηση μέχρι σήμερα έλαβαν επιδότηση έως 4.000 ευρώ για να ανακαινίσουν κατοικίες που παραμένουν κλειστές, επιφάνειας έως 100 τ.μ. , και στη συνέχεια να τις νοικιάσουν, για τουλάχιστον 3 χρόνια. Οι ιδιοκτήτες των ακινήτων που δεν θα τηρήσουν τους όρους του προγράμματος θα κληθούν να επιστρέψουν στο κράτος τα χρήματα της επιδότησης που έλαβαν για την ανακαίνιση της κατοικίας τους.

«Στέγαση και Εργασία»

Καινοτόμο, αν και με περιορισμένη απήχηση, είναι το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία» που απευθύνεται σε αστέγους, ενώ σχεδιάζεται και πρόγραμμα για την ανακαίνιση 3.000 κατοικιών ατόμων με αναπηρία.

ΠΗΓΗ: «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»

Στη διεύρυνση και τη βελτίωση του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για τους αστέγους», στο οποίο εντάσσονται και νοικοκυριά σε επισφάλεια στέγης, προχώρησε το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, αυξάνοντας κατά 5.000.000 ευρώ τα κονδύλια για το 2025, ταυτόχρονα με τη δυνατότητα επιδότησης ενοικίου για 2+2 χρόνια. Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση της Σοφίας Ζαχαράκη, ο προϋπολογισμός θα ανέλθει στα 15.000.000 ευρώ για την περίοδο 2024-2025, προκειμένου να αυξηθεί και ο αριθμός των ωφελούμενων νοικοκυριών από 550 σε 700. Κατ’ επέκταση, αυξήθηκαν και οι προβλεπόμενες δαπάνες ενοικίου αναλογικά με τον αριθμό των μελών του ωφελούμενου νοικοκυριού κατά 50 ευρώ και εντάχθηκαν δύο νέες κατηγορίες ωφελούμενων.

1. Αναλυτικά, στην απόφαση προβλέπεται:

• Για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, ενοίκιο έως του ποσού των 300 ευρώ μηνιαίως από 250 ευρώ.
• Για νοικοκυριό με δύο μέλη έως του ποσού των 350 ευρώ μηνιαίως από 300.
• Για νοικοκυριό με 3 και περισσότερα μέλη έως του ποσού των 400 ευρώ μηνιαίως από 350.
• Οι δαπάνες οικοσκευής αυξάνονται κατά 200 ευρώ και διαμορφώνονται: από τα 1.000 στα 1.200 ευρώ για μονομελές νοικοκυριό, από τα 1.100 στα 1.300 ευρώ για νοικοκυριό δύο μελών και στα 1.500 από 1.300 για τρία μέλη.
• Ίδια θα είναι η αύξηση και ίδια ποσά για δαπάνες κοινοχρήστων και λογαριασμών.

2. Για τη νέα κατηγορία δαπανών που αφορά τις επισκευές και την έκδοση ενεργειακών πιστοποιητικών, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα ανεύρεσης στέγης στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος, τα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:

• Έως τα 900 ευρώ για μονομελές νοικοκυριό.
• Έως τα 1.000 ευρώ για νοικοκυριό δύο μελών.
• Έως τα 1.200 ευρώ για τρία μέλη.

3. Δικαιούχοι του νέου προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για τους αστέγους» είναι:

• Οικογένειες και άτομα που φιλοξενούνται σε Ξενώνες Μεταβατικής Φιλοξενίας Αστέγων και Υπνωτήρια.
• Οικογένειες και άτομα που έχουν καταγραφεί από τις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων ως άστεγοι που διαβιούν στο δρόμο ή σε ακατάλληλα καταλύματα ή σε επισφαλείς συνθήκες στέγασης.
• Γυναίκες που φιλοξενούνται σε Ξενώνες Γυναικών Θυμάτων Βίας και δεν έχουν πρόσβαση σε κατοικία.
• Άτομα που φιλοξενούνται σε Ξενώνες Προσωρινής Φιλοξενίας-Μονάδες Κοινωνικής Επανένταξης Πιστοποιημένων Θεραπευτικών Προγραμμάτων Εξαρτημένων Ατόμων και δεν έχουν πρόσβαση σε κατοικία.
• Τέλος, οικογένειες και άτομα που διαβιούν σε δωρεάν παραχωρημένη οικία από φορέα Γενικής Κυβέρνησης.

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΑ

Στόχος του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής είναι το πρόγραμμα να επεκταθεί σε 60 δήμους της χώρας. Παράλληλα, έχει προβλεφθεί η συμμετοχή φορέων του υπουργείου Υγείας που δραστηριοποιούνται στην πρόληψη, στην αντιμετώπιση, στη θεραπεία και την κοινωνική επανένταξη των εξαρτώμενων ατόμων από ναρκωτικά, αλκοόλ, τυχερά παίγνια κ.λπ. Στο νέο πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους αστέγους» έγινε προσθήκη δαπανών ψυχαγωγίας για τα ωφελούμενα νοικοκυριά έως 30 ευρώ για μονοπρόσωπα νοικοκυριά και έως 50 ευρώ για λοιπές κατηγορίες.

ΠΗΓΗ: «ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ»

Πολλές και καλές δουλειές» έθεσε στόχο της θητείας του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Ωστόσο, τα επίσημα στοιχεία τεκμηριώνουν το… ακριβώς αντίθετο. Συγκεκριμένα, η κατάσταση στην αγορά εργασίας αποδεικνύει ότι η ελληνική οικονομία και ο αναπτυξιακός κύκλος των τελευταίων χρόνων βασίζονται στις πολλές… κακοπληρωμένες δουλειές.

Σε τέτοια έκταση και βάθος, ώστε όπως διαπιστώνει μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Έρευνας (ΚΕΠΕ), στη 15ετή περίοδο από το 2009 έως το 2023 η Ελλάδα να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη πτώση στο ύψος του πραγματικού ωρομισθίου, σε ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από τη δεύτερη Ουγγαρία!

Η έρευνα του ΚΕΠΕ (με τίτλο «Σχετική θέση του μέσου ωρομισθίου και εργαζόμενοι φτωχοί στην Ελλάδα») επιλέγει να υιοθετήσει στην ανάλυσή της τους μισθούς που καταβλήθηκαν (και όχι το ΑΕΠ, που δημιουργεί παραπλανητικές εντυπώσεις «ευημερίας») και μάλιστα το μέσο ωρομίσθιο υπολογισμένο σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPP). Οι δείκτες PPP αποδίδουν το πόσες χρηματικές μονάδες κοστίζει μια συγκεκριμένη ποσότητα αγαθών στις διαφορετικές χώρες και θεωρούνται πολύ ακριβέστερες σε σχέση με το ΑΕΠ για συγκρίσεις μεταξύ χωρών. Τα βασικά (θλιβερά) ευρήματα της μελέτης είναι τα εξής:

1.  Μεταξύ 1995 και 2008 το μέσο ωρομίσθιο στην Ελλάδα υπολογισμένο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ξεπερνούσε το 60% του μέσου όρου της Ε.Ε. των 27 σημερινών μελών, σε συνθήκες που η «ευελιξία» στην αγορά εργασίας ήταν πολύ περιορισμένης έκτασης σε σχέση με σήμερα. Σε αυτές τις συνθήκες, η αγοραστική δύναμη του μέσου μισθού στην Ελλάδα βρισκόταν μεταξύ 8ης και 9ης θέσης από το τέλος στην Ε.Ε. και με ήπια τάση σύγκλισης προς τον μέσο όρο της Ε.Ε. Στη συνέχεια, στη διετία 2007- 2008, υπήρξε στασιμότητα και από το έτος 2009 μέχρι και το 2023 (επομένως και καθ’ όλη τη διάρκεια του αναπτυξιακού κύκλου 2019- 2023) επιδείνωση. Το αποτέλεσμα είναι η αγοραστική δύναμη του ωρομισθίου να συγκλίνει με αυτό της Βουλγαρίας και μάλιστα η διαφορά από τη Βουλγαρία να διευρύνεται! Συγκεκριμένα, η Ελλάδα παρουσιάζει το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης της αγοραστικής δύναμης του ωρομισθίου με -23,7%, με δεύτερη -αλλά σε απόσταση!- τη Βουλγαρία με -15%.
2. Στην Ελλάδα παρουσιάζεται το υψηλότερο ποσοστό μέσης αύξησης των ωρών εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι η μείωση της αγοραστικής δύναμης του μισθού συνδυάζεται με την αύξηση της μέσης διάρκειας της ημερήσιας απασχόλησης. Ειδικότερα, από το 2020 έως και το 2023, η μέση αύξηση ωρών εργασίας ήταν στην Ελλάδα 9,5%, σχεδόν τριπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου, που ήταν 3,4%.
3. Στη διάρκεια της κρίσης και των μνημονίων, λόγω χαμηλών αμοιβών και πολύχρονης στασιμότητας στις αποδοχές των εργαζομένων, σχηματίστηκε το στρώμα των «εργαζομένων φτωχών», δηλαδή αυτών που το διαθέσιμο εισόδημά τους είναι κάτω από το κατώφλι της φτώχειας. Το 2015 το διαθέσιμο εισόδημα του 40% των εργαζομένων ήταν κάτω από το όριο της φτώχειας του 2009.

Το 2022 η πρόοδος δεν ήταν αρκετή για να άρει το μνημονιακό άγος, αφού το 23,1% των εργαζομένων εξακολουθούσε να διαβιοί με διαθέσιμο εισόδημα κάτω από το κατώφλι φτώχειας του 2009. Στον αναπτυξιακό κύκλο 2019- 2023 οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν, αντιστοιχούν σε χαμηλότερες αποδοχές και σε περισσότερες ώρες εργασίας.

ΠΗΓΗ: «Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ»

Μελέτη της Kaspersky δείχνει ότι οι εργαζόμενοι αρχίζουν να βλέπουν την τεχνητή νοημοσύνη όχι μόνο ως εργαλείο αλλά και ως μέλος της ομάδας, με το 34% να πιστεύει πως θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένας πιο δίκαιος προϊστάμενος.

Ένας άλλος τομέας όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο είναι η εκπαίδευση. Σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες (47%) προβλέπουν ότι σύντομα η εικονική εμπειρία (metaverses) θα κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διδασκαλία των παιδιών.

Για τους μισούς συμμετέχοντες στην έρευνα (50%) η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη καταστεί αναπόφευκτο μέρος της ζωής τους.

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

Η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός συνεχίζουν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το 2023 94,6 εκατ. άνθρωποι στην Ε.Ε. , δηλαδή πάνω από το 21% του συνολικού πληθυσμού, βίωσαν τουλάχιστον μία από τις διαστάσεις της φτώχειας και του αποκλεισμού.

Παρά τις προσπάθειες των κρατών-μελών και των ευρωπαϊκών θεσμών, ο αριθμός αυτός παραμένει σχετικά σταθερός σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, όπως προκύπτει από την ανάλυση του ιστότοπο statista.com, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα του προβλήματος.

Οι αιτίες της φτώχειας είναι πολυπαραγοντικές και περιλαμβάνουν:

• Ανισότητες στην αγορά εργασίας: Η ανεργία, η υποαπασχόληση και οι χαμηλοί μισθοί αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που οδηγούν στη φτώχεια .
• Γήρας: Οι ηλικιωμένοι , ιδιαίτερα εκείνοι που δεν διαθέτουν επαρκείς συντάξεις, είναι πιο ευάλωτοι στη φτώχεια.
• Μονογονεϊκές οικογένειες: Οι οικογένειες με έναν μόνο γονέα αντιμετωπίζουν συχνά οικονομικές δυσκολίες.
• Μετανάστες: Οι μετανάστες, ιδιαίτερα οι πρόσφατα αφιχθέντες, έχουν περιορισμένη πρόσβαση στην αγορά εργασίας και στις κοινωνικές υπηρεσίες.
• Άτομα με αναπηρίες: Τα άτομα με αναπηρίες αντιμετωπίζουν εμπόδια στην εργασία και στην πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες.

Οι επιπτώσεις της φτώχειας είναι πολλαπλές και επηρεάζουν όλες τις πτυχές της ζωής των ανθρώπων:

• Υγεία: Η φτώχεια συνδέεται με κακή υγεία και περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη.
• Εκπαίδευση: Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε φτωχές οικογένειες έχουν λιγότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης.
• Στέγαση: Η φτώχεια συνδέεται με κακές συνθήκες διαβίωσης και έλλειψης στέγης.
• Κοινωνικός αποκλεισμός: Τα άτομα που ζουν σε φτώχεια συχνά αποκλείονται από την κοινωνική ζωή και τις δραστηριότητες των άλλων.

Οι διαφορές μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. είναι μεγάλες χώρες, όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν τα υψηλότερα ποσοστά φτώχειας, ενώ χώρες όπως η Τσεχική Δημοκρατία, η Σλοβενία και η Φινλανδία έχουν τα χαμηλότερα. Αυτές οι διαφορές υπογραμμίζουν τη σημασία των εθνικών πολιτικών και των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών κάθε χώρας.

ΠΗΓΗ: «DEAL NEWS»

Σε 848.602 άτομα ανήλθε τον Ιούλιο το σύνολο των εγγεγραμμένων ανέργων στο μητρώο της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), καταγράφοντας μείωση κατά 56.842 άτομα (-6,3%) σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους και αύξηση κατά 35.644 άτομα (+4,4%) σε σχέση με τον Ιούνιο του 2024. Από αυτούς, πάντως, επίδομα ανεργίας έλαβαν μόλις 139.124 άτομα (αφορά τον αριθμό των δικαιούχων που πληρώθηκαν τον Ιούλιο).

Από το σύνολο των επιδοτούμενων ανέργων 106.886 (ποσοστό 76,8%) είναι κοινοί, 1.986 (ποσοστό 1,4%) είναι οικοδόμοι, 6.902 (ποσοστό 5,0%) είναι εποχικοί τουριστικών επαγγελμάτων, 1.105 (ποσοστό 0,8%) είναι εποχικοί λοιποί (αγροτικά), 22.116 (ποσοστό 15,9%) είναι εκπαιδευτικοί και 129 (ποσοστό 0,1 %) είναι λοιποί.

Όσον αφορά τους 848.602 ανέργους, 453.801 άτομα (ποσοστό 53,5%) είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της ΔΥΠΑ για χρονικό διάστημα ίσο ή και περισσότερο των 12 μηνών και 394.801 άτομα (ποσοστό 46,5%) είναι εγγεγραμμένα για χρονικό διάστημα μικρότερο των 12μηνών. Η πλειονότητα των ανέργων (ποσοστό 68,6%) είναι γυναίκες (581.905 άτομα), ενώ οι άνδρες ανήλθαν σε 266.697 άτομα (ποσοστό 31,4%). Η ηλικιακή κατηγορία 30- 44 ετών συγκέντρωσε τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ανέργων, ο οποίος ανήλθε σε 281.014 άτομα (ποσοστό 33,1%). Μεταξύ των Περιφερειών της χώρας η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία καταγράφουν τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων, ο οποίος ανέρχεται σε 304.013 άτομα (ποσοστό 35,8%) και 169.015 άτομα (ποσοστό 19,9%), αντίστοιχα.

ΠΗΓΗ: «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ»

Ενεργοποιείται από τις δηλώσεις φόρου της επόμενης χρονιάς το κίνητρο για την ανακαίνιση όλων των ακινήτων, μέσα από το οποίο θα μπορούν οι ιδιοκτήτες να λάβουν πίσω συνολικά έως 16.000 ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια με τη μορφή έκπτωσης φόρου.

Αυτό σημαίνει ότι όσοι θέλετε να κάνετε ανακαίνιση του ακινήτου σας, μπορείτε από φέτος να εκτελέσετε τη δαπάνη και να υπολογίσετε ότι θα λαμβάνετε πίσω κάθε χρόνο 3.200 ευρώ ως έκπτωση φόρου. Προϋπόθεση, όμως, είναι να γίνουν όλες αυτές οι δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα και άρα να μπορούν να ελεγχθούν στη δήλωσή σας, στην οποία θα υπάρχει από του χρόνου ειδικός κωδικός στον οποίο θα εγγράψετε το σύνολο της δαπάνης που εκτελέσατε, είτε για την ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου σας, είτε για την αισθητική ή λειτουργική του βελτίωση.

Για να δώσουμε ένα απλό παράδειγμα. Αν κάνετε μια δαπάνη 20.000, θα σας επιστραφούν από τον φόρο της επόμενης χρονιάς 3.200 ευρώ και αυτό θα γίνεται για πέντε χρόνια, που σημαίνει ότι θα λάβετε 16.000 ευρώ. Αν τώρα κάνετε χαμηλότερη δαπάνη -ας πούμε 14.000 ευρώ- τότε θα λάβετε πίσω όλο το ποσό με μειώσεις φόρου από το 2025 έως και το 2029, ύψους 2.800 ευρώ.

Στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι να αποκτήσουν ένα κίνητρο οι ιδιοκτήτες, ώστε να ανακαινίσουν ή το δικό τους ακίνητο ή κάποια άλλα ακίνητα που παραμένουν κλειστά, στερώντας αυτή τη στιγμή περίπου 200.000 διαμερίσματα από τη στεγαστική αγορά.

Δεν αλλάζει η φορολογία

Πάντως επειδή το τελευταίο διάστημα γίνεται πολύς λόγος για αλλαγές στη φορολογία των μισθωμάτων ή του ΕΝΦΙΑ, με σκοπό τη στήριξη ή μη της μακροχρόνιας ή της βραχυχρόνιας μίσθωσης, το υπουργείο Οικονομικών μέσω διάφορων πηγών τονίζει ότι δεν συζητείται κάτι τέτοιο αυτή τη στιγμή.

Αυτό σημαίνει ότι το εισόδημα από ενοίκια θα συνεχίσει να φορολογείται από το πρώτο ευρώ με συντελεστή 15% έως τις 12.000 ευρώ, με 35% έως τις 35.000 ευρώ και με 45% για υψηλότερο εισόδημα από ενοίκια. Άρα για την ώρα κλείνει η συζήτηση για πιθανό χαμηλότερο ή ενδιάμεσο συντελεστή χαμηλότερο ή υψηλότερο του 15%. Σταθερή παραμένει και η φορολογία της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Την ίδια στιγμή τρέχουν και δεν φτάνουν όσοι θέλουν να προλάβουν μέχρι το τέλος του μήνα τις αλλαγές των κανόνων έκδοσης Golden Visa, για αυτό και υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για εκμετάλλευση του ορίου των 250.000 ευρώ. Έτσι, αυτή τη στιγμή προχωρούν συμφωνίες για ακίνητα που σε άλλες συνθήκες δεν προκαλούσαν τόσο μεγάλο ενδιαφέρον, όπως ημιτελή, παλιές μονοκατοικίες που χρήζουν σημαντικών βελτιώσεων ή δια- μερίσματα τα οποία είναι κλειστά.

Οι επαγγελματίες του χώρου προβλέπουν ότι οι επενδύσεις της Χρυσής Βίζας θα ξεπεράσουν φέτος τα 3 δισ. ευρώ, σημειώνοντας και νέο ρεκόρ. Πέρσι , αυτές οι αγορές έφτασαν τα 2,54 δισ. ευρώ, από 1,3 δισ. που ήταν το 2022. Όπως λένε, στο Κολωνάκι υπάρχουν ακόμη και λίστες αναμονής, ενώ το υψηλότερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα νότια προάστια της Αθήνας, αλλά και ο Πειραιάς.

ΠΗΓΗ: «POLITICAL»

Στην τρίτη χειρότερη θέση στην ΕΕ βρίσκεται η Ελλάδα όσον αφορά την απασχόληση των προσφάτως αποφοίτων σχολών μεταδευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σύμφωνα με τη Eurostat. Συγκεκριμένα, μόλις 72,3% των νέων ηλικίας 20-34 ετών που έλαβαν το πτυχίο τους την τριετία 2020-2023 εργαζόταν το 2023.

Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο για το σύνολο της ΕΕ, που ανέρχεται σε 83,5%. Η Μάλτα έχει τον υψηλότερο δείκτη απασχόλησης νέων αποφοίτων με 95,8%, ενώ ακολουθούν η Ολλανδία με 93,2% και η Γερμανία με 91,5%. Μαζί με την Ελλάδα, στην τριάδα των χωρών με τα χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης νέων αποφοίτων βρίσκονται η Ιταλία με μόλις 67,5% και η Ρουμανία με 74,8%. Σε 22 από τις 27 χώρες της ΕΕ το εν λόγω ποσοστό είναι άνω του 80%.

Την τελευταία δεκαετία έχει παρατηρηθεί σημαντική αύξηση στο ποσοστό απασχόλησης των προσφάτως αποφοίτων στην ΕΕ. Το 2013 ανερχόταν σε 74,3%, με την αύξηση που έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία δέκα χρόνια να αγγίζει το 10%. Η εν λόγω αύξηση είναι σταθερή, με μόνη εξαίρεση το 2020 που λόγω πανδημίας παρατηρήθηκε κάμψη.

Οι χαμηλές επιδόσεις της χώρας μας στον εν λόγω δείκτη οφείλουν να προβληματίσουν γύρω από το καίριο ζήτημα της ανεργίας των νέων, αλλά και της διασύνδεσης της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το α’ τρίμηνο του 2024, το 23,5% των νέων 20-24 ετών και το 20,2% των 25-29 ετών είναι άνεργοι. Το ποσοστό ανεργίας των αποφοίτων μεταδευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανέρχεται σε 17,1% και 8,3% αντίστοιχα.

Συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα εμφανίζει το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στους νέους κάτω των 25 ετών με ποσοστό 22,5%, πίσω από την Ισπανία (25,9%), τη Σουηδία (23,9%) και την Πορτογαλία (22,9%).

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

Σε βασικό πρωταγωνιστή των ελληνικών εξαγωγών, με σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, εξελίσσονται τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα. Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις που δυσχεραίνουν τη διακίνησή τους και τον έντονο ανταγωνισμό από τα προϊόντα τρίτων χωρών, καταφέρνουν να διατηρούν θετικό πρόσημο στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας. Αν και την τελευταία διετία οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν δημιούργησαν δυσχέρειες για τους Έλληνες εξαγωγείς, με την πρόσβαση σε κάποιες αγορές να είναι δύσκολη, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα, κυρίως φρούτα, λαχανικά, τυροκομικά και ελαιόλαδο, αύξησαν συνολικά τις εξαγωγές τους προς τις διεθνείς αγορές κατά 21,1% το διάστημα Ιανουαρίου-Απριλίου 2024, συνεχίζοντας το θετικό μομέντουμ, όταν οι συνολικές εξαγωγές της χώρας παρουσίασαν μείωση κατά 6,1% το ίδιο διάστημα.

Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Μελετών, την τελευταία τετραετία παραμένει πλεονασματικό το εμπορικό ισοζύγιο των αγροτικών προϊόντων, παρά την κόπωση στις υπόλοιπες εξαγωγές. Είναι ενδεικτικό ότι το πρώτο τρίμηνο του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, τα οποία επεξεργάστηκε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Φρούτων και Λαχανικών Incofruit Hellas, οι εξαγωγές νωπών φρούτων κινήθηκαν με θετικό πρόσημο, με την αξία τους να αυξάνεται κατά 5,8% σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2023, ενώ αυξημένη κατά 24,5% ήταν και η μέση τιμή πώλησης κατά μονάδα βάρους σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία. Σε όγκο, το α’ τρίμηνο του έτους οι εξαγωγές λαχανικών αυξήθηκαν κατά 3,5%, ενώ η αξία παρουσίασε οριακή αύξηση, αγγίζοντας τα 93,83 εκατ. ευρώ.

Από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Συνδέσμου Εξαγωγέων Φρούτων και Λαχανικών για το διάστημα Ιουλίου 2023-Ιουλίου 2024 προκύπτει ότι οι εξαγωγές ροδάκινων αυξήθηκαν κατά 23,6%, των κερασιών κατά 32,1%, των νεκταρινιών κατά 40,2%, των βερίκοκων κατά 3,6% και των επιτραπέζιων σταφυλιών κατά 324,2%, αν και οι εξαγώγιμες ποσότητες ήταν μικρές. Αυξημένες κατά 32,84% ήταν οι εξαγωγές πατάτας, φτάνοντας τους 101.329 τόνους, έναντι 76.278 τόνων το 2023. Για τους Έλληνες παραγωγούς και εξαγωγείς η διείσδυση χωρών εκτός της ΕΕ στις αγορές-στόχους για τα ελληνικά προϊόντα αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Μάλιστα, η έμφαση στην εγχώρια παραγωγή, η δημιουργία προστιθέμενης αξίας και η προβολή της ποιότητας των ελληνικών προϊόντων είναι η σωστή στρατηγική, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Εξαγωγέων Φρούτων και Λαχανικών, για την περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών και τη θωράκιση των υπαρχουσών αγορών.

Οι εισαγωγές

Την ίδια ώρα πάντως, ενώ οι εξαγωγές πάνε καλά, οι Έλληνες παραγωγοί έχουν να αντιμετωπίσουν τις εισαγωγές φρούτων και λαχανικών, οι οποίες το α’ επτάμηνο του 2024 αυξήθηκαν κατά 11,51%, φτάνοντας τους 463.374 τόνους. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία επεξεργάστηκε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Φρούτων και Λαχανικών Incofruit Hellas, τα κυριότερα προϊόντα στα οποία έγιναν εισαγωγές είναι: 202.481 τόνοι πατάτες (αύξηση κατά 17,69%), προερχόμενες από Αίγυπτο (84%), Κύπρο και Γαλλία, 149.177 τόνοι μπανάνες έναντι 138.929 τόνων το 2023 (αύξηση κατά 7,38%), προερχόμενες από Ισημερινό, Κολομβία και Κόστα Ρίκα, με μέρος τους να επανεξάγεται προς άλλες, κυρίως γειτονικές χώρες. Επίσης, 8.400 τόνοι κρεμμύδια, προερχόμενα από Αυστρία, Ολλανδία και Αίγυπτο, 7.320 τόνοι ντομάτες (αύξηση κατά 0,58%) από Τουρκία, Γερμανία και Ολλανδία, 3.255 τόνοι πιπεριές (αύξηση κατά 53,54%) από Ιορδανία, Ολλανδία και Ισραήλ. Εισαγωγές έγιναν επίσης σε μήλα (12.437 τόνοι) από Β. Μακεδονία, Πολωνία και Ιταλία, 4.811 τόνους αβοκάντο (αύξηση κατά 36,06%) από Ολλανδία, Ισραήλ και Κύπρο, και 2.132 τόνους ακτινίδια (αύξηση κατά 104,63%) από Ιράν, Ιταλία και Χιλή.

Φέτα

Το 70% της παραγωγής σε εξαγωγές

Aυξημένες είναι τα τελευταία χρόνια οι εξαγωγές φέτας. Περίπου το 65% – 70% της ετήσιας παραγόμενης φέτας, προϊόν το οποίο έχει χαρακτηριστεί ΠΟΠ, προορίζεται πλέον για εξαγωγές. Μάλιστα σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΘΕΑΣ (Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών) Παύλο Σατολιά η φέτα εισφέρει στη χώρα μας ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Ωστόσο συχνά είναι τα κρούσματα από παραποιημένα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά και παραπλανούν τους καταναλωτές ιδιαίτερα στο εξωτερικό. Για τον λόγο αυτό οι Έλληνες τυροκόμοι ζητούν αυστηρούς ελέγχους εντός και εκτός της χώρας για την προστασία του μοναδικού αυτού προϊόντος.

ΠΗΓΗ: «ΤΑ ΝΕΑ»

Tο πρόβλημα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (ισοζύγιο πληρωμών) οξύνεται στα χρόνια ύστερα από την πανδημία, με δύο δεδομένα να είναι ιδιαίτερα προβληματικά: Πρώτο, ότι αυξάνεται ταχύτατα με τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, χωρίς να αποκλιμακώνεται ουσιαστικά με την επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης, και δεύτερο, ότι το success story της δυναμικής αύξησης των εξαγωγών από τις αρχές του 2024 ξεθωριάζει.

Εξαιτίας των δύο αυτών αρνητικών στοιχείων, το έλλειμμα του ισοζυγίου διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα να μπει στα «ραντάρ» των οίκων αξιολόγησης του χρέους. Με έλλειμμα που πλησίασε το 10% του ΑΕΠ το 2022, αποκλιμακώθηκε σε επίπεδα περί το 6,5% το 2023 και φέτος τείνει να επανέλθει σε επίπεδα πάνω από 7,5%. Αν δεν υπήρχε το κοινό νόμισμα, οι αγορές θα είχαν «επιτεθεί» και θα είχαν επιβάλει υψηλό επιτόκιο δανεισμού στο ελληνικό Δημόσιο – και κατ’ επέκταση στον ιδιωτικό τομέα, δυσκολεύοντας εξαιρετικά την αναχρηματοδότηση του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους. Λόγω του κοινού νομίσματος οι συνέπειες δεν είναι μεγάλες, αλλά το υψηλό έλλειμμα αποτελεί «σκιά » στην ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας σε ξαφνικές αρνητικές στροφές στη διεθνή οικονομική συγκυρία, καθώς αποτελεί τον έναν από τους δύο βασικούς δείκτες του ελλείμματος ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Το βασικό αντιστάθμισμα, που αποτρέπει την αύξηση του ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών σε… δυσθεώρητα ύψη, είναι ο τουρισμός, που εξασφαλίζει πλεόνασμα στο ισοζύγιο υπηρεσιών. Το 2024 στον τουρισμό αποδεικνύεται ακόμη καλύτερο από το 2023, με αποτέλεσμα στο 1ο εξάμηνο του έτους να καταγραφεί πλεόνασμα ύψους 7.231,4 εκατ. ευρώ. Το 40%, περίπου, αυτού του πλεονάσματος καταγράφηκε τον Ιούνιο (3.190,1 εκατ. ευρώ). Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο αναμένεται ότι το ύψος του πλεονάσματος στο ισοζύγιο υπηρεσιών θα αυξηθεί περαιτέρω, ενώ τον Σεπτέμβριο θα κινηθεί περίπου στα επίπεδα του Ιουνίου.

Ο τουρισμός σώζει, αλλά…

Όμως, ο τουρισμός δεν είναι ικανός να «σώσει την παρτίδα», καθώς το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών είναι περίπου 2,5 φορές μεγαλύτερο. Συγκεκριμένα, στο εξάμηνο έφτασε τα 17.464,5 εκατ. ευρώ, πάνω από 2 δισ. ευρώ υψηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023. Το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών (εμπορικό έλλειμμα) οφείλεται στον πολύ προβληματικό συνδυασμό μείωσης του όγκου των εξαγωγών στο εξάμηνο και αύξησης του όγκου των εισαγωγών:

ΕΞΑΓΩΓΕΣ: 24.694,1 εκατ. ευρώ το 1ο εξάμηνο 2024, έναντι 25.437,7 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2023.

ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ: 42.158, 7 εκατ. ευρώ το 1ο εξάμηνο του 2024, έναντι 40.777,6 εκατ. ευρώ το 1ο εξάμηνο του 2023.

Ο Ιούνιος παρουσιάζει αντίστροφη-ενθαρρυντική εικόνα, καθώς οι εξαγωγές αυξήθηκαν σε σχέση με τον Ιούνιο του 2023 και οι εισαγωγές μειώθηκαν.

Τέλος, προβληματισμό προ- καλεί η πολύ αρνητική εικόνα στο ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών, όπου καταγράφεται έλλειμμα 8.128,9 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά περισσότερο από 3 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023.

Έλλειμμα επενδύσεων

Στην κατηγορία αυτή η μεγάλη επιδείνωση παρατηρείται στην υποκατηγορία Επενδύσεις χαρτοφυλακίου, όπου στο πρώτο εξάμηνο καταγράφεται έλλειμμα 3.042,7 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 2.812,5 εκατ. ευρώ το 2023. Στην υποκατηγορία λοιπές επενδύσεις επίσης καταγράφεται υψηλό έλλειμμα (3.601,6 εκατ. ευρώ) , αλλά υποδιπλάσιο σε σχέση με το 2023. Στην υποκατηγορία άμεσες επενδύσεις καταγράφεται επίσης έλλειμμα, τόσο στο εξάμηνο όσο και τον Ιούνιο (1.211,9 εκατ. ευρώ και 197,4 εκατ. ευρώ αντίστοιχα).

Συνολικά, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών βαδίζει σε νέα υψηλά σε σχέση με το 2023.

ΠΗΓΗ: «Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ»