«Το 31% των αγροκτημάτων στην Ελλάδα έχει χαθεί»

Διόλου κολακευτικά για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι τα συμπεράσματα της νέας μελέτης της Greenpeace, η οποία δημοσιεύθηκε χθες, Πέμπτη 3 Οκτωβρίου, θέτοντας στο επίκεντρο τον αγροτικό τομέα και τον παραγκωνισμό της οικογενειακής γεωργίας, προς όφελος των συγκεντρωτικών μεγάλων εκμεταλλεύσεων. Όπως επισημαίνει η περιβαλλοντική οργάνωση, « οι αγρότες της ΕΕ πιέζονται να βιομηχανοποιήσουν την παραγωγή τους, εφαρμόζοντας τις πιο καταστρεπτικές γεωργικές πρακτικές, προκειμένου να παραμείνουν στο επάγγελμα και να μην σταματήσουν τις δραστηριότητές τους».

Η Greenpeace κάνει λόγο για «αδικία που επικρατεί στον αγροτικό τομέα» και χάσμα μεταξύ των εκμεταλλεύσεων οικογενειακού τύπου, που δίνουν αγώνα για να επιβιώσουν», και των αγροκτημάτων βιομηχανικής κλίμακας, «που καρπώνονται το μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων επιδοτήσεων και των κερδών που παράγονται από τον αγροτικό κλάδο».

Εμβαθύνοντας στα αίτια αυτού του χάσματος , η οργάνωση καταγγέλλει ότι το πρόβλημα «δημιουργείται και συντηρείται από την άνιση κατανομή των δημόσιων επιδοτήσεων και της ιδιωτικής χρηματοδότησης, που ευνοεί τα αγροκτήματα βιομηχανικής κλίμακας και από την πολιτική αποτυχία στην αντιμετώπιση αυτών των ανισοτήτων». Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ μειώνεται σε ανησυχητικό βαθμό, φέρνοντας στο φως στοιχεία που προκαλούν αν μη τι άλλο… αμηχανία.

«Από το 2007, η ΕΕ έχει χάσει σχεδόν 2 εκατομμύρια εμπορικά αγροκτήματα και 3,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. τα περισσότερα αγροκτήματα που εξαφανίστηκαν ήταν επιχειρήσεις μικρής κλίμακας, που είτε έκλεισαν είτε πιέστηκαν να ανέβουν κλίμακα, περνώντας σε βιομηχανικά επίπεδα παραγωγής, ώστε να αυξήσουν την οικονομική τους απόδοση, κάτι που συχνά συνοδεύεται από τις πιο καταστροφικές βιομηχανικές γεωργικές πρακτικές. Όμως, η πρόσβαση των αγροτών σε χρηματοδότηση και δημόσιες επενδύσεις είναι πολύ άνιση, με τα αγροκτήματα βιομηχανικής κλίμακας να έχουν την καλύτερη πρόσβαση τόσο σε δημόσιες επιδοτήσεις όσο και σε ιδιωτικές χρηματοδοτήσεις», αναφέρει n Greenpeace.

Ευάλωτες οι εκμεταλλεύσεις μικρής κλίμακας στη χώρα μας

Σχετικά με την Ελλάδα, η μελέτη αποκαλύπτει ότι η χώρα μας έχασε το 31% από τα αγροκτήματά της , μείωση που αφορά αποκλειστικά τις εκμεταλλεύσεις μικρής κλίμακας . Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, οι τελευταίες «έχουν συρρικνωθεί κατά 37%, παραμένουν ωστόσο η ραχοκοκαλιά της ελληνικής γεωργίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 88%των αγροκτημάτων της χώρας το 2021 ».

Σε αντίθεση με οποιαδήποτε άλλη χώρα στην ανάλυση της Greenpeace, μεταξύ 2007 και 2021 , τα μέσα καθαρά κέρδη ανά αγρόκτημα στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 13%. «Η μείωση κερδών στα μικρά αγροκτήματα είναι ακόμα πιο απότομη: Τα αγροκτήματα μικρής κλίμακας το 2021 κέρδιζαν κατά μέσο όρο 29% λιγότερο σε σχέση με το 2007», αναφέρουν οι μελετητές.

Βασικό αίτιο για τα παραπάνω είναι το γεγονός ότι τα μεγαλύτερα αγροκτήματα λαμβάνουν συστημική υποστήριξη από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, η οποία τους επιτρέπει να μεγαλώνουν και να παράγουν περισσότερο. «Ενώ τα μεσαίας προς μεγάλης κλίμακας αγροκτήματα αποτελούν μόνο το 12% των αγροκτημάτων στην Ελλάδα, λαμβάνουν το 34% των επιδοτήσεων άμεσων ενισχύσεων από την Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ για τα εμπορικά αγροκτήματα. Τα εμπορικά αγροκτήματα μικρής κλίμακας, από την άλλη μεριά, κατά πολύ η μεγαλύτερη ομάδα αγροκτημάτων και η ραχοκοκαλιά της ελληνικής γεωργικής οικονομίας, λαμβάνουν μόνο το 65% των επιδοτήσεων, παρόλο που τα καθαρά τους έσοδα μειώνονται δραστικά», επισημαίνουν οι μελετητές.

«Η ΕΕ εξωθεί στον αφανισμό τους μικρούς αγρότες»

«Η νέα μελέτη της Greenpeace καταδεικνύει πέρα από κάθε αμφιβολία ότι η ΕΕ εξωθεί τους μικρούς αγρότες στην εξαφάνιση και στηρίζει την παραγωγή της τροφής μας σε λίγους, υπερβολικά ισχυρούς και καταστροφικούς για το περιβάλλον και την υγεία μας παίκτες, που μόνο στόχο έχουν το κέρδος», επισημαίνει η Έλενα Δανάλη, υπεύθυνη της εκστρατείας της βιώσιμης γεωργίας στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace. «Οι αγροτικές πολιτικές της ΕΕ στηρίζουν μία βιομηχανική γεωργία που επιδεινώνει την κλιματική κρίση, καθιστά εξαιρετικά ευάλωτη την παραγωγή της τροφής μας στις επιπτώσεις της και καταστρέφει το έδαφος και το νερό. Οι αγρότες βασίζονται σε ένα υγιές φυσικό περιβάλλον, την ίδια στιγμή που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή απέναντι στην κλιματική κρίση, όμως το τρέχον αγροδιατροφικό μοντέλο τούς εγκλωβίζει σε έναν μονόδρομο βιομηχανοποίησης χωρίς δυνατότητα να στραφούν σε πραγματικές εναλλακτικές λύσεις», προσθέτει.

Επιπτώσεις

Σύμφωνα με τους μελετητές, αυτή η πίεση για στροφή προς μεγαλύτερα, βιομηχανικά αγροκτήματα και αύξηση οικονομικών αποδόσεων «σημαίνει ότι η οικονομική ισχύς στη γεωργία εξακολουθεί να είναι συγκεντρωμένη στα χέρια ελάχιστων αγροκτημάτων και έχει σοβαρές επιπτώσεις, ανάμεσα στις οποίες βρίσκονται ο έλεγχος της παραγωγής τροφής από λίγους κολοσσούς αγροδιατροφής, η αύξηση της ανεργίας στις αγροτικές περιοχές, ένα αυξανόμενο χάσμα μεταξύ αστικών και υπαίθριων περιοχών, μία περαιτέρω επιδείνωση της ευζωίας των ζώων και η καταστροφή της φύσης πάνω στην οποία βασίζονται οι αγρότες και η γεωργία που παράγει την τροφή μας».

Όπως συμπληρώνει η Έλενα Δανάλη, « ειδικά για τη χώρα μας, που μόλις πριν από έναν χρόνο χτυπήθηκε σφοδρά στην περιοχή της Θεσσαλίας από ακραία καιρικά φαινόμενα, τα στοιχεία της μελέτης είναι ανησυχητικά, καθώς μεγάλο μέρος των μικρών αγροκτημάτων, που είναι η ραχοκοκαλιά της γεωργίας μας, εξαφανίζεται. Το μεγάλο διακύβευμα για την ΕΕ και την ελληνική κυβέρνηση είναι αν θα τολμήσουν μία ριζική στροφή στις αγροτικές πολιτικές που θα εξασφαλίζουν δίκαιο εισόδημα για τους αγρότες και θα εγγυώνται την παραγωγή επαρκούς, υγιεινής τροφής με τρόπους που προστατεύουν το περιβάλλον χωρίς να μετατρέπουν τα αγροκτήματά τους σε ρυπογόνα εργοστάσια που δηλητηριάζουν τη φύση και τη ζωή μας».

Αιτήματα

Με βάση τα παραπάνω ευρήματα, η Greenpeace καλεί την ελληνική κυβέρνηση:

• Να δημοσιεύσει πολιτικά μέτρα που θα ανατρέπουν την τάση εξαφάνισης των αγροκτημάτων μικρής κλίμακας της Ελλάδας με έμφαση στη στήριξη παραγωγών που είτε ήδη εφαρμόζουν είτε σκοπεύουν να εφαρμόσουν αγροοικολογικές πρακτικές.
• Να δημοσιεύσει το σχέδιο που θα αναγεννήσει και θα θωρακίσει πραγματικά την αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα, ξεκινώντας από την πληγείσα Θεσσαλία μέσα από ένα αγροτικό μοντέλο βιώσιμο, δίκαιο και ανθεκτικό στη νέα κλιματική πραγματικότητα.

ΠΗΓΗ: «ΥΠΑΙΘΡΟΣ»