Σε συνδυασμό με την αναπροσαρμογή των κριτηρίων χορήγησης των επιδομάτων που ανακοινώνονται μέσα στις επόμενες εβδομάδες, στόχος είναι η καλύτερη στόχευση της επιδοματικής πολιτικής και η μείωση του κινδύνου της φτώχειας, που παραμένει πολύ μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα παρά την αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών. Με την εισαγωγή πρόσθετων κριτηρίων όπως το ύψος των καταθέσεων ή ακόμη και η αξία του αυτοκινήτου, αλλά και τη θέσπιση του δείκτη «συγκέντρωσης επιδομάτων» ανά ΑΦΜ, επιδιώκεται επίσης να μη λειτουργεί η επιδοματική πολιτική ως αντικίνητρο για την επιστροφή στην αγορά εργασίας.
Κεντρικές επιλογές
Τα σφικτά δημοσιονομικά περιθώρια μετά και την ενεργοποίηση του νέου Συμφώνου Σταθερότητας, που βάζει «κόφτη» στον ρυθμό αύξησης των καθαρών δαπανών του κράτους, δεν αφήνουν περιθώρια το πρόβλημα της φτώχειας να αντιμετωπιστεί με γενναία αύξηση των διαθέσιμων κρατικών κονδυλίων. Αυτό υποχρεώνει τα συναρμόδια υπουργεία να οδηγηθούν σε πολιτικές καλύτερης «στόχευσης» . Τρεις είναι οι κεντρικές επιλογές που έχουν γίνει προς αυτή την κατεύθυνση και οι οποίες θα εφαρμοστούν στην πράξη το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα:
1. «Πάγωμα» των εισοδηματικών κριτηρίων βάσει των οποίων χορηγούνται τα κοινωνικά επιδόματα, ώστε με την πάροδο του χρόνου και την αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων δικαιούχοι να καθίστανται μόνο όσοι έχουν πραγματικά χαμηλά εισοδήματα. Σε βάθος χρόνου, οι δικαιούχοι των επιδομάτων θα γίνονται ολοένα και λιγότεροι, επιτρέποντας την αύξηση των ποσών ανά άτομο σε όσους θα παραμένουν στις λίστες των δικαιούχων. Αυτό θα ισχύσει και από τη 1/1/2025 καθώς έχει δρομολογηθεί και αύξηση του επιδόματος τέκνων και αύξηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.
2. Η θέσπιση και νέων κριτηρίων στα διάφορα κοινωνικά επιδόματα, ώστε να βγαίνουν εκτός λίστας όσοι εμφανίζονται με χαμηλά εισοδήματα αλλά με αρκετά περιουσιακά στοιχεία. Προς αυτή την κατεύθυνση αναμένεται μέσα στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα να ανακοινωθεί η θέσπιση κριτηρίων κινητής και ακίνητης περιουσίας (από καταθέσεις και αυτοκίνητα μέχρι σπίτια) σχεδόν για το σύνολο των κοινωνικών επιδομάτων πλην των αναπηρικών. Τα νέα κριτήρια θα ισχύσουν από τις αρχές του 2025. Οι αλλαγές που έχουν δρομολογηθεί είναι οι εξής:
•Το εισοδηματικό κριτήριο για το επίδομα τέκνων δεν θα αλλάξει. Όμως το 20% του εισοδήματος από μισθό (και μόνο από τη συγκεκριμένη πηγή) δεν θα λαμβάνεται υπόψη, ώστε οι μισθωτοί που θα λαμβάνουν μια αύξηση να μη χάνουν μέρος ή το σύνολο του επιδόματος.
•Στο επίδομα τέκνων εισάγονται περιουσιακά κριτήρια. Εκτός από την ακίνητη περιουσία, θα μπαίνει κριτήριο και κινητών αξιών, όπως οι καταθέσεις και τα αυτοκίνητα.
•Στο ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα αναθεωρούνται τα κριτήρια ακίνητης και κινητής περιουσίας, αλλά και καταθέσεων.
•Στο επίδομα στέγασης αλλά ζουν τα κριτήρια της ακίνητης περιουσίας, ενώ εισάγεται κριτήριο κινητής περιουσίας.
Η εισήγηση του αρμόδιου υπουργείου Οικογένειας προς το υπουργικό συμβούλιο είναι έτοιμη και το νομοσχέδιο αναμένεται -αφού εγκριθεί-να πάρει τον δρόμο για ψήφιση εντός των επόμενων εβδομάδων, με στόχο τα νέα κριτήρια να ισχύσουν από το 2025.
3. Η συγκρότηση του εθνικού μητρώου δικαιούχων -σε αυτό αναφέρθηκε χθες ο υπουργός Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης- με το οποίο θα καταγραφούν οι πολλαπλά επιδοτούμενοι. Ανοικτό είναι το ενδεχόμενο μετά τη συγκρότηση του μητρώου και την εξαγωγή των πρώτων συμπερασμάτων, να δρομολογηθεί και ένας συνολικός «κόφτης» ώστε να μην υπάρχουν περιπτώσεις νοικοκυριών που θα φτάνουν να επιδοτούνται με ποσά υψηλότερα το κατώτατου μισθού συνολικά. Το σύστημα, αυτή τη στιγμή, τέτοιες περιπτώσεις δεν τις εντοπίζει. Δε υπάρχει φορέας που να γνωρίζει ότι σε έναν συγκεκριμένο ΑΦΜ διαπιστώνονται και επιδόματα τέκνων, και επιδόματα στέγασης και επιδόματα θέρμανσης, αλλά και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Το άθροισμα καταλήγει να συνιστά ισχυρό αντικίνητρο για εργασία και αυτές τις περιπτώσεις θα επιδιώξει να εντοπίσει το νέο εθνικό μητρώο δικαιούχων επιδομάτων.
ΠΗΓΗ: «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»
