Από το χωράφι στο ράφι: Χάσμα τιμών για τον καταναλωτή, «νάρκη» για την παραγωγή

Σέ δομική παθογένεια εξελίσσεται τό χάσμα τιμών πού καταγράφεται «από τό χωράφι στο ράφι», δημιουργώντας πολλαπλά δυσμενή αποτελέσματα γιά παραγωγούς καί καταναλωτές.

Κατ’ ουσίαν, οι καταναλωτές αναγκάζονται να βάζουν «βαθειά τό χέρι στην τσέπη» γιά βασικά αγαθά, ενώ τήν ίδια ώρα καί οι παραγωγοί βλέπουν να καρπώνονται ενδιάμεσοι τίς υπεραξίες.  Σέ αυτούς τούς «ενδιαμέσους» δέ είναι καί τό κράτος, πού καταγράφει αυξημένα έσοδα μέσω του ΦΠΑ, που «αρθρώνεται» επί της τελικής τιμής, ως γνωστόν. Αυτά τά φαινόμενα, πού απειλούν τά οικογενειακά εισοδήματα, αλλά καί ναρκοθετούν τήν εθνική παραγωγή, πρός όφελος συχνά εισαγομένων προϊόντων, ανεδείχθησαν, μετ’ εμφάσεως, σέ εκδήλωση πού οργάνωσε, τήν Δευτέρα τό μεσημέρι, στήν αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του μετρό στο Σύνταγμα, ή Ενωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), στο πλαίσιο του Info Fest της ΓΣΕΕ. Χαρακτηριστικώς, Θωμάς, ο Μάνος, γραμματεύς της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Οσπρίων, ανεφέρθη στην σχέση μεταξύ παραγωγής καί λιανικής τιμής, επισημαίνοντας ότι «ο καταναλωτής πληρώνει πολλαπλάσια για προϊόντα πού δέν αποδίδουν τό δίκαιο εισόδημα στόν παραγωγό». Τήν ίδια ώρα, βάσει όσων ανεφέρθησαν, παρά τήν μείωση τιμών στο χωράφι, σε προϊόντα όπως τά όσπρια ή τό σιτάρι, δέν υπήρξε ανάλογος τάσις στις τελικές τιμές, όπως ετόνισε ο Θωμάς Μάνος, σε σχετικό πάνελ μέ τόν Απόστολο Ραυτόπουλο, πρόεδρο της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), τον Δημήτρη Μόσχο, πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) καί τόν Παναγιώτη Τριβέλλα, καθηγητή στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΓΠΑ), διευθυντή Εργαστηρίου Οργανωσιακής Καινοτομίας καί Συστημάτων Διοίκησης. Χαρακτηριστικώς, ο κ. Μάνος ανέφερε ότι η τιμή στο ράφι στά όσπρια είναι αυξημένη κατά 200-250% πάνω από τήν τιμή παραγωγού. Κι όπως εσημείωσε ο κ. Ραυτόπουλος, δίδοντας ένα σχετικό παράδειγμα, οι γίγαντες Πρεσπών, από τά 5 ευρώ πού πληρώνεται ο παραγωγός ανά κιλό, πάνε στά 10 καί 12 ευρώ. Αναλόγως καί τό μουσχάρι, πού, όπως είπε ο κ. Ραυτόπουλος, από τά 8 ευρώ περίπου πού φεύγει από τόν παραγωγό, καταλήγει στα σχεδόν 20 ευρώ ανά κιλό στον καταναλωτή. Επίσης, ο κ. Ραυτόπουλος ετόνισε ότι η τιμή γιά τό σκληρό σιτάρι έπεσε εφέτος κατά 32% στον παραγωγό, από 28 λεπτά στα 18 λεπτά, ωστόσο οι καταναλωτές δέν είδαν τά ζυμαρικά νά έχουν υποστεί μείωση. Τήν ίδια ώρα, όπως είπε, η σοκολάτα, από τόν Δεκέμβριο του 2024 πού έφθασε ο τόνος στα 12.500 ευρώ, σήμερα έχει βρεθεί στά 5.500 ευρώ ο τόνος στα διεθνή χρηματιστήρια. «Γιατί αυξάνεται η τιμή της σοκολάτας, όταν έχει μειωθεί κατά 60% ;» διερωτήθη ο πρόεδρος της ΕΕΚΕ. «Δέν θέλουν νά αντιμετωπίζουν τήν λαίλαπα της ακρίβειας» τόνισε ο κ. Μάνος σημειώνοντας ότι στούς πληττομένους είναι τόσο ο παραγωγός όσο καί ο και ταναλωτής. Υπεγράμμισε δέ ότι τό ποσοστό διαφοράς από τό χωράφι στο ράφι «δέν μπορεί νά τό συναντήσουμε πουθενά». Ενέργεια καί εισροές «Είχαμε αύξηση του κόστους παραγωγής» συνεπλήρωσε ο κ. Μάνος, εστιάζοντας στο κόστος εισροών, τήν ενέργεια, τήν απουσία προβλέψεως για αγροτικό πετρέλαιο όπως υπάρχει σέ άλλες χώρες. «Η μεσοσταθμική αύξηση είναι στο 40-50%. Όμως, τη φετινή χρονιά έχουμε μείωση της τιμής σέ πολλά είδη. Αλλά, δυστυχώς, είδαμε νά μήν περνάει στον καταναλωτή. Στα σιτηρά είχαμε μείωση 30% στο σκληρό σιτάρι, στο μαλακό στο 25% . Είδαμε πουθενά μειώσεις; Το εναντίον, αυξήσεις είδαμε» ανέφερε ο κ. Μάνος . Εξειδικεύοντας, ανέφερε ότι τό καλοκαίρι, μετά τήν συγκομιδή, στά όσπρια υπήρξε πτώσις τιμής. «Τό συμπέρασμα είναι ότι έχει σπάσει η αλυσίδα, γιά νά υπάρχει ή σωστή αγορά. Κι όταν σπάσει η αλυσίδα, ζούμε φαινόμενα ανεξέλεγκτα. Η μεγαλύτερη αιτία της αύξησης των τιμών είναι η υπερσυγκέντρωση καί τά ολιγοπώλια. Υπάρχει μειωμένη διαπραγματευτική δυνατότητα καί επιβάλλουν τα δικά τους  “θέλω”. Κι έτσι υπάρχει η διαφορά από τό χωράφι στο ράφι . Παραγωγοί καί καταναλωτές χάνουν» υπεγράμμισε Κι αυτό τήν ώρα πού, βάσει της αναλύσεως της Τραπέζης Πειραιώς γιά τήν πορεία των διεθνών τιμών στά αγροτικά προϊόντα, γιά τόν Σεπτέμβριο 2025, οι παγκόσμιες μηνιαίες προβλέψεις γιά τήν αγορά σιταριού (USDA) αφορούν σέ αυξημένη παραγωγή, κατανάλωση, εμπόριο καί αποθέματα. Παρά, πάντως, τήν αυξημένη προσφορά σιταριού σέ παγκόσμιο επίπεδο, βάσει της αναλύσεως, ως αποτέλεσμα της ενισχυμένης παραγωγής καί των υψηλοτέρων αποθεμάτων, η επίδρασις στίς τιμές των ΣΜΕ δέν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως. Συμφώνως πρός τίς εκτιμήσεις των αναλυτών, η ενισχυμένη κατανάλωσις, σέ συνδυασμό μέ τό συγκριτικώς χαμηλό επίπεδο αποτιμήσεως του προϊόντος, ενδέχεται νά ασκήσουν ανοδική πίεση στις τιμές. Ενδεικτική της τάσεως αυτής είναι η πρόσφατος αύξησις των θέσεων αγοράς στά ΣΜΕ από διαχειριστές κεφαλαίων. Τέλος, παραμένει αβέβαιη ή στρατηγική της Κίνας ως πρός τίς εισαγωγές σιτηρών από τίς ΗΠΑ ή αν θα στραφεί σέ εναλλακτικούς εξαγωγείς, όπως π.χ. η Αργεντινή, η οποία, συμφώνως πρός δημοσιεύματα, έχει αναστείλει προσωρινώς τούς εξαγωγικούς δασμούς έως τα τέλη Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους. Συνταγή σωτηρίας Δεδομένης, πάντως, της επιδράσεως των χρηματιστηριακών τάσεων καί «παιχνιδιών», προφανώς, στην τελική τιμή, ο κ. Μάνος, στο φόντο καί των μέτρων πού προωθεί τό ΥΠΑΝ, εζήτησε νά υπάρξει διαφάνεια. «Μιά πλατφόρμα γιά τό πώς ξεκινά ένα προϊόν από τό χωράφι καί πώς καταλήγει στο ράφι . Δυστυχώς, δέν έχει γίνει, παρά τίς οχλήσεις μας, καί δέν υπάρχει θέληση να γίνει. Έχει συνέπειες, επαγγελματικές και κοινωνικές» ύπεγράμμισε ο κ. Μάνος καί εστίασε στήν εξάρτηση της παραγωγικής Ελλάδος από τά ολιγοπώλια εφοδίων, ενεργείας κ.τ.λ. «Λίγοι έχουν τόν έλεγχο των εφοδίων, λίγοι της ενέργειας. Κι έτσι υπάρχει εγκατάλειψη της Περιφέρειας. Κάποτε θυμηθήκαμε τήν έπισιτιστική ασφάλεια της χώρας. Ουαί καί αλίμονο, εάν εξαρτηθεί από εθνικές παραγωγές ή χώρα» υπεγράμμισε μετ’ εμφάσεως.

Να σημειωθεί,πάντως, ότι μένομοθετική ρύθμιση, γιά βασικά προϊόντα, θά αναγράφεται όχι μόνο ή τιμή πωλήσεως, αλλά καί η πρώτη τιμή παραγωγής. Αυτό ανακοίνωσε, πρίν λίγες μέρες, σε δηλώσεις του, ο υπουργός Αναπτύξεως Τάκης Θεοδωρικάκος, στην προσπάθεια γιά τήν αντιμετώπιση της ακρίβειας. Κατ’ ουσίαν το ΥΠΑΝ αναφέρει ότι θά υπάρχει έλεγχος στις τιμές από τό χωράφι στο ράφι. Τό επόμενο χρονικό διάστημα, μάλιστα, θά υπογραφεί υπουργική απόφασις, η οποία θά αναφέρει ότι σε περίπτωση πού έχουμε αδικαιολόγητη αύξηση τιμών, τό κατάστημα λιανικής σούπερ μάρκετ κ.α.) θά είναι υποχρεωμένο νά αναγράφει τήν πρώτη τιμή τιμολογήσεως του προϊόντος στόν τόπο παραγωγής (τιμή παραγωγού), ώστε ο πολίτης νά είναι ενημερωμένος, να γνωρίζει πόσα κερδίζουν οι ενδιάμεσοι καί τό εμπόριο καί νά αποφασίζει τί θά αγοράσει.

Πηγή: “ΕΣΤΙΑ ΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗΣ”