ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Αβέβαιο το αυριο

Μετά την οικονομική κρίση και την πανδημία ο κλάδος του εμπορίου δοκιμάζεται σκληρά και πάλι. 

Στη δύσκολη αυτή χρονιά η παρουσίαση της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου για το   2021 αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον του κλάδου.

Οι επιπτώσεις της πανδημίας της Covid-19 και ο αντίκτυπος  της παρατεταμένης κρίσης χρέους που προηγήθηκε, επηρέασαν σε εξαιρετικά υψηλό βαθμό την εγχώρια οικονομία και συνακόλουθα τον κλάδο του εμπορίου.

ΟΡΑΤΟΣ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΒΙΟΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΤΙΣ ΔΥΟ “ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ” ΠΟΥ ΚΥΝΔΥΝΕΥΕΙ ΜΕ “ΛΟΥΚΕΤΟ”

ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΕΔΩ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ

Οι καταιγιστικές εξελίξεις στη διεθνή οικονομική και πολιτική πραγματικότητα, όπως επιταχύνθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την εκτίναξη των τιμών, προκαλούν νέες ισχυρές αναταράξεις και επιβάλλουν αναπόφευκτες προκλήσεις στην επιχειρηματικότητα. Το εμπόριο και εν γένει η επιχειρηματικότητα καλούνται να πορευτούν εν μέσω ενός ρευστού περιβάλλοντος, πλήρους μη αναμενόμενων προκλήσεων, όπου η μοναδική σταθερά θα είναι ενδεχομένως η ανατροπή.  Ως εκ τούτου έντονος ήταν ο προβληματισμός που κυριάρχησε στο σχολιασμό επί των αποτελεσμάτων της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2021 με τίτλο “Από τις πολύ-επίπεδες κρίσεις στην αβεβαιότητα”, που έκαναν οι διευθυντές των επιστημονικών ινστιτούτων κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που πραγματοποίησε η ΕΣΕΕ την Τρίτη 5 Απριλίου 2022. Ήδη από το 2020,  οι συνολικές πωλήσεις των εταιρειών του εμπορίου κατέγραψαν μείωση κατά 8,5% ενώ τα μικτά κέρδη υποχώρησαν σε μικρότερο βαθμό 5,6%.  Παρ όλα αυτά και το 2021 ενώ η απασχόληση στο εμπόριο παρουσίασε οριακή πτώση κατά 0,6% σε σχέση με πέρυσι,  ο κλάδος παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης της χώρας με 17,9% της συνολικής απασχόλησης παρέχοντας εργασία σε περίπου 700.000 εργαζομένους.  Για τους Έλληνες εμπόρους η φορολόγηση, η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης, η έλλειψη ρευστότητας ,η αύξηση του κόστους των εμπορευμάτων και οι πράξεις αθέμιτου ανταγωνισμού αποτελούντα σημαντικότερα προβλήματα των εμπορικών επιχειρήσεων.

ΑΡΓΕΙ Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ

Παρά τη βελτίωση του κλάδου πέρυσι μετά την τριπλή κρίση (χρέους πανδημίας και πληθωρισμού) οι μεταβολές του οικονομικού και επιχειρηματικού κλίματος είναι συνεχείς, διογκώνοντας την αβεβαιότητα και ανατρέποντας προβλέψεις ανέφεραν οι ομιλητές κατά την παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης ελληνικού εμπορίου του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ για το 2021.  Πιο συγκεκριμένα,  ο Δείκτης Κύκλου Εργασιών στο λιανικό εμπόριο ανέκαμψε το 2021 έπειτα από το προβληματικό προηγούμενο έτος.  Οι ειδικές συνθήκες της υγειονομικής κρίσης ευνόησαν συγκριτικά περισσότερο τις πωλήσεις σε φαρμακευτικά προϊόντα και καλλυντικά,  σούπερ μάρκετ (εάν υπολογιστεί και η τεράστια αύξηση του 2020), όπως επίσης και τις πωλήσεις εκτός καταστημάτων (διαδικτυακές).  Βέβαια,  ο ενδοκλαδικός δυϊσμός δεν είναι πανδημικό απότοκο καθώς είχε ήδη εντοπιστεί στην Ετήσια Έκθεση του 2019.  Ωστόσο,  οι ομιλητές έκαναν λόγο για μια “τεχνητή” αύξηση κατά 11,5% την περίοδο 2020-2021 που όπως ανέφερε το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ οφειλόταν στην ανάγκη για γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα, στο απρόσμενα υψηλό τουριστικό ρεύμα αλλά και στην κρατική ενίσχυση των εισοδημάτων πολιτών και επιχειρήσεων,  με μια σειρά μέτρων στήριξης.

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΛΟΥΚΕΤΟΥ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Λιγότερο αισιόδοξες εμφανίζονται οι μικρότερες επιχειρήσεις για τη βιωσιμότητα τους, καθώς η “ψαλίδα” ανάμεσα στις πολυεθνικές και στα μικρά καταστήματα φαίνεται πως άνοιξε ακόμη περισσότερο.  Αρκεί να σημειωθεί πως ο μέσος κύκλος εργασιών των μικρότερων μονάδων στο λιανικό έχει επιστρέψει στα επίπεδα του 2016, χάνοντας την όποια μεγέθυνση είχε επιτευχθεί έως το 2019.  Η έκθεση αποκάλυψε πως είναι ορατός πλέον ο κίνδυνος βιωσιμότητας για μία στις δύο απειλούμενες επιχειρήσεις που κινδυνεύει με οριστική παύση της εμπορικής της δραστηριότητας.

ΑΥΞΗΘΗΚΑΝ ΟΙ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΣΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΜΙΣΘΩΤΟΙ

Μιλώντας για το εμπόριο, που αποτελεί και τον μεγαλύτερο εργοδότη της χώρας απασχολώντας περίπου 700.000 εργαζομένους,  η έκθεση επισημαίνει πως τα μέτρα στήριξης λειτούργησαν αποτελεσματικά με υψηλό όμως δημοσιονομικό κόστος. “Η απασχόληση στο εμπόριο παρουσίασε τάσεις σταθεροποίησης και ο κλάδος, παραμένει με διαφορά, ο μεγαλύτερος εργοδότης της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο,  το εμπόριο είναι ένας κλάδος εν κινήσει ο οποίος μετασχηματίζεται συνεχώς.  Αυτό προκύπτει και από τη μεγάλη αύξηση των εργοδοτών,  τη διαρκή υποχώρηση των αυτοαπασχολουμένων,  αλλά και την πτώση των μισθωτών στοιχείο που δεν παύει να δημιουργεί ανησυχία” αναφέρεται.  Ωστόσο, όλοι φαίνεται να συμφωνούν στο γεγονός ότι τα κρατικά μέτρα στήριξης της αγοράς κατά τη διάρκεια της πανδημίας είχαν “θετικό αποτύπωμα στην επιχειρηματικότητα”.

ΔΕΝ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΚΑΛΑ ΤΟ 2022 ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΛΑΔΟ

Παρά το θετικό πρόσημο του 2021 μετά την πανδημία, το εμπόριο για μία ακόμη φορά έρχεται αντιμέτωπο με μια πρωτοφανή κρίση,  όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία που κλονίζει τις εθνικές οικονομίες προκαλώντας δυσκολίες στην αγορά. Έτσι η θετική εικόνα του 2021 ανατρέπεται ήδη από τους πρώτους μήνες του 2022,  εξαιτίας των δυσμενών εξελίξεων στις τιμές λόγω της ενεργειακής κρίσης,  του πολέμου στην Ουκρανία και των παρατεταμένων διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα απομακρύνοντας όλο και περισσότερο την επιστροφή στην κανονικότητα.

     ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ ΗΧΗΡΗ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Γιώργος Καρανίκας στην τοποθέτηση του επεσήμανε πως η Ετήσια Έκθεση του 2021 είναι μια ηχηρή προειδοποίηση της εμπορικής τάξης σχετικά με την επιβίωση και τις προοπτικές της επιχειρηματικής της δράσης Η φορολόγηση η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης η έλλειψη ρευστότητας η αύξηση του κόστους των εμπορευμάτων και οι πράξεις αθέμιτου ανταγωνισμού αποτελούν τα σημαντικότερα προβλήματα των εμπορικών επιχειρήσεων τόνισε Επίσης σημείωσε πως η μείωση του διαθέσιμου προς κατανάλωση εισοδήματος τω ννοικοκυριών εξαιτίας κυρίως των φουσκωμένων λογαριασμών ρεύματος αλλά και η αύξηση του λειτουργικού κόστους των ΜμΕ 0α απαιτήσουν τη στήριξη της Πολιτείας για όσο διάστημα διαρκέσουν η ενεργειακή κρίση και οι συνέπειες στον πληθωρισμό ένεκα της πολεμικής σύρραξης στην Ουκρανία.

  ΗΛΙΑΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ: ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΑ 15 ΔΙΣ ΕΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

Ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Ηλίας Κικίλιας τόνισε πως η εισβολή στην Ουκρανία αναμένεται να απομειώσει τον πήχυ της ανάπτυξης και να οξύνει τον πληθωρισμό, ο οποίος ήδη επιβαρύνει σημαντικά τα νοικοκυριά.  Αναφέρθηκε στη θετική προοπτική των ευρωπαϊκών πόρων,  αλλά ανάδειξε την κρισιμότητα μιας αποτελεσματικής διάθεσης.  Σε σχέση με τον τουρισμό, σημείωσε ότι η αρχική πρόβλεψη για τουριστικά έσοδα περί τα 15 δισ ευρώ είναι ένας μάλλον δύσκολος στόχος λόγω των επιπτώσεων του πληθωρισμού στο εισόδημα του μέσου Ευρωπαίου πολίτη.  Εξέφρασε το φόβο ότι η κρίση των τιμών ενδέχεται να επιβραδύνει τις επενδυτικές πρωτοβουλίες στον τουρισμό, επηρεάζοντας αρνητικά κλάδους όπως αυτός του εμπορίου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κυρίου Κικίλια η τουριστική δαπάνη ο στο shopping ανέρχεται στα 3,5 δισ ευρώ τα οποία αντιστοιχούν στο 20% της συνολικής τουριστικής δαπάνης.  Ο διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ εκτίμησε ότι το ύψος της τουριστικής δαπάνης για αγορές μπορεί να αυξηθεί σημαντικά,  επισημαίνοντας την ανάγκη για τη βελτίωση των υποδομών, η οποία θα πολλαπλασιάσει τις διακλαδικές διασυνδέσεις.

  ΝΙΚΟΣ ΒΕΤΤΑΣ: ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

Μέσα στην πανδημία καταγράφηκε μετασχηματισμός των καταναλωτικών συνηθειών, καθώς όλοι έμαθαν να αγοράζουν διαδικτυακά ανέφερε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας. Σημείωσε πως πλέον αυτό που θα έχει σημασία δεν είναι το προϊόν αυτό καθ’ αυτό αλλά η καταναλωτική εμπειρία γεγονός που υπογραμμίζει τον παράγοντα της απασχόλησης.

Ο κ Βέττας ανάδειξε την εγγύτητα των ευρημάτων της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου και της Έρευνας Οικονομικού Κλίματος του ΙΟΒΕ, αλλά και ότι πλέον είναι αναγκαία η προσαρμογή σε μια νέα αγορά με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά.  Σημείωσε πως είναι σημαντικό να μελετηθεί σε ποιο βαθμό πέτυχαν τα μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων αλλά και πώς θα λειτουργήσει το λιανικό εμπόριο εν μέσω πληθωρισμού, τον οποίο είχαμε ξεχάσει για αρκετά χρόνια.  Επισήμανε τους κινδύνους από τον πόλεμο στην Ουκρανία και ανέδειξε τη σημασία της μεταστροφής του παραγωγικού μοντέλου, το οποίο θα άρει τα εμπόδια μεγέθυνσης των επιχειρήσεων.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΓΡΑΒΑΡΗΣ: ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΕΣ ΚΑΙ ΣΩΡΕΥΤΙΚΕΣ ΟΙ ΚΡΙΣΕΙΣ

Ο επιστημονικός διευθυντής του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, Διονύσης Γράβαρης τόνισε ότι οι κρίσεις δεν είναι μόνο πολυεπίπεδες αλλά και σωρευτικές χαρακτηρίζοντας κακή την πολιτική διαχείριση.

Η κοινωνία και η οικονομία, συνέχισε εισέρχονται στη νέα πραγματικότητα τραυματισμένες διογκώνεται η αβεβαιότητα, αμφισβητείται η παγκοσμιοποίηση, ενώ εμπόδια εντοπίζονται και στην εφοδιαστική αλυσίδα. Σημείωσε πως στις μέρες μας,  η οικονομία δέχεται τις επιπτώσεις ενός ιδιότυπου στασιμοπληθωρισμού ο οποίος και θα ανασχέσει τους ρυθμούς ανάκαμψης.  Σε αυτό το κλίμα καλείται το εμπόριο όπως και άλλοι κλάδοι να μετασχηματιστούν ξεπερνώντας χρόνια προβλήματα αλλά και το έντονα ολιγοπωλιακό περιβάλλοντης εγχώριας αγοράς Ωστόσο, επεσήμανε πως οι ΜμΕ εσωτερικεύονται αυτόν το στασιμοπληθωρισμό,  θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητά τους αφού από τη μια διογκώνεται το λειτουργικό τους κόστος και από την άλλη μειώνεται η καταναλωτική δαπάνη.  Υπό αυτό το πρίσμα είναι δύσκολη εξίσωση ακόμα και η αύξηση του κατώτατου μισθού η διαδικασία ορισμού του οποίου όμως θα πρέπει να επιστρέψει τις ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις .

   ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΙΜΛΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ. 

Για τη σύνδεση του εμπορίου με την εκπαίδευση και κατάρτιση μίλησε ο επιστημονικός διευθυντής του ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ,  Νίκος Φωτόιιουλος.  Υποστήριξε πως έρευνες όπως η Ετήσια Έκθεση συμβάλλουν στην ενίσχυση του θεσμικού διαλόγου και ο στάθηκε ιδιαίτερα στα αποτελέσματα της έκθεσης σχετικά με τις πιέσεις στον κλάδο, η μεγάλη αβεβαιότητα αλλά και τον ισχυρό αντίκτυπο της πανδημίας στην απασχόληση των νέων και λιγότερο καταρτομένων, ενώ πρότεινε ο ψηφιακός μετασχηματισμός να λάβει χώρα αφού έχουν επισημανθεί τα απαραίτητα προσόντα και η κατάρτιση να περιλαμβάνεται στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Ο γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου του ΣΒΕ,  Χρήστος Γεωργίου εξέφρασε τον προβληματισμό του για το ύψος των διαθέσιμων δαπανών για κατανάλωση αν αφαιρεθούν τα έξοδα διαμονής, διατροφής και μετακίνησης και υπογράμμισε τη σημασία της μεταποίησης τόσο για την αγορά εργασίας μέσω της δημιουργίας μόνιμων θέσεων απασχόλησης όσο και για την κατανάλωση μέσω των αμοιβών.  Τέλος η συντονίστρια της εκδήλωσης η επιστημονική διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ,  Βάλια Αρανίτου εξήγησε την έννοια του δυϊσμού των εμπορικών επιχειρήσεων, ο οποίος εντοπίζεται στην Ετήσια Έκθεση Τόνισε ότι οφείλεται στις διαφορετικές επιδόσεις στον κύκλο εργασιών μεταξύ μικρότερων και μεγαλύτερων εμπορικών επιχειρήσεων βάσει των αυξήσεων του ΔΚΕ,  στην ανελαστική ζήτηση ορισμένων προϊόντων μεταξύ των κατηγοριών του εμπορίου στη διαχρονικά χαμηλή πρόσβαση σε χρηματοδότηση από τις μικρές μονάδες.  Επίσης,  σημείωσε πως σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν το επίπεδο της ψηφιακής ωριμότητας,  οι δυσκολίες εύρεσης του κατάλληλου προσωπικού αλλά και το ότι η πανδημία έπληξε το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των μικρότερων μονάδων αυτό της προσωπικής και ποιοτικής εξυπηρέτησης. Την παρουσίαση των βασικών σημείων της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2021 έκαναν ο Χαράλαμπος Αράχωβας,  συντονιστής Τμήματος Οικονομικής Ανάλυσης ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ και ο Μανόλης Μανιούδης οικονομικός αναλυτής επιστημονικός συνεργάτης ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ .

ΠΗΓΗ:”RETAIL BUSINESS”