Αλλαγές στη διαιτησία και τις συμβάσεις συστήνει ο ILO

“Παράθυρο” αλλαγών στο καθεστώς της διαιτησίας και των συλλογικών διαπραγματεύσεων αφήνουν οι συστάσεις του ILO (Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας) στην τελευταία έκθεση του για Ελλάδα.

Μάλιστα ασφαλείς πληροφορίες του “Κ” αναφέρουν πως η ελληνική πλευρά έχει λάβει προθεσμία έως τον ερχόμενο Σεπτέμβριο προκειμένου να απαντήσει στον ILO και έτσι, έπειτα θα διαφανεί αν θα ανοίξει ο δρόμος για νέες παρεμβάσεις στο εργασιακό, δυο και πλέον χρόνια μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου του υπουργού Εργασίας κ. Κωστή Χατζηδάκη.

Η φετινή “Έκθεση της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του ILO για rnv εφαρμογή των συμβάσεων και των συστάσεων” θέτει ξανά στο τραπέζι την ανάγκη για πλήρη συμμόρφωση και συμμόρφωση στην πράξη με τους διεθνείς κανόνες για τις ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Και αυτό γιατί “κατά γενικό κανόνα οι νομοθετικές διατάξεις που επιτρέπουν σε ένα από τα μέρη να ζητά μονομερώς την υποχρεωτική διαιτησία για τη διευθέτηση μιας συλλογικής διαφοράς για συλλογική σύμβαση δεν προάγουν τις εθελοντικές συλλογικές διαπραγματεύσεις και ,ως εκ τούτου, αντιβαίνουν στη Σύμβαση”.

Τι λένε οι εμπειρογνώμονες

Πιο συγκεκριμένα σύμφωνα με την ίδια έκθεση:

1) Η Επιτροπή υπενθυμίζει για άλλη μία φορά ότι η υποχρεωτική διαιτησία είναι αποδεκτή μόνο σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις και συγκεκριμένα:

• Σε ουσιώδεις υπηρεσίες με τη στενή έννοια του όρου, δηλαδή εκείνων των οποίων η διακοπή θα έθετε σε κίνδυνο τη ζωή, την προσωπική ασφάλεια ή την υγεία του συνόλου ή μέρους του πληθυσμού.
• Σε περίπτωση διαφορών σε δημόσια υπηρεσία που αφορούν δημοσίους υπαλλήλους που εμπλέκονται με τη διοίκηση του κράτους.
• Όταν, έπειτα από παρατεταμένες και άκαρπες διαπραγματεύσεις, καθίσταται προφανές ότι το αδιέξοδο δεν θα αρθεί χωρίς πρωτοβουλία από τις Αρχές.
• Σε περίπτωση οξείας κρίσης

2) Αναφέρεται στις εκκρεμότητες που υπάρχουν όσον αφορά την ορθή εφαρμογή μηχανισμού επέκτασης ισχύος συλλογικών συμβάσεων εργασίας.

Συγκεκριμένα, υπενθυμίζει η έκθεση παλιότερη σύσταση σύμφωνα με την οποία οι εθνικοί νόμοι ή κανονισμοί μπορούν να κάνουν την επέκταση μιας συλλογικής σύμβασης εργασίας να υπόκειται στις ακόλουθες, μεταξύ άλλων προϋποθέσεις:

• Ότι η συλλογική σύμβαση ήδη καλύπτει έναν αριθμό από τους ενδιαφερόμενους εργοδότες και εργαζομένους ,που είναι, κατά τη γνώμη των αρμόδιων αρχών ,επαρκώς αντιπροσωπευτικός.
• Ότι, κατά γενικό κανόνα η αίτηση για επέκταση της συλλογικής σύμβασης εργασίας θα προέλθει από μια ή περισσότερες οργανώσεις εργαζομένων ή εργοδοτών που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση.
• Ότι, πριν από την επέκταση της συλλογικής σύμβασης εργασίας οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι στους οποίους θα εφαρμοστεί η συλλογική σύμβαση εργασίας με την επέκτασή της θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

Αξίζει να σημειωθεί, όπως επισημαίνουν εργοδοτικοί κύκλοι στο “Κ”, πως δεν είναι μόνον ο ILO η Επιτροπή Εφαρμογής Διεθνών Κανόνων Εργασίας του ILO αλλά και ο ΣΕΒ, ο ΣΕΤΕ και άλλες ελληνικές εργοδοτικές οργανώσεις, οι ευρωπαϊκές και οι διεθνείς εργοδοτικές οργανώσεις που υποστηρίζουν ότι το σύστημα της υποχρεωτικής διαιτησίας στην Ελλάδα παραβιάζει τους διεθνείς κανόνες για τις ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Οι ίδιοι κύκλοι τονίζουν πως την ίδια θέση έχει στηρίξει και νομική γνωμοδότηση των ευρωπαϊκών συνδικάτων στην αξιολόγησή της για τα προγράμματα προσαρμογής / Μνημόνια στην Ευρωπαϊκή Ένωση- μεταξύ των οποίων και για την Ελλάδα.

Τι υποστηρίζει ο ΣΕΒ

Από αυτή την άποψη, σύμφωνα με τον ΣΕΒ, ο πρόσφατος νόμος δεν καταργεί την υποχρεωτική διαιτησία, αλλά μόνο περιορίζει τη χρήση της, καθορίζοντας διαδικαστικές υποχρεώσεις.

Ενώ ο νόμος αναφέρεται στην υποχρεωτική διαιτησία ως “έσχατη λύση και επικουρικό μέσο επίλυσης διαφορών”, ο ΣΕΒ υποστηρίζει ότι αυτό μένει να αποδειχθεί στην πράξη. Προσθέτει, επίσης, ότι αυτές οι αλλαγές δεν περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής της υποχρεωτικής διαιτησίας στις επιχειρήσεις “των οποίων η λειτουργία είναι ζωτικής σημασίας για την εξυπηρέτηση των βασικών αναγκών της κοινωνίας” αλλά καλύπτουν ένα ευρύτερο φάσμα τομέων και το επεκτείνουν σε ένα ευρύτερο σύνολο εταιρειών του ιδιωτικού τομέα.

Επιπρόσθετα, ο ΣΕΒ ισχυρίζεται ότι, ενώ οι νέοι όροι του νόμου προσθέτουν στους προηγούμενους όρους και υποχρεώσεις “πλήρους και τεκμηριωμένης αιτιολογίας” την ανάγκη του διαιτητή να λάβει υπόψη ιδιαίτερα τις οικονομικές και δημοσιονομικές πτυχές, την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής κατάστασης των ασθενέστερων παραγωγικών επιχειρήσεων, με τις οποίες σχετίζεται η συλλογική διαφορά εργασίας, την πρόοδο για τη μείωση του χάσματος ανταγωνιστικότητας και της μείωσης του μοναδιαίου κόστους, αυτές οι υποχρεώσεις δεν έχουν τηρηθεί από τους διαιτητές κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων.

Ο ΣΕΒ, επίσης, θεωρεί ότι είναι κρίσιμης σημασίας η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας και προτείνει ότι η παροχή τεχνικής βοήθειας και εκπαίδευσης υπό την καθοδήγηση του ILO μπορεί να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση. Επαναλαμβάνει, εξάλλου τη θέση του ότι η συνεχής εφαρμογή της μονομερούς προσφυγής στην υποχρεωτική διαιτησία υπονομεύει στον μέγιστο βαθμό τις συλλογικές εργασιακές σχέσεις, στρεβλώνει τις ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις και παρεμποδίζει την αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς εργασίας.

Ο ΣΕΒ έχει από καιρό υποστηρίξει τις ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες θα έπρεπε να αποτελούν ένα εργαλείο ανάπτυξης σε νέες παραγωγικές και ανταγωνιστικές βάσεις. Το υφιστάμενο σύστημα έχει αναδείξει τα μειονεκτήματά του και σύμφωνα με την άποψη του, συνέβαλε αποφασιστικά στην οικονομική και κοινωνική κρίση. Προτείνει μάλιστα τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου συλλογικού οργάνου υπό την αποκλειστική εποπτεία και διαχείριση των κοινωνικών εταίρων. Κατά την άποψή του, το όργανο επίλυσης διαφορών πρέπει να διαχωριστεί από την εποπτεία του κράτους και του υπουργείου Εργασίας. Οι κοινωνικοί εταίροι διατήρησαν ενεργό τον κοινωνικό διάλογο παρά τις δυσκολίες. Δεδομένου ότι οι μηχανισμοί συλλογικής επίλυσης των διαφορών αποτελούν επέκταση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, είναι σημαντικό, στο πλαίσιο της ενίσχυσης του κοινωνικού διαλόγου, να παραμείνουν ανεξάρτητοι, αμερόληπτοι και αντικειμενικοί, με διαχείριση που θα συμβάλει στην ορθή λειτουργία της αγοράς εργασίας και θα αποφεύγει τις στρεβλώσεις και τα λάθη του παρελθόντος, υποστηρίζει η ίδια πλευρά.

Πηγή: “ΚΕΦΑΛΑΙΟ”