Αυτό που πασχίζει να γεννηθεί αναζητώντας το νέο παραγωγικό πρότυπο

Η κρίση εργασιακών κινήτρων στις ελληνικές επιχειρήσεις γενικεύεται και εντείνεται.

Μετά τον τουρισμό και τον επισιτισμό, έχει έρθει η σειρά του πρωτογενή τομέα και των γεωργικών εκμεταλλεύσεων να πληρώσουν το τίμημα της χρόνιας αποεπένδυσης στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού.  Δεν υπάρχουν πια εργατικά χέρια να δουλέψουν στις τουριστικές επιχειρήσεις δεν υπάρχουν και εργάτες να μαζέψουν τους καρπούς στα δέντρα.  Τα βλέμματα επιχειρηματιών και παραγωγών μάταια αναζητούν μαγικές λύσεις για να βγει το δύσκολο καλοκαίρι που έρχεται.Το φαινόμενο δεν είναι συγκυριακό και δεν πρόκειται να μας εγκαταλείψει σύντομα.

Παραμονές μιας τουριστικής περιόδου υψηλών προσδοκιών και μιας επερχόμενης διεθνούς επισιτιστικής κρίσης δύο κρίσιμοι παραγωγικοί κλάδοι της ελληνικής οικονομίας επιμένουν να ασφυκτιούν μέσα σε ένα γερασμένο παραγωγικό πρότυπο που όλα πια δείχνουν ότι έχει κάνει τον κύκλο του.  Δύο στις τρεις ελληνικές επιχειρήσεις (67% προσφέρουν θέσεις εργασίας με χαμηλούς μισθούς και υψηλή επικινδυνότητα.  Δύο στις τρεις ελληνικές επιχειρήσεις επιμένουν να επενδύουν στην παραγωγή προϊόντων και στην παροχή υπηρεσιών χαμηλού κόστους που βασίζονται στην υπερεντατική εκμετάλλευση του εργατικού δυναμικού Ακόμη και στους πλέον ανταγωνιστικούς και διεθνοποιημένους παραγωγικούς κλάδους οι στρατηγικές επιλογές που συνεχίζουν να κυριαρχούν είναι η συμπίεση του εργατικού κόστους και η αποφυγή σοβαρών επενδύσεων στην έρευνα την ανάπτυξη και την κατάρτιση του εργατικού δυναμικού. Η Ελλάδα συνεχίζει να πλασάρεται στις χειρότερες θέσεις των ευρωπαϊκών αναπτυξιακών δεικτών της Ευρωπάίκής ‘Ενωσης των 28: την βρίσκουμε μόλις στην εικοστή έκτη στον δείκτη ψηφιακής έντασης των επιχειρήσεων ενώ παρουσιάζει τη δεύτερη χειρότερη επίδοση στον δείκτη στρατηγικού σχεδιασμού συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης.  Παράλληλα, ένας στους τρεις εργαζόμενους βρίσκεται να απασχολείται σε θέση εργασίας που απαξιώνει τις γνώσεις και την εμπειρία του, με την Ελλάδα να κατατάσσεται στην τρίτη χειρότερη θέση ως προς την αξιοποίηση των προσόντων των εργαζομένων της 3η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ-28 στον δείκτη “κάθετης αναντιστοιχίας”.

Η ελληνική επιχειρηματικότητα αυτοϋπονομεύεται απέχοντας συστηματικά από επενδύσεις στην εξειδικευμένη γνώση και τις δεξιότητες των εργαζομένων.  Οι διακηρύξεις που ομνύουν στην καινοτομία και την ποιοτική βελτίωση προϊόντων και υπηρεσιών καταλήγουν να αποτελούν απλά ρητορικά σχήματα ενώ δεν εντοπίζονται σε κανέναν έγκυρο στατιστικό δείκτη βιώσιμα ίχνη εφαρμογής μιας τέτοιας αναγκαίας μεταστροφής.  Ο τουριστικός κλάδος δεν υπονομεύεται από εργαζόμενους που αναζητούν αξιοπρεπείς συνθήκες απασχόλησης, αλλά από επιχειρηματικά εγχειρήματα που θεωρούν ότι μπορεί να αναπτυχθούν καινοτόμα και ανταγωνιστικά προϊόντα και υπηρεσίες στον τουρισμό με μόνο το 15 περίπου των προσφερόμενων θέσεων εργασίας να απαιτεί εξειδικευμένη επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.  Αντίστοιχα,  είναι παράδοξο να διαιωνίζεται ένα μοντέλο επιχειρηματικότητας στον πρωτογενή τομέα ο οποίος υστερεί στην ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων παραγωγής και διακίνησης, καταλαμβάνοντας μόλις την 26η θέση του αντίστοιχου δείκτη παραγωγικότητας ενώ συγχρόνως αδυνατεί να προσελκύσει εξειδικευμένους εργαζόμενους και στελέχη γεωτεχνικών ειδικοτήτων. Αλήθεια,  υπό το φως αυτών των δεδομένων πόσο αναπάντεχη και πόσο συγκυριακή μπορεί να θεωρείται η αδυναμία προσέλκυσης εργαζομένων στον τουρισμό και την αγροτική παραγωγή;

Όλα τα παραπάνω στοιχεία προέρχονται από την ετήσια έκθεση του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΚΑΝΕΠ της ΓΣΕΕ με τίτλο “Οι τομείς οικονομικής δραστηριότητας στην ΕΕ 28 Μέρος Β 2019-2020” η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα.  Στις 1.550 σελίδες της έκθεσης παρουσιάζονται με τρόπο συστηματικό και λειτουργικό εκατοντάδες δεδομένα και δείκτες που επιτρέπουν ακόμη και στον ευκαιριακό αναγνώστη να αντιληφθεί την ανάγκη του παραγωγικού μετασχηματισμού, ως πραγματικού πολιτικού και κοινωνικού επίδικου.

Η έλλειψη εργατικών χεριών, η αδύναμη αύξηση της παραγωγικότητας, οι χαμηλοί μισθοί, η υποβάθμιση της γνώσης και των δεξιοτήτων των εργαζομένων, είναι επεισόδια μιας πιο σύνθετης αλλά απογοητευτικής αφήγησης.  Αυτής της αδυναμίας διαμόρφωσης ενός δίκαιου παραγωγικού προτύπου θεμελιωμένου στη γνώση την ποιοτική εργασία και την αξιοπρέπεια των εργαζομένων και όχι στην ακραία εκμετάλλευση της ανάγκης τους . Είναι αυτό που πασχίζει να γεννηθεί…

Πηγή: “ΑΥΓΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ’ του Χρ. Γούλα