Οδηγός για γρήγορη σύνταξη με πολλά ταμεία

Τα «κλειδιά» που ανοίγουν την πόρτα της διαδοχικής ασφάλισης περιγράφει το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, σε έναν ολοκληρωμένο Οδηγό Κοινωνικής Ασφάλισης, που στόχο έχει την κατανόηση του τρόπου λειτουργίας της ασφάλιση στον ΕΦΚΑ, μετά και τις παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, που ανέτρεπαν προγραμματισμούς και επέφεραν σημαντικές αλλαγές όχι μόνο σε εισφορές και παροχές, αλλά και στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, ανάλογα με τις κατηγορίες ασφάλισης που προβλέπονται στη νομοθεσία.

Για παράδειγμα, όπως εξηγεί το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, η διαδοχική ασφάλιση σύμφωνα με τouς εννοιολογικούς προσδιορισμούς του άρθρου 22 του Ν. 4670/2020 είναι η ασφάλιση που πραγματοποιήθηκε έως τις 31.12.2016 σε διαδοχικά χρονικά διαστήματα και σε διαφορετικούς φορείς, τομείς, ή λογαριασμούς που εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι από το 2017 και καθώς όλα τα ταμεία συγχωνεύθηκαν υπό την ομπρέλα του ΕΦΚΑ, ισχύει η παράλληλη ασφάλιση. Επίσης, ξεκαθαρίζεται ότι οι διατάξεις της διαδοχικής εφαρμόζονται μόνο όταν επέλθει ο ασφαλιστικός κίνδυνος, δηλαδή το γήρας, η αναπηρία ή ο θάνατος. «Κλειδί» που ανοίγει την πόρτα της διαδοχικής θεωρείται, επίσης, η κατανόηση της διάταξης που ορίζει ότι κατά την εφαρμογή των διατάξεων δεν είναι δυνατή η προσμέτρηση μέρους του χρόνου ασφάλισης που έχει διανυθεί σε έναν φορέα, τομέα, λογαριασμό ή κλάδο. Απαιτείται, δηλαδή, ο συνυπολογισμός του συνόλου του χρόνου (Ν. 1 405/83 αρ. 9). Η εφαρμογή των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης θα πρέπει να δηλώνεται κατά την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης στον τελευταίο φορέα και έχει διττό αποτέλεσμα:

α) ως προς το θέμα τns θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και

β) ως πρos το ύψος της δικαιούμενης ανταποδοτικής και εθνικής σύνταξης που υπολογίζεται με βάση τον διανυθέντα (και δηλωθέντα) σε όλους τους φορείς χρόνο ασφάλισης. Η χρήση των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης δεν είναι υποχρεωτική για τους χρόνους που έχουν πραγματοποιηθεί έως 31.12.2016. Ωστόσο, δεν είναι δυνατή η μερική άσκηση του δικαιώματος, η προσμέτρηση, δηλαδή, μόνο μέρους του χρόνου που διανύθηκε στην ασφάλιση κάθε ενταχθέντα φορέα. Για να χορηγηθεί σύνταξη με βάση τις διατάξεις για τη διαδοχική ασφάλιση θα πρέπει ο ασφαλισμένος στην ασφάλιση του τελευταίου ενταχθέντα στον e-ΕΦΚΑ φορέα να έχει πραγματοποιήσει:

• Για λήψη σύνταξης λόγω γήρατος, 1.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά, από τις οποίες 300 ημέρες την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης ή πριν από τη διακοπή της ασφάλισης. Για τη συμπλήρωση των χρονικών αυτών προϋποθέσεων λαμβάνονται υπ’ όψιν ο χρόνος πραγματικής ασφάλισης, ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης και ο χρόνος στρατιωτικής θητείας, αν έχει εξαγορασθεί ως πλασματικός χρόνος. Η ανωτέρω αναφερόμενη χρονική προϋπόθεση δεν εξετάζεται για τα πρόσωπα που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα λόγω γήρατος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (4.500 ημέρες εργασίας) στο 67° της ηλικίας και συνυπολογισμό διαδοχικού χρόνου ασφάλισης. Τα εν λόγω πρόσωπα δικαιούνται σύνταξη από την υπηρεσία του τελευταίου ενταχθέντα στον ΕΦΚΑ φορέα δίχως άλλη προϋπόθεση.

• Για λήψη σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου, 600 ημέρες ασφάλισης οποτεδήποτε πριν από τη διακοπή της δραστηριότητας ή απασχόλησης ή την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ή την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας ή θανάτου και να πληρούνται οι διατάξει της νομοθεσίας του τελευταίου ενταχθέντα φορέα με ολόκληρο τον χρόνο της διαδοχικής ασφάλισης.

• Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν πραγματοποίησε τον αριθμό ημερών εργασίας, ο οποίος αναφέρεται παραπάνω ή τις έχει πραγματοποιήσει, αλλά δεν πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτεί η νομοθεσία του τελευταίου φορέα, τότε το αίτημά του διαβιβάζεται στον φορέα στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης, εκτός από τον τελευταίο.

Απαραίτητες προϋποθέσεις προκειμένου να διαβιβάσει ο τελευταίος φορέας στον προηγούμενο το αίτημα συνταξιοδότησης είναι:

• Ο ασφαλισμένος που ζητά να συνταξιοδοτηθεί λόγω γήρατος να έχει συμπληρώσει ένα από τα όρια ηλικίας που προβλέπει η νομοθεσία του τελευταίου ενταχθέντα φορέα. Για τους αυτοτελώς απασχολουμένους ή ελεύθερους επαγγελματίες, το όριο ηλικίας έχει οριστεί το 60° έτος της ηλικίας και για τους ασφαλισμένους του ΟΓΑ το 67°.

• Ο ασφαλισμένος που ζητά να συνταξιοδοτηθεί λόγω αναπηρίας να έχει κριθεί ανάπηρος με το ποσοστό αναπηρίας, το οποίο προβλέπεται από τη νομοθεσία του τελευταίου ενταχθέντα φορέα.

• Για τη συνταξιοδότηση λόγω θανάτου των μελών της οικογένειας του ασφαλισμένου δεν απαιτείται καμία προϋπόθεση, το αίτημα διαβιβάζεται πάντα. Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που προβλέπει η νομοθεσία κάποιου από τους ενταχθέντες φορείς, πλην του τελευταίου, τότε η αίτηση συνταξιοδότησης απορρίπτεται.

Παράδειγμα

Ασφαλισμένος πραγματοποίησε στην ασφάλιση:

Α π. ΟΑΕΕ 2 έτη χρονικής περιόδου 1983 – 1984

Β π. ΙΚΑ 900 ΗΑ χρονικής περιόδου 1985 – 1989

Γ π. ΟΓΑ 10 έτη χρονικής περιόδου 1990 – 1999

Δ π. ΙΚΑ 5.400 ΗΑ χρονικής περιόδου 2000 – 2020

Συνολικός χρόνος ασφάλισης: 9.900 ημέρες

Εφόσον ο ασφαλισμένος επιλέξει να συνταξιοδοτηθεί με βάση τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης και δεδομένου ότι στον τελευταίο φορέα (e-ΕΦΚΑ τ ΙΚΑ ΕΤΑΜ) έχει συνολικά πάνω από 1.000 ΗΑ και 300 την τελευταία 5ετία, όλος ο διαδοχικός χρόνος ασφάλισης (ήτοι ΟΑΕΕ ΟΓΑ e ΕΦΚΑ τ ΙΚΑ ΕΤΑΜ) θα ληφθεί υπ’ όψιν ως διανυθείς στο e ΕΦΚΑ τ ΙΚΑ ΕΤΑΜ.

Αν ο ασφαλισμένος δεν επιλέξει να συνταξιοδοτηθεί με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης, θα χάσει 12 συντάξιμα έτη από τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξής του, δηλαδή, τον χρόνο του ΟΑΕΕ και του ΟΓΑ. Το ποσό της σύνταξης υπολογίζεται με βάση τον συνολικό χρόνο που διανύθηκε στην ασφάλιση όλων των ενταχθέντων στον e-ΕΦΚΑ φορέων τομέων κλάδων και λογαριασμών και τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που απορρέουν από την ασφάλιση.

ΠΗΓΗ: «ΜΑΚΕΛΕΙΟ»