Κληρονομικότητα στην… ανεργία

Με τι βαθμό «κληρονομείται» η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός; Πόσο πιο πιθανό είναι το παιδί με μια άνεργη μητέρα να καταλήξει κι αυτό στην ανεργία; Πόσο επηρεάζει το επάγγελμα και το μορφωτικό επίπεδο των γονιών την εκπαιδευτική και επαγγελματική σταδιοδρομία του παιδιού; Τέλος, πόσο διατηρείται και πόσο έχει αλλάξει στη σημερινή Ελλάδα το μεταπολεμικό μοντέλο που επέτρεπε μιας μορφής ανοδική κοινωνική κινητικότητα μέσω των σπουδών; Η παλιά γονεϊκή νουθεσία «μάθε παιδί μου γράμματα», για να ξεφύγεις από το χειρωνακτικό μεροκάματο ή τα βάσανα του αγρότη, να προκόψεις στην πόλη, ως υπάλληλος γραφείου, στέλεχος επιχείρησης ή ελεύθερος επαγγελματίας με το δικό σου «μαγαζί», τη δική σου δουλειά, αντέχει ακόμα ή έχει καταρριφθεί ύστερα από σχεδόν μια δεκαπενταετία διαδοχικών κρίσεων;

Τα στοιχεία που δημοσίευσε η ΕΛ- ΣΤΑΤ για τη «διαγενεακή μεταβίβαση οικονομικών και κοινωνικών μειονεκτημάτων», στο πλαίσιο της ετήσιας έρευνας εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών 2023, δεν προσφέρονται για μονοσήμαντα συμπεράσματα. Καταγράφουν, ωστόσο, σύγχρονες τάσεις, διερευνώντας το ερώτημα του κατά πόσο τα οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των γονέων επηρεάζουν τον κίνδυνο φτώχειας και τον κοινωνικό αποκλεισμό των παιδιών κατά την ενηλικίωση.

Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από άτομα παραγωγικής ηλικίας (25 έως 59 ετών) και αναφέρονται στην περίοδο που ήταν 14 ετών και ζούσαν στη συντριπτική τους πλειονότητα (99,8%) σε ιδιωτικά νοικοκυριά. Ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι, ενώ το 57,2% του πληθυσμού αναφοράς εμφάνιζε ανοδική εκπαιδευτική κινητικότητα σε σχέση με το επίπεδο σπουδών του πατέρα και 61,7% σε σχέση με τη μητέρα, όσοι έχουν κατώτερο επίπεδο εκπαίδευσης προέρχονται στη συντριπτική τους πλειονότητα από γονείς που έχουν επίσης κατώτερο εκπαιδευτικό επίπεδο, με την εκπαίδευση της μητέρας να βαραίνει περισσότερο. Για παράδειγμα, από όσους δεν έχουν απολυτήριο Λυκείου, το 88% δεν είχε ούτε ο πατέρας τους και για πάνω από το 90% δεν είχε ούτε η μητέρα. Το ρητό ότι «το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει» ισχύει με μεγαλύτερη συχνότητα από άλλα επαγγέλματα στην περίπτωση των παιδιών με πατέρα επαγγελματία, απασχολούμενο στην παροχή υπηρεσιών, πωλητή ή γεωργό, και ακολουθούν οι ένοπλες δυνάμεις, ανειδίκευτοι εργάτες, χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες. Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι το υψηλότερο ποσοστό των σημερινών ανέργων ή/και αναζητούντων εργασία (25%) είχε πατέρα που επίσης ήταν άνεργος ή έψαχνε δουλειά όταν ήταν εκείνοι έφηβοι, και το δεύτερο υψηλότερο (19,6%) είχε άνεργη μητέρα.

ΠΗΓΗ: «Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ»