Και σε ιδιώτες η ασφάλιση της παραγωγής

Μείωση αποζημίωσης: Πώς μπορεί να την αποφύγει ο παραγωγός

Έπειτα από συνεχείς ζημιές και μη ορθή καλλιεργητική πρακτική, πάντως, θα μειώνεται η αποζημίωση στην περίπτωση συνεχόμενων ζημιών από το ίδιο αίτιο στο ίδιο αγροτεμάχιο, αλλά και η ασφαλιστική εισφορά σε αγροτεμάχια με επενδύσεις ενεργητικής προστασίας. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο παραγωγός θα πρέπει να προχωρήσει σε προληπτικές δράσεις, όπως:

– η προμήθεια καινούργιων συστημάτων ηλεκτρικών αντιπαγετικών ανεμιστήρων για την προστασία των καλλιεργειών από τον παγετό,

– η προμήθεια καινούργιων συστημάτων προστασίας των καλλιεργειών από το χαλάζι,

– η προμήθεια καινούργιων συστημάτων προστασίας των καλλιεργειών από τη βροχή,

– η προμήθεια καινούργιου συνδυαστικού συστήματος προστασίας των καλλιεργειών από το χαλάζι και τη βροχή,

– η προμήθεια καινούργιου αντιχαλαζικού διχτυού για τοποθέτησή του σε εγκαταστάσεις προστασίας των καλλιεργειών από το χαλάζι,

– η προμήθεια καινούργιων αντιχαλαζικού διχτυού και αντιβρόχινης μεμβράνης για τοποθέτησή τους σε εγκαταστάσεις προστασίας των καλλιεργειών από το χαλάζι και τη βροχή

– η προμήθεια καινούργιας αντιβρόχινης μεμβράνης για τοποθέτησή της σε εγκαταστάσεις προστασίας των καλλιεργειών.

Οι συνεταιριστές καταρχάς δεν είναι αρνητικοί σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αν αυτό συνοδεύεται από ασφαλιστικές δικλείδες και αν τα ψιλά γράμματα των συμβολαίων δεν κρύβουν παγίδες.

Από τα μέχρι τώρα στοιχεία, στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι η προσαρμογή του ΕΛΓΑ και των ιδιωτικών εταιριών στην κλιματική κρίση και σε νέα ζημιογόνα αίτια με νέα προγράμματα καλύψεων. Με επέκταση του “ασφαλιστικού εκσυγχρονισμού” με κάλυψη ιχθυοκαλλιεργειών, των θερμοκηπίων (σε επίπεδο εγκαταστάσεων) και ζωικής παραγωγής (αναφορικά με την πτηνοτροφία και τη χοιροτροφία). Στον νέο κανονισμό θα προβλέπεται κατάργηση του ανώτατου ποσοστού αποζημίωσης καλύπτοντας το 100% της ασφαλιζόμενης αξίας και κατάργηση της αφαίρεσης κατά 12% του ποσοστού εκτίμησης της ζημιάς. Τροποποίηση του ανώτατου ποσού αποζημίωσης και κατάργηση του στην περίπτωση «κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Ως εδώ όλα καλά . Αλλά υπάρχουν πολλά ζητήματα που αφήνουν πολλά παράθυρα σε βάρος των παραγωγών. Ένα από αυτά είναι και η μείωση της αποζημίωσης στην περίπτωση συνεχόμενων ζημιών και στις περιπτώσεις όταν δεν εφαρμόζονται οι ορθές καλλιεργητικές πρακτικές

Tον ερχόμενο Σεπτέμβριο αναμένεται να γίνει νόμος του κράτους η ασφάλιση της πρωτογενούς παραγωγής από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες. Το νομοθέτημα θα προωθηθεί άμεσα στο υπουργικό συμβούλιο και θα ακολουθήσει διαβούλευση με ανάρτηση στο gov.gr και στη συνέχεια κατατεθεί προς ψήφιση στην Βουλή.  Με την απόφαση αυτή αλλάζουν όλα για την ασφάλιση και όλα δείχνουν ότι θα υπάρξουν τρία επίπεδα ασφάλισης, το υποχρεωτικό, το προαιρετικό και αυτό της δυνατότητας συνεργασίας με ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες. Το εγχείρημα απασχολεί τους αγρότες  και υπάρχει προβληματισμός ως προς το κόστος αλλά και το ποσοστό που θα ασφαλίζει ο ιδιωτικός φορέας αφού μέχρι τώρα ο ΕΛΓΑ καλύπτει το 75% της παραγωγής. Ήδη σύμφωνα με πληροφορίες τέσσερις μεγάλες ασφαλιστικές εταιρίες έχουν δείξει ενδιαφέρον, αν και ακόμη το τοπίο είναι θολό.

Ακραία καιρικά φαινόμενα. Πριν από τρία χρόνια έγινε προσπάθεια να ανοίξει το θέμα αλλά στην πορεία “ξεχάστηκε” για να επανέλθει στην επικαιρότητα μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία. Στην απόφαση για άμεση κατάθεση του νομοσχεδίου σημαντικό ρόλο έχει παίξει και η κλιματική αλλαγή η οποία συνοδεύεται με ακραία τοπικά καιρικά φαινόμενα που αλλάζουν τα δεδομένα στην πρωτογενή παραγωγή και στη χώρα μας. Αξίζει να σημειωθεί ότι και σήμερα υπάρχει ιδιωτική ασφάλιση και η εταιρία ασφαλίζει καλλιέργειες και εκτροφές βάσει των δηλώσεων ΟΣΔΕ της τελευταίες τριετίας. Στον σχεδιασμό πέρα από τις καταστροφές από καιρικά φαινόμενα θα προβλέπεται να ασφαλίζεται η παραγωγή και από άλλα φαινόμενα όπως ακαρπία, περονόσπορο, πυρκαγιά και πλημμύρες.  Στις ΗΠΑ είναι όλο και πιο συχνό το φαινόμενο: οι ασφαλιστές αποσύρονται ομαδικά από κάποιες περιοχές της χώρας που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στις θεομηνίες. Δεν χρειάζεται να διαθέτει κάποιος πολλή φαντασία για να υποθέσει ότι σύντομα η « μόδα» θα επεκταθεί και στην Ευρώπη.

Αρνητικά τα μηνύματα από το εξωτερικό. Σύμφωνα με μελέτη στην Ε.Ε., μόνο το 25% των ζημιών λόγω κλιματικής αλλαγής έχει κάλυψη, ενώ σε ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ιταλία και η Λετονία, το ποσοστό είναι χαμηλότερο του 5%

Την ώρα που εμείς ψάχνουμε μεικτό σύστημα ασφάλισης της παραγωγής τα μηνύματα από το εξωτερικό είναι αρνητικά. Στη Γαλλία οι ασφαλιστικές εταιρίες εκτιμούν ότι η αύξηση των ασφαλίστρων που αποφάσισε η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των καταστροφών δεν αρκεί. Οι εταιρίες προβλέπουν πως κινδυνεύουν να μείνουν εκτός προγραμμάτων ασφάλισης οι περιοχές υψηλού ρίσκου. Και κινδυνεύουν επίσης οι ασφαλιστικοί πράκτορες των περιοχών αυτών με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να αποσύρονται σιωπηρά. Αυτή την τακτική ακολουθούν και πολλές εταιρίες στην Αμερική λόγω των συχνών ακραίων φυσικών φαινομένων. Σύμφωνα με δημοσιεύματα οι ασφαλιστικές αρνούνται να ασφαλίσουν περιοχές όπως η Φλόριντα και η Καλιφόρνια, ενώ σε άλλες περιπτώσεις καταγράφεται τρομακτική αύξηση των ασφαλίστρων. Σύμφωνα με παλιότερη μελέτη που διενεργήθηκε στην Ε.Ε. μόνο το 25% των ζημιών λόγω κλιματικής αλλαγής έχει κάλυψη, ενώ σε ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ιταλία, η Λετονία και ορισμένες βαλκανικές, το ποσοστό είναι χαμηλότερο του 5%. Κι όπως επισημαίνεται στο άρθρο, όσο κλιμα-κώνονται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής τόσο η ασφαλιστική προστασία θα συρρικνώνεται, διότι τα επαυξημένα ασφάλιστρα θα μειώνουν τη ζήτηση και προβλέπεται πως οι εταιρίες θα παύουν να δραστηριοποιούνται σε ευάλωτες περιοχές. Το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εκτιμά ότι επειδή οι φυσικές καταστροφές έχουν ενταθεί λόγω της κλιματικής κρίσης η συμβολή ιδιωτικής ασφάλισης θα συμβάλει και αυτή στη διατήρηση του εισοδήματος των αγροτών και στην εξασφάλιση της δυνατότητάς τους να καλλιεργήσουν και πάλι, εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό μια στοιχειώδη σταθερότητα στην ανάπτυξη του γεωργικού τομέα και βεβαίως στην επισιτιστική ασφάλεια.

Η δημόσια ασφάλιση. Στην Ε.Ε. και εκτός αυτής λειτουργούν, κυρίως ιδιωτικά ασφαλιστικά σχήματα. Στην Ελλάδα η αγροτική ασφάλιση είναι δημόσια, ενώ η Κύπρος άλλαξε πρόσφατα το σχήμα της σε μεικτό . Αποκλειστικά ιδιωτικά σχήματα χωρίς κρατική επιδότηση έχουν χώρες όπως η Ολλανδία, η Γερμανία, το Βέλγιο, η Δανία, ενώ μερικώς επιδοτούμενη είναι η αγροτική ασφάλιση στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στη Ρουμανία, στη Βουλγαρία κ.ά. Οι ραγδαίες αλλαγές του καιρού προβληματίζουν και τις ελληνικές εταιρίες οι οποίες εξετάζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις. Για παράδειγμα εξετάζουν κάθε λεπτομέρεια η οποία θα μειώσει τις “ζη-μιές” για τις ίδιες. Πρόσφατα μία εταιρία αρνήθηκε να καταβάλλει αποζημίωση για καταστροφή φωτοβολταϊκών γιατί ο αέρας που έπνεε στην περιοχή ήταν 7 μποφόρ και όχι οκτώ που είχε ως όρο στο συμβόλαιο. Επί της ουσίας οι ασφαλιστικοί φορείς προτιμούν τις περιοχές με ήπια καιρικά φαινόμενα και σίγουρα όχι αυτές που δοκιμάζονται από πλημμύρες, όπως για παράδειγμα η Θεσσαλία. Άγνωστο παραμένει εάν θα καλύπτουν την ακαρπία ή τις ασθένειες των φυτών και των δέντρων. Ή τις ζημιές από την παρατεταμένη ανομβρία.

Πολλά τα ερωτήματα στον έλεγχο των ζημιών Τα ερωτήματα πληθαίνουν όταν φτάνουμε στο κεφάλαιο έλεγχος των ζημιών. Ποιοι πότε και πώς θα κάνουν τους ελέγχους αφού θεωρείται βέβαιο ότι οι εταιρείες δεν θα έχουν δικούς τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και όλα δείχνουν ότι θα στηρίζονται στις εκθέσεις του ΕΛΓΑ. Θα έχουν όμως τον τελευταίο λόγο στην καταβολή των αποζημιώσεων και στις περιπτώσεις των μεγάλων χρηματικών ποσών θα εξετάζεται και η ευθύνη του παραγωγού. Ασφαλίζει και αποζημιώνει τη φυτική παραγωγή από ζημιές που προκαλούνται από φυσικούς κινδύνους (χαλάζι, παγετό, ανεμοθύελλα, πλημμύρα, καύσωνας, υπερβολικές ή άκαιρες βροχοπτώσεις, χιόνι, θάλασσα και ζημιές από άγρια ζώα (αρκούδα, αγριογούρουνα – σε περιοχές που καλύπτονται από τη συνθήκη RAMSAR – και άγρια κουνέλια στη νήσο Λήμνο). Το ζωικό κεφάλαιο, από ζημιές που προκαλούνται από φυσικούς κινδύνους, παθήσεις και ασθένειες. Υλοποιεί προγράμματα χορήγησης κρατικών οικονομικών ενισχύσεων σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις που υπέστησαν ζημιές από θεομηνίες, δυσμενείς καιρικές συνθήκες και πυρκαγιές, για την αποκατάσταση φυτικού και πάγιου κεφαλαίου, καθώς και την απώλεια παραγωγής για μη καλυπτόμενους από τον ΕΛ.Γ.Α. φυσικούς κινδύνους, βάσει εγκεκριμένων κανονισμών.

Πηγή: “ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ”