ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΥΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΤΑ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑΤΑ ΤΟ 2024

Την ερχόμενη εβδομάδα στις 13-14 Μαρτίου οι υπουργοί Οικονομικών συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες για τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας

Ενεργοποιούνται ξανά οι δημοσιονομικοί κανόνες οι οποίοι είχαν  ανασταλεί λόγω της πανδημίας το 2020 και, σύμφωνα με την Κομισιόν η ρήτρα διαφυγής θα απενεργοποιηθεί στο τέλος του 2023. Αυτό για την Ελλάδα σημαίνει ότι η χώρα θα επιστρέψει σε στόχους για πλεονάσματα άνω του 2%, ενώ ήδη για το 2023 έχει στόχο για πλεόνασμα στο 1%.

Στις Βρυξέλλες ξεκινούν οι συζητήσεις για τις αλλαγές του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης καθώς και για τις προοπτικές του 2024 .

Την ερχόμενη εβδομάδα στις 13-14 Μαρτίου, οι υπουργοί Οικονομικών συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες για τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και αν τελικά θα συμφωνήσουν για του στόχους καθώς πάλι ξεκινά μία διένεξη μεταξύ Βορρά και Νότου. Για το 2024 που, είναι ένα μεταβατικό έτος μέχρι να συμφωνηθούν οι αλλαγές στους δημοσιονομικούς κανόνες τα κράτη-μέλη καλούνται να καταρτίσουν τους προϋπολογισμούς με βάση εθνικούς στόχους που θα συμφωνηθούν με τις Βρυξέλλες οι οποίοι θα είναι περισσότερο αυστηροί για τα κράτη με μεγάλο χρέος όπως η Ελλάδα.

Η Επιτροπή κατέληξε σε αυτή τη συμβιβαστική λύση μερικής επαναφοράς των δημοσιονομικών κανόνων καθώς σημειώνεται πολύ αργή πρόοδος στις διαπραγματεύσεις στο Ecofin για το νέο πλαίσιο και επειδή αναγνωρίζεται από όλους η ανάγκη να μην εφαρμοστούν παλιοί κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας, που θα ήταν εντελώς παράλογο να εφαρμοστούν στις σημερινές συνθήκες μετά τη μεγάλη αύξηση χρέους σε όλες τις χώρες στη διάρκεια της πανδημίας.

Οι κατευθυντήριες γραμμές. Από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοινώθηκαν χθες οι κατευθυντήριες γραμμές στα κράτη-μέλη σχετικά με την άσκηση και τον συντονισμό της δημοσιονομικής πολιτικής. Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης προβλέπει προσωρινή παρέκκλιση από τους δημοσιονομικούς κανόνες σε περίπτωση επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας Σύμφωνα με την Επιτροπή, θα απενεργοποιηθεί στο τέλος του 2023. Η έξοδος θα οδηγήσει σε επανέναρξη των ειδικών ανά χώρα συστάσεων για τη δημοσιονομική πολιτική οι οποίες ποσοτικόποιούνται και διαφοροποιούνται με βάση τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη-μέλη όσον αφορά το δημόσιο χρέος.

Πάντως, η Κομισιόν κρατά τους βασικούς κανόνες για τα όρια ελλείμματος και χρέους (3% και 60% αντίστοιχα), αλλά κάνει δύο προσωρινού χαρακτήρα αλλαγές με βάση το κείμενο καθοδήγησης προς τα κράτη μέλη που παρουσίασε ενόψει της κατάρτισης τον Μάιο των νέων μεσοπρόθεσμων προγραμμάτων οικονομικής πολιτικής.

Τα ζητήματα χρέους και ελλείμματος.  Η πρώτη είναι ότι η κάθε χώρα θα ακολουθεί τη δική της δημοσιονομική πολιτική με δικούς της στόχους για το έλλειμμα και το χρέος, οι οποίοι θα διαμορφώνονται με βάση και τις υποδείξεις που θα κάνει σε κάθε χώρα ξεχωριστά η Κομισιόν.  Με άλλα λόγια, δεν θα υπάρχει η ομοιόμορφη υποχρέωση μείωσης του χρέους της υπέρβασης από τον στόχο του 60%,  αλλά θα υπάρχει ευελιξία για να ασκεί κάθε εθνική κυβέρνηση την πολιτική της, υπό τον όρο ότι θα κρίνεται και από την Κομισιόν πως είναι δημοσιονομικά συνετή και δεν οδηγεί σε μονοπάτια διόγκωσης του χρέους.  Ειδικά για τις χώρες με μεγάλο χρέος, όπως η Ελλάδα, η Κομισιόν θα επιμένει σε μια πολιτική που θα διασφαλίζει τη μείωσή του. Έτσι έρχεται και πάλι στο προσκήνιο ο παλιός στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα τουλάχιστον 2% του ΑΕΠ, που είχε θεωρηθεί ότι θα διασφάλιζε τη βιωσιμότητα του χρέους αν και η κυβέρνηση περιμένει ότι στη διαβούλευση που θα γίνει με την Κομισιόν ο στόχος που θα τεθεί θα είναι αρκετά χαμηλότερος.

Η παρακολούθηση των δαπανών. Το νέο δημοσιονομικό μέγεθος που θα παρακολουθεί πλέον η Κομισιόν και θα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο των δημοσιονομικών προγραμμάτων, θα είναι οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες, από τις οποίες θα εξαιρούνται οι δαπάνες τόκων και οι δαπάνες για την αντιμετώπιση της κυκλικής ανεργίας. Οι συστάσεις που θα δώσει σε κάθε κράτος η Κομισιόν θα διαμορφώνουν ουσιαστικά ένα πλαφόν στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες και το οποίο θα αποτελεί την άγκυρα ολόκληρης της δημοσιονομικής πολιτικής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κομισιόν θα διατυπώσει συστάσεις στις κυβερνήσεις ειδικά για τις δαπάνες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης οι οποίες ήταν εξαιρετικά αυξημένες το 2022 και συνολικά ανήλθαν στο 1,2% του ΑΕΠ.  Επίσης, η Κομισιόν τονίζει ότι δεν θα πρέπει να κριθεί φέτος αν κάποιες χώρες θα πρέπει να υπαχθούν στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, αλλά σημειώνει ότι αυτό θα γίνει το 2024 με βάση τα αποτελέσματα του 2023.

Πηγή: “ΑΥΓΗ”